Avusturya’da ortaöğretim düzeyinde eğitim sistemi ve coğrafya eğitimi ile Türkiye mukayesesi - Kaya, Hasan (My University, 2008)
AVUSTURYA´DA ORTAÖĞRETİM DÜZEYİNDE EĞİTİM SİSTEMİ VE COĞRAFYA EĞİTİMİ İLE TÜRKİYE MUKAYESESİ Dünyanın küresel bir köy haline geldiği günümüzde coğrafya bilimi sahip olduğu üstün teknoloji araç ve metotlarla hayatın birçok alanıyla ilgili insanlığa çok büyük kolaylıklar sunmaktadır. Kaynakların kullanımından kaynaklanan her türlü problemin çözümü için lazım olan bilgi, günümüzde coğrafya bilimi sayesinde oluşmaktadır. Fakat coğrafya bilimi maalesef Türkiye´de gelişmiş ülkelerdeki gibi algılanmamakta ve bu bilimden gerektiği kadar faydalanılamamaktadır. Bu durumun oluşmasında Türkiye´deki güncel sorunlar karşısında mevcut coğrafya bilimini yetersiz kalması ve -daha da önemlisi- coğrafya eğitimindeki hatalardan kaynaklanan problemlerin etkisi büyük olmuştur. Dolayısıyla Türkiye´de ilk ve orta öğretimde takip edilen coğrafya eğitim sistemi, öğrencilere coğrafyanın gerçek yüzünü gösteremeyip öğrencileri coğrafyadan soğuttuğu gibi öğrencilerin coğrafya ihtiyacını karşılamaktan da uzaktır. Coğrafya eğitiminin ülkedeki tüm ihtiyaçları karşılayacak duruma gelebilmesi için öğretim programlarından ders kitaplarına, araç-gereçlerden ders anlatım metotlarına, üniversite giriş sisteminden öğretmen yetiştirme programlarına, coğrafya ilmine yardımcı sivil toplum örgütlerinden resmi kuruluşlara kadar tüm sistemin baştan sona elden geçirilmesi ve yeniden şekillendirilmesi gerekmektedir. Tabii ki böyle bir reforma girişmeden önce gelişmiş devletlerin eğitim sistemini, eğitim tarihini, yaşamış olduğu problemleri, bu problemlerim üstesinden nasıl geldiğini ve coğrafya eğitimini incelemek, bizdeki sistemle mukayese etmek, karşılıklı artı ve eksilerimizi belirleyip ondan sonra ne yapacağımıza karar vermek daha isabetli olacaktır. Yani sistemi yenilemek gerekir derken -nitekim dünyanın en iyi ülkesi bile olsa- başka bir topluma ait elbiseyi olduğu gibi Türkiye´ye giydirmek değil, gelişmiş ülkelerin ve Türkiye´nin sistemlerinin artı ve eksisini belirleyip en uygun modeli oluşturmanın gerekliliği üzerinde durmaktayız. Gelişmiş ülkelerin çoğunda eğitim sistemlerindeki yetki ve mesuliyet eyalet ve bölgelere devredilmişken Avusturya gibi küçük fakat gelişmiş ülkelerde bu yetki ve mesuliyet merkezle eyaletler arasında paylaştırılmıştır. Çünkü küçük devletlerde merkezi yönetim kolay olmaktadır. Türkiye´de ise her şey merkezden yapılmakta ve aynı zamanda merkezin eli ise her yere yeterince uzanamamaktadır. Dolayısıyla eğitimle ilgili birçok problem bürokratik hantallık nedeniyle çözümlenememekte veya geç çözümlenmektedir. Yalnız şunu da unutmamak gerekir ki Türkiye ulus bir devlet olduğundan ve bazı bölgelerde kendine has sorunları olduğundan merkezi denetime ağırlık vermek zorundadır. . Gelişmiş ülkelerin çoğunda olduğu gibi Avusturya´da da genel fiziki coğrafya konuları ağırlıklı olarak fen veya doğa bilimleri kapsamında öğretilmekte ve bu dersler, fiziki ortam, araç-gereçler, ders kitapları vs. açılardan Türkiye´ye göre çok daha elverişli imkânlar içerisinde verilmektedir. Avusturya´da genel eğitim sistemindeki düzen sayesinde coğrafya eğitimi Türkiye´dekinin aksine adeta bir laboratuar dersi olarak algılanmakta ve öğrenciler tarafından ilgi ile takip edilmektedir. Bu çalışmada öncelikle Türkiye ve Avusturya´daki orta öğretim eğitim sistemi ve coğrafya eğitimi, mülakat, gözlem, istatistik, literatür tarama gibi birçok araştırma yöntemi kullanılarak tüm yönleri ile araştırılmış sonra iki ülkenin sistemleri detaylıca kıyaslanmıştır. Mukayese sonuçları çalışmanın sonunda Türkiye´de nelerin yapılıp nelerin yapılmaması gerektiğini ihtiva eden bilgiler sonuç ve öneriler kısmında dile getirilmiş, bu sorunları aşmada birinci dereceden yetkili ve sorumlular başta olmak bütün ilgililerin takdirine sunulmuştur.

