Türkiye'de belediyenin gelişimi - Ardıç, Yasin (My University, 2020)
Osmanlı’nın kadı, vakıf ve lonca kurumları üzerinden yönettiği şehir hayatında,18.yy ile beraber önemli sosyo-ekonomik dönüşümler meydana gelmiştir. Yerelde meydanagelen dönüşümlerin yanında, askeri ve ekonomik gücünü kaybetmeye başlayan Osmanlı’damerkezi idare zayıflamış ve vergileri toplayamaz hale gelmiştir. Osmanlı, taşrada vergilerindüzenli bir şekilde toplanmasını sağlamak amacıyla kurduğu muhassılık meclisleri yerelyönetim kurumların kuruluş sürecini başlamıştır. 19.yy’a gelindiğinde ise Galata-Beyoğlusemtinde Altıncı Belediye Dairesi kurulmuş ve ilk modern belediye doğmuştur. Cumhuriyetdönemiyle farklı bir aşamaya geçen yerel yönetimler süreç içinde giderek güçlenmiş, merkeziidarenin idari vesayet yetkisi zayıflamıştır. 1970’li yıllarda ortaya konan “toplumcubelediyecilik” anlayışıyla Türk belediyecilik anlayışına yeni bir model kazandırılmıştır. Bumodel daha katılımcı ve üretici konumunda olan bir belediyenin varlığını savunmaktadır.2000’li yıllarda kamu yönetiminde ortaya çıkan yeni kamu yönetimi anlayışı yerelyönetimleri doğrudan etkilemiş ve 2004 yıllında yapılan yerel yönetim reformunda varlığınıhissettirmiştir. Küreselleşmeyle beraber sermaye akışının büyük kentlerde yarattığı değişimve dönüşüm, 2012 yılında Büyükşehir Belediyelerinin yapısında ciddi değişimler yaratmıştır.Bu değişimi yansıtan 6360 sayılı kanun ölçek ekonomisini baz alarak büyük şehirlerinyönetilmesi için gerekli hukuki altyapıyı sağlamıştır.Altıncı Belediye Dairesi ile Türk yönetim sistemine giren modern belediyecilikanlayışı, süreç içinde meydana gelen sosyo-ekonomik ve siyasal değişimlerle farklı evrimlergeçirmiştir. Türk belediyeciliğin geçirdiği değişim ve dönüşümleri ele alan bu çalışma,tarihsel açıdan farklı dönemlerde ortaya çıkan belediyecilik anlayışlarına odaklanmaktadır.Farklı dönemlerin sahip olduğu ekonomik, sosyal ve siyasal koşullar farklı belediyecilikanlayışlarının doğmasına neden olmuştur. Çalışma, belediyecilik tarihini, farklı belediyecilikanlayışlarının doğmasına neden olan ekonomik, sosyal ve siyasal koşullarla birlikteincelemektedir. Farklı dönemlerde farklı belediye sistemlerine geçiş nedenleri, anayasa vekanunla gelen değişiklikler, sisteme yöneltilen olumlu ve olumsuz değerlendirmeler ışığındaçalışma sonuçlandırılmaktadır.

It consists of important socio-economic transformations in the classical period citylife, which was ruled by the Ottoman foundations and guild institutions, in the 18th century.In addition to the local transformations, the Ottoman central administration is weakened andunable to collect taxes. The Ottomans were born in Galata-Beyoğlu district in the 19thcentury, with the work of the muhussılık parliaments established in the provinces, in thedistrict of Galata-Beyoğlu, the first modern municipality was born. Local governments, whichhave gone to a different stage with the Republican era, have gained power in the process, andthe administrative tutelage power of the central administration has been weakened. With the"producer municipalism" approach put forward in 1970, the manufacturer brought a newmodel to the Turkish municipality model. The new public administration approach that willemerge in operational management in 2004. The change and transformation created by thecapital flow in the big cities with the globalization created serious changes to be made by themetropolitan municipalities in 2012. With the applicable law of 6360, a different model wascreated for the management of large cities with scale economy.The understanding of modern municipality, which entered the Turkish administrationsystem with the Sixth Municipal Department, has evolved with the socio-economic andpolitical changes occurring in the process. This study, which deals with the changes andtransformations that Turkish municipality has undergone, focuses on the understanding ofmunicipality that emerged in different periods of history. The economic, social and politicalconditions of different periods have led to the emergence of different municipalities. Thestudy examines the economic, social and political conditions that led to the emergence ofdifferent municipalities. The study is concluded in the light of the reasons for transition todifferent municipal systems in different periods, changes in the constitution and the law, thefinal version of the system, positive and negative evaluations directed to the system.
Keywords: Belediyeler; belediyenin gelişimi history municipalities; Local government; Municipal corporations; Turkey; Türkiye; Yerel yönetim