Tez Koleksiyonu

Permanent URI for this collection

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 5 of 35751
  • Publication
    Fransa ve İspanya’nın Dış Politikalarının Avrupalılaşması: Fas Örneği
    (2022) Yıldız, Mustafa; Cebeci, Emine Münevver; Avrupa Araştırmaları Enstitüsü; Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı
    Bu çalışma, Avrupa Birliği’nin Fas politikasını şekillendirirken Fransa ve İspanya gibi bu ülkeyle kolonyal geçmişi olan iki üye ülkenin kendi ulusal çıkarlarını hangi derecede Avrupalılaştırdıklarını ve Avrupalılaşma sürecini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, AB’nin Fas’a yönelik geliştirdiği politikalarda neokolonyal eğilimler bulunduğunu savunmaktadır. AB, çıkarlarını korumak ve politikalarını ilerletmek amacıyla normatiflik iddiasıyla Fas’a yönelik tavrını belirlemektedir. Ancak bu politikalar geliştirilirken Fas’a yeterince söz hakkı sunulmadan, önceden tanımlanmış AB kural ve uygulamalarını kademeli olarak kabul etmesi beklenmektedir. Bu çalışma, AB’nin Fas’a yönelik uygulamalarını oluştururken Fransa ve İspanya’nın rolü üzerinde durmaktadır. Birliğin Fas ile ilişkilerinde bu ülkeyle kolonyal geçmişi olan iki üye ülkesi Fransa ve İspanya’nın politikalarının Avrupalılaştığı ve Avrupa Birliği düzeyine taşınan bu politikaların kolonyal mantığın devamı olarak okunabileceği savunulmaktadır. Bu anlamda, tezin vardığı sonuç, postkolonyal dönemde seçici bir şekilde uygulanan normatiflik iddiasındaki politikaların neokolonyal eğilimler taşıdığı ve AB’nin normatif kimliğinin yeniden üretilmesine neden olduğudur.
  • Publication
    Sosyal medyada kimlik inşası: hegemonik erkeklik bağlamında instagram babaları üzerinden erkekliğin yeniden üretimi
    (2022) Görücü, Zülal; Ulus, Selma; Marmara Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enstitüsü; Gazetecilik; Gazetecilik
    Sosyal medya hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olmuş, iletişim biçimlerimizi değiştirmiştir. Sosyal medya vasıtasıyla günlük rutinlerin paylaşıldığı farklı bir alan oluşmuş ve kişiler burada kendilerine dair kimlikler üretmeye başlamıştır. Sosyal medyanın özellikleri ile kazandığı güç neticesinde toplumsal değişimler yaşanmaya başlamıştır. Bu gücü kullanan ve sosyal medyada ünlenen bazı kullanıcılar, takipçilerini ve hatta takipçilerinin takipçilerini etkiler pozisyona gelmiştir. Bu bağlamda kültürel değişimin yaşanabileceği bir alanda erkeklik üretimi önem taşımaktadır. Zira erkekliğin sosyal medyadaki temsil biçimleri toplumsal cinsiyet rollerinin değişmesi ve farklı erkekliklerin görünür olması kapsamında mühimdir. Günümüzün popüler sosyal medya aracı olarak görülen Instagram’ ın kimlik oluşturma ve etkileme gücü nedeniyle, söz konusu platform tez çalışmasının alanı olarak uygun görülmüştür. Çalışmada erkekliğin sosyal medyada temsili, hegemonik erkekliğin ve hegemonik olmayan erkekliklerin krizi, “babalık” kimliği üzerinden Instagram’ da varlık inşa eden sekiz kullanıcı bağlamında incelenmiştir. Sekiz Instagram hesabının takipçilerine sunduğu fotoğraf artı metin içerikleri toplumsal cinsiyet, milliyetçilik, iktidar, dini ögeler gibi kavramlar üzerinden incelenmiştir. Örneklem olarak belirlenen sekiz Instagram baba profilinin gönderileri içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiş ve çalışma desteklenmiştir.
