Person:
BERK, ŞABAN

Loading...
Profile Picture

Email Address

Birth Date

Research Projects

Organizational Units

Job Title

Last Name

BERK

First Name

ŞABAN

Name

Search Results

Now showing 1 - 10 of 12
  • Publication
    Problem çözme
    (Pegem A, 2022-01-01) BERK, ŞABAN; BERK Ş., Saran Yıldız S.
  • PublicationOpen Access
    General education versus vocational education: Vocational education and its future
    (Palgrave Macmillan; Springer Nature, 2022-01-01) BERK, ŞABAN; Berk Ş.
  • Publication
    Eisner’ın eğitsel eleştiri modeline göre yapılmış program değerlendirme çalışmalarının incelenmesi: bir meta-sentez çalışması
    (2023-11-15) BERK, ŞABAN; Şentürk Y., Berk Ş.
    Bu çalışmada, Eisner’ın eğitsel uzmanlık ve eleştiri modeli ne göre işlenmiş program değerlendirme çalışmalarındaki eğilimlere yönelik nitel bir sentez sunmak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye’de son 15 yılda ki program değerlendirme araştırmaları meta sentez yöntemi ile incelenmiştir. Veri toplama sürecinde; 2022 2023 eğitim yılı mayıs ayı içinde Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi ve Google Akademik veri tabanları \"Eisner\" ve \"eğitsel eleştiri\" anahtar kelimeleriyle taratılmıştır. 2008 2023 aralığı kısıtlamasıyla yapılan taramada toplam 16 ilgili çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışmalardan tekrar eden 3 tanesi meta senteze dahil edilmemiştir. Araştırma kapsamında incelenen 2 doktora tezi, 7 yüksek lisans tezi ve 4 makale çalışmasının meta sentez için uygun sayıda olduğu görülmüştür. Veri analizi aşamasında, nitel bulguları bütünleştirme ve karşılaştırma amacıyla içerik analizi ile tematik analiz yapılmıştır. Bu kapsamda elde edilen veriler tablolaştırılarak sunulmuştur. Elde edilen bulguların bazıları şöyledir: Eisner’ın eğitsel eleştiri modeli ile son 15 yılda yapılan çalışmalar yü ksek lisans tezi olarak yoğunlaş maktadır Ç alışma sayısında son 5 yılda kısmen artış olduğu görülmüştür. İncelenen araştırmalardaki eğilimler öğretim programı ve çalışma grubu açısından kısmen çeşitlilik gösterirken; araştırma deseni, veri toplama araçları ve veri analizi bakımından daha benzer bulunmuştur. Eisner’ın eğitsel eleştiri modelindeki basamakların işlenişinde benzer tercihler olmakla birlikte alanyazında ortak bir anlayış olmadığı tespit edilmiştir. Betimleme ve yorumlama boyutundaki çeşitliliğin sayısı aynıyken, en çok farklılaşmanın temalaştırma basamağında olduğu görülmüştür . Elde edilen bulgular doğrultusunda , ilgili makale ve tez sayısının az olması nedeniyle daha fazla çalışma yapılması ve yurtdışında yapılmış araştırmalar incelenerek modele ilişkin basamaklarda ortak bir anlayış geliştirilebilmesi önerilmiştir. Alandaki çalışmaları toplu olarak bir anlama çabası sunan bu araştırmanın ileride yapılacak çalışmalara metodolojik açıdan ışık tutacağı düşünülmektedir.
  • PublicationOpen Access
    How to conduct a metaevaluation?: A metaevaluation practice
    (2023-06-01) BERK, ŞABAN; Kerimoğlu E., Ülker M. N. Ö., Berk Ş.
