Bariatrik cerrahi sonrası erken dönemde düzeltici egzersizin statik denge, besin tüketimi ve vücut kompozisyonu üzerine etkisi - KÜÇÜK YETGİN, MERAL (My University, 2022)
Bariatrik cerrahi sonrası hızlı ağırlık kaybının görüldüğü dönemde uygulanan 3 aylık denetimli düzeltici egzersizin statik denge, besin tüketimi ve vücut kompozisyonuna olan etkisini belirlemektir. Sleeve gastrektomi (SG) ameliyatı geçirecek 21 gönüllü Düzeltici Egzersiz Grubu (DEG/ N=10; BKI=42,13 kg/m2) ve Kontrol Grubu (KG/ n=11; BKI=42,17 kg/m2) olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Ameliyat öncesinde ve sonrasında tüm katılımcıların vücut kompozisyonları (Tanita MC- 580) belirlenmiş, antropometrik ölçümleri ve statik denge ölçümleri (TecnoBody Prokin 252) yapılmış, Uluslarası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), Besin Tüketim Sıklığı Ölçeği, Besin Tüketim Kaydı anketleri uygulanmıştır. DEG grubu ameliyat sonrası ilk bir ay haftada 3 gün 30 dakikada 3.000 adım yürüyüş hedefini tamamlamış, 4. haftadan itibaren 3 ay boyunca, haftada 3 gün düzeltici egzersiz programına tabi tutulmuştur. Ameliyat sonrasında tüm katılımcıların vücut ağırlığı, BKİ, yağ kütlesi, yağ yüzdesi, kas kütlesi, bel boy oranı ve iç yağlanma değerleri azalırken (p<0,05), DEG grubunun kas yüzdesi artmıştır (p<0,001). Dengeye ilişkin ölçümlerde göz kapalı perimeter (p=0,015), göz kapalı (p=0,006), göz açık (p=0,028) elips area ve göz açık ortalama basınç merkezi X (C.O.P.X.) değerleri her iki grupta istatistiksel olarak azalırken (p=0,025), göz açık C.O.P.X. değeri farkının KG'de, daha yüksek olduğu bulunmuştur (ortalama fark=8,67; p=0,034). Ameliyat sonrası her iki grupta da artan IPAQ değerlerindeki artış oranı DEG'de daha yüksektir (p<0,001). Ameliyat sonrasında enerji, protein, yağ, CHO (karbonhidrat), CHO yüzdesi, lif ve demir değerleri anlamlı derecede azalırken, protein yüzdesi (p<0,001), D vitamini (p=0,003) ve B12 (p<0,001) değerleri artmıştır. Her iki grupta ameliyat sonrasında yarım yağlı süt, haftalık balık tüketimi artmış ve işlenmiş et, ekmek, şeker ve kızartma grubundaki yiyeceklere eğilim azalmştır. SG ameliyatı sonrasında yetişkin kadınlarda uygulanan 3 aylık denetimli düzeltici egzersiz uygulamasının statik denge, besin tüketimi ve vücut kompozisyonu ve fiziksel aktivite düzeyi üzerinde olumlu etkileri vardır.
Keywords: Sleeve gastrektomi; düzeltici egzersiz; besin tüketimi; vücut kompozisyonu; IPAQ