Avrupa Birliği’nin Türkiye’yi güvenlikleştirmesi : Post-yapısalcı feminist bir analiz - Mozakoğlu, Ece (My University, 2024)
Bu tez, post-yapısalcı feminist teoriyi kullanarak Avrupa Birliği’nin (AB) Türkiye’yi güvenlikleştirmesinin, AB’nin maskülen yönetimselliğinin bir dispositifi olduğunu savunmaktadır. Süreklilik ve süreksizliğin karmaşık bir etkileşimini temsil eden AB-Türkiye ilişkilerinin önemli bir özelliği, AB’nin Türkiye’yi güvenlikleştirmesidir. Tezde, 1995-2013 döneminde AB-Türkiye ilişkileri örneği, AB’nin maskülen yönetimselliği merceğinden incelenerek ele alınmaktadır. Bu nedenle tez, temel olarak Foucault’nun (1982, 2009) yönetimsellik kavramına dayanmakta ve maskülenliği kavramsallaştırırken Connell’ın (2005) maskülenlik tanımlarından yararlanmaktadır. Tezde kullanılan metodoloji Foucaultcu genbilimdir. Seçilen zaman dilimi, 1995 yılında AB-Türkiye Gümrük Birliği Kararı’nın kabul edilmesinden 2013 yılında ilişkilerin giderek zayıflamasına kadar, AB’nin dönüştürücü gücünü Türkiye’ye dayatabileceği bir dönemi temsil etmektedir. Bu analiz için kullanılan birincil kaynaklar Avrupa Komisyonu’nun resmi belgeleri, AB Komiserlerinin Türkiye’ye ilişkin açıklamaları, AB Konseyi Kararları ve AB Üye Devletlerinin Devlet ve Hükümet Başkanlarının yazılı ve sözlü beyanlarıdır. Öte yandan, yönetimsellik, maskülenlik, post-yapısalcı feminist teori ile post-kolonyal feminist teori ve AB-Türkiye ilişkileri üzerine ilgili literatür (akademik makaleler ve kitaplar) ikincil kaynakları oluşturmaktadır. Tezin bulguları, söz konusu dönemdeki AB uygulamalarının AB’nin Türkiye üzerinde güvenlikleştirme aracılığıyla maskülen bir yönetimsellik sergilediğini göstermiştir. Öte yandan AB’nin güvenlikleştirici pratiklerinin, kendisini ve Türkiye’yi farklı maskülen özelliklerle inşa ettiği izlenmiştir. Bu durumun ise taraflar arasındaki güç ilişkisinin bir sonucu olduğu görülmüştür.

This thesis uses post-structuralist feminist theory to argue that the European Union’s (EU’s) securitization of Turkey is a dispositif of the former’s masculine governmentality. A significant feature of EU-Turkey relations, which represent a complex interplay of continuity and discontinuity, is the EU’s securitization of Turkey. The thesis scrutinizes the case of EU-Turkey relations in the period 1995-2013, examining it through the lens of the EU’s masculine governmentality. It is, thus, mainly based on Foucault’s (1982, 2009) concept of governmentality and it draws on Connell’s (2005) definitions of masculinity in conceptualizing masculinity. The methodology employed in the thesis is Foucauldian genealogy. The selected time frame, from adopting the EU-Turkey Customs Union Decision in 1995 to the gradual weakening of relations in 2013, represents a period in which the EU could impose its transformative power on Turkey. The primary sources used for this analysis are the official documents of the European Commission, statements by EU Commissioners on Turkey, EU Council Conclusions and written and verbal statements by Heads of State and Government of EU Member States. On the other hand, the literature (academic articles and books) on governmentality, masculinity, post-structural feminist theory, post-colonial feminist theory and EU-Turkey relations constitute secondary sources. The thesis findings show that the EU practices in the aforementioned period demonstrate the masculine governmentality of the EU over Turkey through securitization. On the other hand, it has been observed that the EU’s securitization practices construct itself and Turkey with different masculine characteristics. It has been observed that this situation results from the power relationship between the parties.
Keywords: AB-Türkiye ilişkileri; Avrupa Birliği; Dış ilişkiler; EU-Turkey relations; European Union; Foreign relations; governmentality; güvenlikleştirme; masculine governmentality; maskülen yönetimsellik; post-structuralist feminism; post-yapısalcı feminizm; securitization; Türkiye; yönetimsellik