    A metaevaluation is a quality cross-check to examine the conduct of an evaluation and validate the results. Of the few metaevaluation studies, almost none have reported on the metaevaluation procedure through a practical example evaluation. Tis study reports on the strengths and weaknesses of a program evaluation study in terms of the four main standards: utility, feasibility, propriety, and accuracy. It includes a metaevaluation process that involves both quantitative and qualitative analysis of data from eight meta-evaluators. It was found that while the evaluation study had very good utility and accuracy standards, the feasibility and propriety standards were only fair.
  • Publication
    Uluslararası bakalorya ilk yıllar programında sergi ünitesinin öğrenen profili ve beceri gelişimi üzerindeki rolünün incelenmesi
    (2022-10-14) BERK, ŞABAN; İnan N., Berk Ş.
    Değerler, beceriler ve bilginin temel alındığı, küresel bir eğitim programı yaratmak için tüm dünyada ortak bir misyon geliştirmeye çalışan Uluslararası Bakalorya (IB), dünya çapında okulları, öğretmenleri ve öğrencileri birleştiren bir topluluktur. IB, 3-19 yaş arası öğrenciler için uluslararası eğitim sürekliliği sağlayan programlar oluşturulmuştur. IB Eğitim Programları; CP (Kariyer Programı), DP (Diploma Programı), MYP (Orta Yıllar Programı) ve PYP (İlk Yıllar Programı) şeklinde dört farklı yaş seviyesi ve içeriği olarak sunulmaktadır.IB programlarının merkezindeki dört temel ve ilişkili öğeler şu şekilde sıralanabilir: 1. Uluslararası anlayış, 2. IB öğrenen profili (araştıran sorgulayan, ilkeli, duyarlı, dönüşümlü düşünen, düşünen, bilgili, dengeli, risk alan, iletişim kuran, açık fikirli), 3. Geniş, dengeli, kavramsal ve bağlantılı bir eğitim programı, 4. Öğretme ve öğrenme yaklaşımları/beceriler.IB Öğrenen Profili entelektüel, kişisel, duygusal ve sosyal büyümeyi içeren çok çeşitli insani yeterlilikleri ve sorumlulukları temsil eder. Öğrenen profilinin gelişimi uluslararası bilinç için önemlidir. Öğrencinin gelişen bu yeterlilikleri eyleme geçmelerinde onları destekleyen öğelerdir. PYP Sergi Ünitesi yukarıdaki bütünsel özelliklerin sergilenip geliştirilebileceği eylemsel bir süreçtir.Öğretme ve Öğrenme Yaklaşımları/Beceriler; birbiriyle bağlantılı olan beş ana beceri ve ilgili alt becerilerden oluşur: Düşünme, Araştırma-Sorgulama, Sosyal Beceriler, İletişim ve Öz Yönetim Becerileri. Sorgulama eğitim programının hem içinde hem de dışında bu becerilerin kazandırılması için fırsatlar sağlanır. Bu fırsatlardan biri de PYP sürecinin sonunda deneyimlenen Sergi ünitesi sürecidir.Sergi Ünitesi, öğrencilere İlk Yıllar programından (PYP) mezun olacakları sene, sunulan eğitim programındaki bilgi, beceri ve tüm seneler üzerinde geliştirmek için çalışılan öğrenen profillerini eylemsel olarak sunabilecekleri fırsatları sağlayan bir deneyimdir. Öğrencilerin; kendi belirledikleri bir üniteyi planlayıp, konuyla ilgili araştırmalar ve sunumlar yaptıkları, sonucunda eylemsel bir çıktı elde ettikleri bir süreçtir. Öğrencilerden PYP’deki son yıllarında, ortaklaşa yürütülen disiplinlerüstü bir sorgulama sürecine başlamaları ve bu kapsamda gerçek yaşama dair konuları ya da sorunları tanımlamaları, sorgulamaları ve bunlara çözümler sunmaları istenir. Öğrenciler kendi öğrenme süreçlerinin sorumluluklarını alırlar. Öğrencilerin; bu süreçte daha önceki yıllarda öğrendiklerini sentezlemesi; öğrenmelerinin neticesinde nasıl harekete geçebileceklerini sergilenmeleri beklenir. Süreç, öğrencileri, öğretmenleri, velileri ve okul topluluğunun tüm üyelerini bir araya getirir. Bu aynı zamanda