  • Publication
    İstanbul Bâb Mahkemesi 108 No'lu Şer‘iyye Sicili'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (H. 1127-M.1715)
    (2022) Özdemir, Kübra; Bostan, Mehmet Hanefi; Türkiyat Araştırmaları Enstitütüsü; Türk Tarihi; Yeniçağ tarihi
    Osmanlı Devleti’nin hukuk sisteminin nasıl işlediğini göstermesinin yanı sıra tarihini de idari, hukuki, mali vb. açılardan aydınlatması bakımından benzersiz bir kaynak değeri taşıyan şer‘iyye sicilleri Osmanlı Tarihi ile ilgili araştırma yapanların mutlaka müracaat etmesi gereken arşiv belgelerinin başında gelmektedir. Bu tez çalışmasında H. 1127 / M. 1715 tarihli İstanbul Bâb Mahkemesi 108 numaralı Şer‘iyye Sicili’nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Defter boyutları 42x15 cm’dir. 84 varaktan meydana gelen bu sicilde toplamda 417 hüküm yer almaktadır. Bu defter nafaka, mehir, miras, boşama-boşanma, satış, alacak, sulh, vasi tayini, veraset gibi konuları içermektedir ve defterdeki tüm hükümlerin transkripsiyonu yapılmış özetleri çıkarılmıştır. Sicilde yer alan davalar, kayıt altına alındığı dönemin hukuk tarihi, kültürel tarih, ekonomik tarih, şehir tarihi, mimari tarih; Osmanlı toplum yapısı ve aile yapısına dair önemli detaylar verirken, Müslüman ve gayrimüslim halk arasındaki ilişki hakkında farklı açılardan fikir sahibi olmamıza imkân sağlamaktadır. Tüm yönleriyle incelenmeye çalışılan İstanbul Bâb Mahkemesi 108 numaralı Şer‘iyye Sicili disiplinler arası çalışmaların istifadesine sunulmuştur. Bu tez çalışmasında incelenen hükümler, yalnızca tarih ve hukuk tarihi alanındaki çalışmacıların değil; sosyoloji, psikoloji, ekonomi, askeri tarih, sanat tarihi, mimarlık tarihi gibi alanlarda çalışanların da istifade edeceği kayıtlar olması hasebiyle bahsi geçen alanlarda çalışma yapanlar için başvurulabilir bir kaynak haline gelmiştir.
  • Publication
    Sürdürülebilir kentsel korumanın mimarlık pratikleri perspektifinden değerlendirilmesi: rami kışlası örneği
    (2022) Subaşı, Seda; Yücesoy, Eda; Sosyal Bilimler Enstitüsü; Şehir Çalışmaları; Şehir Çalışmaları
    Bu çalışmada içkin olan amaç, işlevini yitiren tarihi yapılar için düşünülen yeniden işlevlendirme uygulamalarının gerekliliğini ve bu uygulamalardaki yöntemleri değerlendirmektir. Salt bir koruma anlayışından ziyade, kullanıcı-mekân ilişkisinin verimli olduğu; fiziksel, çevresel, ekonomik ve kültürel sürdürülebilirliği gözlemleyebildiğimiz uygulamalar mümkündür. Tezin özgünlüğü, bu meselelerin, mimari restorasyon alanında çalışmış ve/veya çalışmakta olan mimarlarla tartışılmış olması ve Rami Kışlası özelinde değerlendirilmesidir. Hızlı kentleşme baskısı, izini şehirlerin tüm unsurları üzerinde gösterdiği gibi kültürel miras üzerinde de göstermiştir. Bu baskı şehirlerin kimlik unsurlarını etkilediği gibi onları fiziksel olarak da yok etme tehlikesiyle karşı karşıya bırakır. Bu sebeple son yıllarda, kültürel mirası koruma ve yaşatma konusunda çalışmalar küresel ölçekte artmıştır. Zamanın ve yaşam koşullarının değişmesi, mekânın yeniden üretimi, teknolojinin ilerlemesi insan-çevre ilişkilerini de yeniden gözden geçirmeyi gerektirir. Bazı yapılar eski işlevleriyle artık rağbet görmeyebilir ya da yapının kendi işleviyle kullanımını sağlayan yaşam koşulları veya soyut kültür ögeleri ortadan kalkmış olabilir. Eskiden konut olarak kullanılan mekânların günümüzde sanat atölyesi olması, hamamların müzeye dönüşmesi, askeri yapıların eğitim alanında kullanılması buna örnektir. Kentlerin ve toplumların yeni ihtiyaçları ve kaynakların