Sıvılaştırılmış gazların taşınmasına ilişkin sefer çarteri sözleşmesinde tarafların hak ve yükümlülükleri - Oğuzhan, Nurgül Zehra (My University, 2025)
Tehlikeli maddelerin taşınmasına ilişkin sıklıkla tercih edilen yol deniz yolu taşımacılığıdır. Her ülkenin tehlikeli madde düzenlemelerinin farklı olması nedeniyle Birleşmiş Milletler (BM) ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yeknesaklığı sağlamak amacıyla birden fazla uluslararası düzenleme yayımlanmıştır. Günümüzde kirlilik düzenlemelerinin sert şekilde uygulanması ve ham petrolün giderek tükenmesi, insanları alternatif yakıtları kullanmaya sevk etmiştir. Özellikle sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıvılaştırılmış petrol gazının tercih edilmesiyle deniz yoluyla taşınmasını kolaylaştırmak için sıvılaştırarak taşıma yöntemi geliştirilmiştir. Söz konusu gazların farklı özelliklere sahip olmaları nedeniyle taşımanın yapılacağı gemilerde bulunması gereken özellikler de taşınan yükün türüne göre farklılık gösterir. Sıvılaştırılmış gazların deniz yoluyla taşınması bakımından genel standart bir form olmaması nedeniyle birden fazla standart form geliştirilmiştir. Bunlardan en önemlisi ise 2020 yılında Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konsey (BIMCO) ve Gemi Brokerleri ve Acenteleri Derneği (ASBA) tarafından ortaklaşa yayımlanan Association of Ship Brokers and Agents Gas Voyage Charter Party (ASBAGASVOY)’dur. Çalışmamızın ilk bölümünde öncelikle tehlikeli madde kavramı sıvılaştırılmış gaz kavramıyla birlikte ele alınıp bu kapsamda mevcut uluslararası sözleşme ve kuruluşlara değinilecektir. Çalışmanın ikinci bölümünde tez konusunu oluşturan sıvılaştırılmış gazların taşınmasına ilişkin sefer çarteri sözleşmesinin tanımı, kuruluşu, hukuki niteliği gibi temel hususlar anlatılacaktır. Çalışmamızın üçüncü ise tez konusu sıvılaştırılmış gazların taşınmasına yönelik teknik ve hukuki maddeler içeren ASBAGASVOY Sözleşmesi’nin maddeleri ile tarafların hak ve yükümlülükleri anlatılarak çalışma sona erdirilecektir.

Maritime transportation constitutes the most frequently preferred method for the carriage of hazardous materials. Since each country has different hazardous material regulations, the United Nations (UN) and the International Maritime Organization (IMO) have issued multiple international regulations to ensure uniformity. Today, the strict enforcement of pollution regulations and the gradual depletion of crude oil have led people to use alternative fuels. Especially liquefied natural gas and liquefied petroleum gas are preferred and liquefaction transportation method has been developed to facilitate their transportation by sea. Since the gases in question have different properties, the features that should be present on the ships to be transported also differ according to the type of cargo transported. In the absence of a general standard form for the carriage of liquefied gases by sea, several standard forms have been developed. The most important of these is Association of Ship Brokers and Agents Gas Voyage Charter Party (ASBAGASVOY) published jointly by the Baltic and International Maritime Council (BIMCO) and the Association of Ship Brokers and Agents (ASBA) in 2020.In the first part of our study, the concept of dangerous goods will be discussed together with the concept of liquefied gas and existing international conventions and organizations will be mentioned in this context. In the second part of this study, basic issues such as the definition, establishment and legal nature of the voyage charter party for the transportation of liquefied gases, which is the subject of the thesis, will be explained. In the third part of the study, the rights and obligations of the parties and the articles of the ASBAGASVOY Convention, which contains technical and legal regulations for the transportation of liquefied gases, will be explained and the study will be concluded.
Keywords: ASBAGASVOY; Carrier; Charter-parties; Charterer; Çarter sözleşmeleri; Dangerous Goods; Deniz hukuku --Türkiye; Liquefied Gas; Liquefied Natural Gas; Liquefied Petroleum Gas; Maritime law; Sefer Çarteri Sözleşmeleri; Sıvılaştırılmış Doğal Gaz; Sıvılaştırılmış Gaz; Sıvılaştırılmış Petrol Gazı; Taşıtan; Taşıyan; Tehlikeli Madde ASBAGASVOY; Turkey; Türkiye; Voyage Charter Party