öğrenenlerin ilköğretimden ortaöğretime/lise öğretimine geçişlerinin kutlanması olarak da kabul edilebilir.Araştırma kapsamında, sergi ünitenin uygulanışına göre öğrencilerin, IB felsefesinde merkezde yer alan profil geliştirme ve beceri kazandırma kazanımlarını, bağımsız olarak sergileyip sergilemedikleri ve deneyimlerine hangi niteliklerde yansıtabildikleri öğretmen görüşleri alınarak tespit etmek amaçlanmıştır.YöntemÇalışma, genel tarama modellerinden tekil tarama türüne uygun tasarlanmıştır. Çalışma grubunu, Türkiye’de PYP Eğitim Programı uygulayan özel okullarda görev yapmakta olan öğretmenler arasından, araştırmamıza gönüllü olarak katılan 33 öğretmen oluşturmaktadır.Veriler, araştırmacılardan tarafından geliştirilen ve PYP sonunda öğrencilerde oluşması beklenen beceri ve profilleri ie ilgili performans göstergelerini içeren nicel veri toplama aracı (VTA) ile toplanmıştır. Bu VTA ile, öğretmenlerin, Sergi Ünitesinin beceri ve profil kazanımları üzerindeki rolü hakkındaki görüşleri alınmıştır. VTA’nın geçerlik ve güvenirliği alanyazına uygun şekilde sağlanmıştır. Veriler, betimsel ve yordayıcı istatistikten yararlanarak analiz edilmiştir.Sonuçlar/Beklenen SonuçlarSergi Ünitesi öğrenen profilleri ve becerilerini geliştirici kazanımlar içermektedir. Bu sonuç, 2014 yılında Nottingham Üniversitesi’nin Kenya, Meksika, Rusya, İngiltere ve Çin’de yaptığı geniş kapsamlı araştırmada çıkan sonuçlarla benzerlik göstermektedir.Sergi Ünitesinin düşünme, araştırma, iletişim, sosyal ve öz yönetim becerileri ve bunların alt becerilerinin gelişimine katkısı vardır. Katılımcıların görüşleri eğitim düzeylerine göre farklılaşmamaktadır. Deneyimlerine göre ise bazı kazanımlarda farklılaşmaktadır.Anahtar Sözcükler: PYP, Öğrenme-öğretme yaklaşımı, Disiplinlerüstü ünite, Sorgulama
  • PublicationOpen Access
    Meta Değerlendirme Nedir? Nasıl Yapılır? Uygulamalı Bir Meta Değerlendirme Örneği
    (2023-03-13) BERK, ŞABAN; İnan N., Berk Ş.
    Bir programın değerlendirmesi mükemmel, zayıf veya vasat olabilir. Değerlendirmelerde birçok şey yanlış gidebilir. Kusurlu, yetersiz, uygun olmayan kriterlere sahip, kötü tasarlanmış, güvenilmez ölçüm araçları kullanılmış, gerçekçi olmayan bir zaman aralığı konulmuş gibi sınırlamaları olabilir. Yapılan değerlendirmenin güçlü yönlerinin yanı sıra sınırlılıklarını da görmemize yardımcı olmak için bağımsız olarak tekrar değerlendirilmesi meta-değerlendirmedir. Bu araştırmada Sayın Şaban Berk tarafından yapılan Mesleki ve Teknik Öğretim Kurumlarında Uygulanan Modüler Sistemin Provus’un Farklar Modeli ile Değerlendirmesinin meta-değerlendirmesi yapılmıştır. Meta-Değerlendirme uzman kadrosunu Program Değerlendirme dersi almış Marmara Üniversitesi Eğitim Programları Geliştirme ve Öğretimi Bölümünde doktoralarına devam eden 9 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Daniel L. Stufflebeam’in 1999’da The Program Evaluation Standards adı ile Michigan Üniversitesi Evaluation Center’ın web sitesine yayınlanan meta değerlendirme kontrol listesi baz alınarak İsmail Yücel tarafından Türkiye standartlarına uygun hale getirilen Program Değerlendirme (Meta Değerlendirme) Kontrol listesi kullanılmıştır. Sayın Şaban Berk’in çalışması ile ilgili uzman ekibe yaptığı sunum sonrası Türkiye İçin Program Değerlendirme Standartlarının yer aldığı bir anket arama motoru eklentisi aracılığı ile uzmanlarla paylaşılmıştır. Bu ankette uzmanların her göstergenin yeterliliğine ilişkin yargıları 5’li likert ölçeği ile toplanmıştır. Betimsel istatistik analizi ile verilerin frekans ve yüzdeleri belirlenmiş. Ayrıca meta değerlendirme formülasyonu kullanılarak yapılan değerlendirme çalışmasının standartları karşılama düzeyinin ne olduğu saptanmıştır. 