Türk diplomat raporlarında Sovyetlerin iç durumu (1928-1938) - Canpolat, Mukaddes (My University, 2022)
Çarlık Rusya’nın yıkılması sonrasında Bolşeviklerin iktidara gelmesi ve iç savaş Rusya için istikrarsız günlerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu istikrarsızlığın yanı sıra Lenin’in vefatından sonra yaşanan parti içi mücadele siyasî istikrarsızlığın artmasına neden olmuştur. Stalin’in 1928’de kadroların öne çıkardığı bir isim olarak öne çıkması SSCB’de Stalinizm’in iktidarını doğurmuştur. Ali Fuat Paşa’nın 1921’de Moskova Büyükelçiliği görevine başlamasıyla Sovyetler’de yaşanan gelişmeleri yakından takip etmeye başlayan yeni Türk Devleti 1930’da yurt dışındaki temsilciliklere gönderdiği direktifte yedi maddede sıraladığı alanlarda SSCB’de yaşanan gelişmeleri takip ederek Bakanlığa bildirmelerini istemiştir. Stalinist rejim 1928-1938 yılları arasında hem içeride hem dışarıda varlığına tehdit olabilecek gelişmeler ile karşı karşıya kalmıştır. Savaşın getirdiği kaosun iktidara taşıdığı Bolşevikler benzer bir akıbet yaşamanın korkusu ile tüm ekonomiyi orduyu modernleştirme hedefi için seferber etmiş ayrıca içeride ayaklanma çıkmasının önüne geçebilmek için bir baskı rejimi kurmuştur. Olası bir savaşta siyasî muhalefetin varlığı Stalinist rejim için bir diğer tehdittir. Lenin’in vefatı ile başlayan muhalifleri bastırma politikası Kirov’un ölümü ile tasfiye ve terör politikasına dönüşmüştür. Bütün bu yaşanan gelişmelerde Türk diplomatların göz önünde bulundurduğu husus Stalin’in devlet idaresindeki ağırlığı ve kadrolar arasındaki mücadeledir. SSCB, dünyadaki gelişmelerden bağımsız olarak okunamayacağından dış gelişmelerin iç politikaya ve iç gelişmelerin dış politikaya etkisi üzerinde durulduğu görülmektedir.

After the collapse of Tsarist Russia, the Bolsheviks came to power and the civil war led to unstable days for Russia. In addition to this instability, the internal struggle within the party after Lenin's death led to an increase in political instability. Stalin's rise to prominence in 1928 as a figure brought to the fore by the cadres gave birth to the power of Stalinism in the USSR. The new Turkish State, which started to closely follow the developments in the Soviet Union when Ali Fuat Pasha started to work as the Ambassador to Moscow in 1921, sent a directive to the representatives abroad in 1930 and asked them to follow the developments in the USSR in the areas listed in seven articles and to report them to the Ministry. Between 1928 and 1938, the Stalinist regime faced developments that could threaten its existence both at home and abroad. The Bolsheviks, who were brought to power by the chaos brought by the war, mobilized the entire economy for the goal of modernizing the army for the fear of a similar fate and established a regime of repression to prevent an uprising at home. The presence of political opposition in a possible war is another threat to the Stalinist regime. The policy of suppressing dissent that began with Lenin's death turned into a policy of liquidation and terror with Kirov's death. In all these developments, the issue that Turkish diplomats consider is Stalin's weight in the state administration and the struggle between the cadres. Since the USSR cannot be read independently of the developments in the world, it is seen that the effect of foreign developments on domestic policy and domestic developments on foreign policy is emphasized.
Keywords: Büyük Tasfiye; Dış ilişkiler; Diplomatlar; Diplomats; Foreign relations; Great Purge; Soviet Union; Sovyetler Birliği; SSCB; Stalinism; Stalinizm; Terör Dönemi; Terror Period; Troçkizm; Trotskyism; Turkey; Turkish diplomats; Türk Diplomatlar; Türkiye; USSR