THE SECONDARY EDUCATION IN AUSTRIA AND A COMPARISON BETWEEN TURKEY IN TERMS OF GEOGRAPHY EDUCATION As the world is becoming a global village, the science of geography offers a wide range of opportunities to the human being with its high – tec utilities and methods in lots of fields of life. The information, needed for the resolving of the problems of using the resources, occurs with the help of the science of geography. However, this branch of science isn’t percepted in Turkey as it is percepted in developed countries and therefore can’t be benefited from as good as it is needed. This situation is mainly caused by today’s science of geography’s insufficiency in Turkey, which faces the up to date matters in Turkey – and more important – the effect of problems rising because of the defects in geography education. Therefore, the geography education system followed in the primary and secondary education in Turkey can’t introduce the real face of geography to students and makes them fed up with it and is far away from satisfying their needs on this subject. To make the education of geography satisfy all the needs in the country all the system from course books, materials, teaching methods, university entrance system, teacher education programs to the NGO’ s that are helping the science of geography and to the official constitutions must be revised and reconstructed. Certainly, before such a reformation it will be wiser to inspect the developed countries’ education system, education history, their problems and how they coped with these problems, their geography education, and compare to our system and locate the negative and positive sides respectively. That is to say – even for the most developed country of the world – not taking another country’s dress on but defining the system of Turkey’s pluses and minuses and accordingly constituting the best model for Turkey is emphasized here. In many developed countries responsibility and authority in education are given to states and regions whereas in small but developed countries like Austria these responsibility and authorities are shared between centre and the states. Because central administration is easier in small countries. Unfortunately in Turkey - despite its width - these two are strictly held in the monopoly of the central government which cannot reach every part of the country. Therefore lots of problems tied in with the education cannot be sorted out or delayed because of the bureaucracy. In many developed countries physical geography subjects are being taught as a subdivision of science or natural sciences. Because of that the physical atmosphere, classroom materials, course materials such as book, notebook, pen, pencil etc when its campared with Turkey this subjects is being taught very well. In austurian educational system geography lessons are accepted as lab-classes so in contrary with turkey students pay much more attention than usual. In this study, in secondary education system in Turkey and Austria and many research methods as geography education, interview, observation, statistics, scanning literature were analyzed in many ways and then the both systems of two countries were compared. Comparison results were stated in the result and proposal section, which contains facts about what is needed to be done and what isn’t needed to be done in Turkey, and presented to the approvals of the authorities to cope with these problems.
Keywords: Coğrafya Eğitimi; Öğrenim ve Öğretim_Coğrafya; Türkiye_Coğrafya