sınırlılığı mimaride “yeniden kullanım”ı gerektirmiştir. Çünkü ne doğal kaynaklar sınırsızdır ne de sürekli inşa faaliyeti ekolojiktir. Bir zamanlar ihtiyaca cevap veren yapıların zamanla işlevini yitirmesi yeniden kullanım-koruma meselelerini gündeme getirmiştir. Yapının kültürel miras ögesi olması ise koruma, sürdürülebilirlik, kullanıcı-mekân ilişkisi ve ekonomik kalkınma dengelerini yeniden gözden geçirmeyi gerektirir. Kültürel mirası en iyi sürdürme yöntemi onu koruma ve yeniden kullanmadır. Kışlalar inşa edildiği dönemde, her ne kadar ihtiyaca cevap veren mekânlar olsa da 20. yüzyıl sonlarına doğru bu yapılara ihtiyaç kalmadığı görülmüştür. İşlevini yitiren bu yapılara zamanla yeni fonksiyonlar yüklenmiştir. Rami Kışlası da onlardan biridir. Bir zamanlar modern kışla kompleksi işleviyle kullanılan bu yapı artık kütüphane olarak kentliye hizmet verecektir. Çalışmada, Rami Kışlası’nın yeniden işlevlendirilmesinin kentsel koruma ve sürdürülebilirlik bağlamında mimarlık pratikleriyle değerlendirilmesi amaçlanır.Araştırma, Rami Kışlası’nın kütüphaneye dönüştürülmesini kentsel koruma ve sürdürülebilirlik bağlamlarında ele alacaktır. Bu nedenle önce sürdürülebilirlik, süreklilik, koruma, kültürel miras ve yeniden işlevlendirme kavramlarıyla bir çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra olayın incelendiği yapı olan Rami Kışlası’nı daha yakından tanımak için ayrı bir bölüm oluşturulmuştur. Bu bölümde kışlanın inşa edildiği tarihten günümüze dek geçirdiği süreçler kronolojik olarak ele alınmıştır. Eski haritalardan, fotoğraflardan, gazete küpürlerinden ve dijital haberlerden yararlanılmıştır. Çalışmanın mimarlık pratiklerinde nereye oturduğunu görebilmek ve Rami Kışlası’na verilen yeni işlevi değerlendirmek için mülakatlar yapılmıştır. Yapılan mülakatlarda vurgulanan kavramların ve savunulan düşüncelerin literatürde karşılık bulduğu görülmüştür. Rami Kışlası’nın yeniden işlevlendirilmesinin kentsel koruma ve sürdürülebilirlik bağlamlarında ele alındığı bu araştırmada, nitel görüşme bulguları ve veri analiziyle bütüncül ve kapsamlı bir sonuç hedeflenmiştir.
  • Publication
    İbn Kuteybe’nin ‘Uyunül-Ahbar'ı
    (2022) Yıldırım, Ferda; Fayda, Mustafa; Sosyal Bilimler Enstitüsü; İslam Medeniyetleri ve Sosyal Bilimler A.B.D.; İslam Tarihi Bilim Dalı
    Özetİlk dönem İslâm âlimlerinden olan İbn Kuteybe (ö. 276/889) tefsir, hadis, kelam, tarih, dil ve edebiyat alanında te’lif ettiği eserleriyle yaşadığı dönemin önemli meselelerine değinmiş, bu meseleler hakkındaki ihtilafları gidermeye çalışmıştır. Araştırmamızda amacımız, İbn Kuteybe’nin, daha çok edep/ahlâk ve kültüre dair ‘Uyûnü’l-ahbâr adlı eserinin incelenmesi ve bu inceleme sonunda İbn Kuteybe’nin yaşadığı asra kadar olan zaman dilimine ait İslâm dünyasının siyasî, idarî, askerî, ilmî, sosyal ve kültürel hayata ait bilgilerinin tespiti ve değerlendirilmesidir. Böylelikle ‘Uyûnü’l-ahbâr’ın İslâm tarihindeki yerinin tespiti hedeflenmektedir. Araştırmamız neticesinde onun ‘Uyûnü’l-ahbâr’ı ele aldığı zaman diliminin; hicrî ilk üç yüzyılın özellikle de yaşadığı Abbâsî toplumunun kültürel hayatının birçok yönünü ihtiva ettiğini görmekteyiz. Eser bu özelliğiyle ele aldığı dönemin aynası niteliğinde değerlendirilmelidir. Önemli kültür birikimine sahip olan müellif eserinde birçok kaynak kullanarak eserini zenginleştirmiştir. Araştırmamızda eserin kaynakları tespit edilmiş özellikle yabancı kültürlere ait kaynakların tespiti üzerinde durularak bu kültürlerin bir değerlendirilmesi yapılmıştır.