2010 yılında yapılan Modüler Öğretim Programın değerlendirilmesinin, yaptığımız meta değerlendirme sürecinde programın değerlendirme standartlarından yararlık, yürütülebilirlik, uygunluk ve doğruluk standartlarına uygun olarak yürütüldüğü belirlenmiştir.
  • PublicationOpen Access
    İlkokul 3. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının Değerlendirilmesi
    (2019-02-11) BERK, ŞABAN; Özden ŞENTÜRK;ŞABAN BERK
    Bu çalışmanın amacı, 2014-2015 yılında ilk defa uygulamaya konan İlkokul 3. sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının değerlendirilmesidir. Değerlendirmede birden çok modelin, araştırmanın niteliğine göre farklı öğesinin işe koşulduğu karma (eclectic) model kullanılmıştır. Programın ögelerini oluşturan kazanımlar, içerik, öğretme-öğrenme ve değerlendirme boyutları değerlendirilirken Robert Stake’in Uygunluk/Olasılık Modeli, öğrencilerin dersin kazanımlarına erişim düzeyleri saptanırken Tyler Modeli kullanılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden tekil tarama türüne uygun olarak desenlenmiştir. Hem nicel hem de nitel veriler toplanmıştır. Araştırma verileri 200 ilkokul 3. sınıf öğretmeni ile 100 ilkokul 3. sınıf öğrencisinden toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistik; nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenler, İlkokul 3. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının kazanımlar, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarının yapılandırılmasını program geliştirme ilkeleri bağlamında genel olarak olumlu bulmuşlardır. Bununla birlikte bazı yetersizlikler de saptanmıştır. Örneğin; programda yer alan deney sayısının az olması ve bu deneyleri uygulamak için okulun fiziki şartlarının yetersiz olması gibi. Ayrıca programda yer alan deneyleri yapabilmek için gerekli malzemelerin temininin zor olduğunu dile getirmişlerdir. Öğrencilerin kazanımlara erişim düzeyi %49 ile %95 arasında değişmektedir. Programın daha etkili biçimde uygulanabilmesi için okulların fiziki imkânlarının iyileştirilmesi, öğrenciler için yeterli basılı doküman temin edilmesi, çalışma kitabı hazırlanması, öğretmenler için bir öğretmen kılavuz kitabı hazırlanması yapılan öneriler arasındadır.
  • PublicationOpen Access
    Matematik Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre Ortaokul Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunların ve Çözüm Önerilerinin İncelenmesi
    (2023-01-01) BERK, ŞABAN; KÖKLÜ, OĞUZ; Duran S., BERK Ş., KÖKLÜ O.
