Tıbbi müdahalelerde aydınlatılmış onam - Özcan, Funda Işık (My University, 2008)
TIBBİ MÜDAHALELERDE AYDINLATILMIŞ ONAM Son yıllarda hekimler ve diğer sağlık çalışanları ile hasta ve hasta yakını ilişkisinin, hekimin aktif rol oynadığı paternalistik yaklaşımdan, işbirliği anlayışına dönüşmesi ve hasta ve/ veya hasta yakınının mümkün olduğu ölçüde çok tıbbi müdahale sürecine dahil edilmesi öncelikli amaçlar halini almıştır. Kişinin kendi geleceğini belirleme ve özerkliğe saygı ilkelerinin hasta hakları alanında uygulamaya geçirilmesi hususunda, hastanın aydınlatılma hakkı ve aydınlatılmış onam konuları üzerinde önemle durulması gereken konulardan olmuştur. Hastanın aydınlatılmış onamının alınması, bir hasta hakkı olduğu kadar, hukuki bakımdan kişinin hayatı, vücut bütünlüğü, sağlığı gibi maddi kişilik değerlerini ihlal etme olasılığı bulunan tıbbi müdahaleler bakımından da bir hukuka uygunluk nedenidir. Taşıdığı büyük öneme rağmen aydınlatılmış onam daha çok hekim ve diğer sağlık çalışanlarının hukuki sorumluluğu dolayısıyla gündeme gelmekte olup, bu durum yanlış bir yaklaşımla, aydınlatılmış onamın yalnızca önceden hazırlanmış bir formun hastaya ve/ veya hasta yakınına imzalattırılması şeklinde anlaşılmasına neden olmuştur. Bu çalışmada tıbbi müdahalelerde aydınlatılmış onamın neden aranması gerektiğinin tespiti yapılmaya çalışılmış olup, aydınlatılmış onamın geçerlik şartları ile hekimlerin hastanın aydınlatılmış onamı olmaksızın yapmış olduğu müdahaleler sebebiyle hukuki sorumluluğundan bahsedilmiştir. Bir hasta hakkı olduğu kadar hekimler ve diğer sağlık çalışanları açısından bir yükümlülük teşkil eden aydınlatma ve aydınlatılmış onam konularına, hem hasta ve hasta yakınlarının, hem de sağlık çalışanlarının gereken önemi vermesi ve amaca uygun olarak her iki tarafın işbirliği içinde olduğu bir tıbbi müdahale sürecinin hedeflenmesi gerekmektedir.

INFORMED CONSENT IN MEDICAL INTERVENTIONS The facts that the relationship between physicians and other health personnel and patients and patients’ relatives has turned from paternalistic approach in which the physician has an active role into cooperation approach and patients and patients’ relatives have been included in the medical intervention as far as possible have become the prior objectives recently. Patient’s right to be informed and informed consent have become the concerns which should be paid great intervention in terms of applying the principles of self-determination and respect to autonomy into rights of patients. Taking the informed consent of a patient is a reason for compliance with laws in respect to the medical intervention s which have the possibility of violating material personality values such as the health, physical integrity and life of an individual in point of law, as well as a patient right. In spite of the capital importance it has, informed consent comes up due to the legal responsibility of physicians and other health personnel; this situation has incorrectly led to the understanding that informed consent is just making the patient and/ or the patient’s relative to sign a prepared form. This study aims to determine why informed consent should be sought in medical intervention s as well as to inform about the terms of validity of informed consent and the legal responsibility of physicians arising from administration of medical intervention without the informed consent of the patient. Concerning informed consent and enlightenment which are the rights of a patient as well as the responsibilities of physicians and other health personnel, both the patients and patients’ relatives and the health personnel should place the necessary emphasis, and a medical intervention process in which both parties are in cooperation in line with the objective should be aimed
Keywords: Hukuk; Özel Hukuk