    Bu araştırmanın amacı ortaokul matematik öğretiminde karşılaşılan sorunları öğretmen görüşleri doğrultusunda tespit etmek ve öğretmenlerin ortaya koyduğu görüşlerin önemli demografik değişkenlerden bağımsız olup olmadığı belirlemektir. Araştırma genel tarama modellerinden tekil tarama türüne göre tasarlanmış olup araştırmanın evrenini Türkiye’de ortaokullarda (resmi ve özel) görev yapan ilköğretim matematik öğretmenleri, örneklemini ise uygun örnekleme modeliyle seçilen 547 ilköğretim matematik öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Ortaokul Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunları Belirleme Ölçeği (Duran ve Berk, 2021) kullanılmıştır. Ölçekte belirlenen sorunların karşılaşılma sıklıkları saptanmıştır. Sonuçlara göre, ortaokul matematik öğretiminde karşılaşılan sorunların çoğunluğunu öğretmenle ilişkili sorunlar oluşturmaktadır. Öğrenci ile ilişkili sorunlar ise en sık karşılaşılan sorun kategorisini oluşturmaktadır. Ki-kare bağımsızlık testi sonuçlarına göre belirlenen sorunların bazılarının karşılaşılma sıklıkları katılımcıların demografik özelliklerinden bağımsız değildir. Genel olarak kadın öğretmenler sorunlarla daha sık karşılaşmaktadır. Ayrıca, tecrübeli öğretmenler daha az sorunla karşılaşmaktadır. Benzer şekilde eğitim fakültesi mezunu öğretmenler farklı fakülte mezunlarına göre ölçekte yer alan sorunlara karşı daha duyarlıdırlar. Araştırma sonuçlarına göre ileride gerçekleştirilecek çalışmalarda ortaokul matematik öğretiminde karşılaşılan sorun kategorileri ve çözüm önerileri ayrı ayrı ve birbirinden bağımsız olarak değil, etkileşimli ve bütüncül bir şekilde incelenmelidir. Anahtar Kelimeler: Matematik Eğitimi, matematik öğretiminde karşılaşılan sorunlar, ortaokul matematik öğretimi, öğretmen görüşleri.
  • Publication
    Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programının (1, 2 ve 3. Sınıflar) ÖgeleriAçısından Değerlendirilmesi
    (2023-03-13) BERK, ŞABAN; Berk Ş.
    1, 2 ve 3. Sınıflar için Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı (HBDÖP), ilkokul eğitim sürecinde pek çok uygulamaya yön vermektedir. 2005 yılı itibariyle yapılandırmacı bir yaklaşıma dayandırılan HBDÖP son olarak 2018 yılında güncellenmiştir. Bu tarihten itibaren yapılan program değerlendirme çalışmalarından elde edilen sonuçlar HBDÖP’nin uygulanmasına ilişkin önemli sonuçlar ortaya koymaktadır. Farklı değerlendirme yaklaşım ve modelleri aracılığıyla elde edilen sonuçların, merkezi olarak uygulanan bir programın değerlendirilmesine yönelik farklı bakış açıları ortaya koyacağı yadsınamaz bir gerçektir. Son yıllarda gerçekleştirilen HBDÖP değerlendirme çalışmaları incelendiğinde, ilgili çalışmaların çoğunlukla nitel bir desende ele alındığı görülmektedir. Bu bağlamda; tarama modelinde ve programın ögelerine dönük yaklaşımla gerçekleştirilecek bir araştırmanın, HBDÖP değerlendirme çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Mevcut araştırma ile bu boşluğun doldurulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma verileri, HBDÖP’nin değerlendirilmesine yönelik önermelerden oluşan ve çevrim içi paylaşılan bir anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Bu önermeler ile HBDÖP; genel amaçlar, içerik, öğrenme-öğretme ve değerlendirme süreci kapsamında ele alınmıştır. Araştırmaya, 2021-2022 Bahar Döneminde 65 ilkokul öğretmeni katılmıştır. Araştırma verileri, bir istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Analizlerden elde edilen sonuçlara göre; katılımcı öğretmenlerin büyük çoğunluğunun HBDÖP’yi genel amaçları açısından olumlu değerlendirdiği görülmektedir. İçerik açısından katılımcıların, HBDÖP’yi genel olarak yeterli bulduklarından söz etmek mümkündür. Fakat program hazırlanırken öğretmenlerin büyük bir oranı görüşlerine başvurulmadığını belirtmiştir. Öğrenme-öğretme süreci konusundaki katılımcı öğretmenlerin görüşlerinin birçok açıdan olumlu yönde olduğu ifade edilebilir. Ancak öğrenme-öğretme süreci kapsamında yer alan fiziki ortam ile temel ve yardımcı kaynakların yeterli bulunmadığı yönündeki görüşler dikkat çekmektedir. Ayrıca; derslerde gerekli olan öğretim materyallerinin ulaşılabilir olmasına imkân sunması açısından HBDÖP, öğretmenlerin yarısına yakın bir oranı tarafından olumlu değerlendirilmemiştir. HBDÖP’nin değerlendirme sürecine ilişkin katılımcıgörüşleri incelendiğinde, öğretmenlerin genel olarak değerlendirme sürecinin yeterli olduğu yönünde görüş bildirdiği söylenebilir. Bununla beraber, değerlendirme sürecini olumlu değerlendirmeyen öğretmenlerin de önemli bir oran teşkil ettiği görülmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, özel ve devlet okullarında yer alan öğretmenlerin görüşlerinin ayrı ayrı incelenmesi önerilebilir. Ayrıca, ülkemizin farklı bölgelerinde görev yapan ve daha büyük örneklemler çerçevesinde ele alınacak çalışmaların HBDÖP değerlendirme çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
  • Publication
    Türkiye program değerlendirme standartları çerçevesinde bir meta değerlendirme çalışması
    (2023-11-20) BERK, ŞABAN; Sarıkayış F., Berk Ş.
    Çalışmanın amacı Kandemir (2016) tarafından yürütülen, değerlendirme çalışmasının meta-değerlendirmesini yaparak, değerlendirme çalışmasının program değerlendirme standartlarını ne ölçüde karşıladığını saptamaktır. Meta-değerlendirme tamamlanmış bir değerlendirmenin saptanmış standartlara göre yeniden değerlendirilmesidir. Değerlendirme süreçlerinin niteliğini artırmak için tamamlanmış değerlendirmenin yeniden değerlendirilmesi, ya da başka bir ifadeyle meta değerlendirmeler yoluyla saptanabilir. Meta değerlendirme kavramını Scriven (1981) değerlendirmenin değerlendirmesi olarak tanımlamış ve değerlendirici için mesleki bir yükümlülük olduğunu belirtmiştir (s.95). Meta değerlendirme çalışmaları için program değerlendirme standartları kriter olarak ele alınmaktadır. Program değerlendirme standartları, bir programın değerlendirme sürecindeki yönlendirmesini sağlayan rehberlik edici ölçütlerdir. Çalışma nicel verilerin kullanıldığı tarama modeli ile tasarlanmış olup, çalışmanın evrenini 35 lisansüstü öğrenci oluştururken, örneklemini ise araştırmaya gönüllü katılan 17 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri meta değerlendirme kontrol listesi aracılığıyla toplanmıştır. 94 madde halindeki kontrol listesi madde halinde yazılarak, \"EVET\" veya \"HAYIR\" olarak meta değerlendiriciler tarafından işaretlenerek veriler elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için Stufflebeam (2001) tarafından geliştirilen \"Program Evaluations Metaevaluation Checklıst\" esas alınarak Yüksel (2010) tarafından Türkiye standartlarına uyarlanan Program Değerlendirme (Meta-Değerlendirme) derecelendirme ölçeği kullanılarak veriler analize tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçlar şöyledir: Kandemir’in (2016) değerlendirme çalışması yararlılık standardını karşılama derecesi \"Çok İyi (% 86,8)\", yürütülebilirlik standardını \"İyi (%50,0)\", uygunluk standardını \"İyi (%51,5)\", doğruluk standardının ise \"Çok İyi (%92,6)\" düzeyde karşılamaktadır.