Çin’in “Tek Kuşak - Tek Yol” projesi bağlamında bölge ülkeleriyle karşılıklı ilişkilerinin güncel durumu ve mümkün gelişim potansiyeli : Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan örnekleri - Jafarli, İlkin (My University, 2021)
Bu araştırmada, Tek Kuşak Tek Yol projesi bağlamında Çin’in Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan örneklerinde Avrasya bölgesi ülkeleriyle ilişkilerinin güncel durumu ve bu ilişkilerin gelecekteki gelişme potansiyeli işlenmiştir. Çin’in bu devletlerle ilişkilerinde şimdiye kadar uyguladığı politikaların nasıl etki oluşturduğu araştırılmıştır. One Belt One Road’dan (OBOR) doğan sonuçların ülkeler arasındaki karşılıklı politik, ticari ve ekonomik işbirliğine nasıl yansıdığı değerlendirilmiş, buradan varılan çıkarımlarla, ilişkilerin Tek Kuşak Tek Yol projesi kapsamında nasıl gelişeceğiyle ilgili öngörüler üretilmiştir. Çin ve bu üç ülke arasında ikili ilişkiler neoliberal karşılıklı bağımlılık teorisi aracılığıyla ele alınmıştır. Karşılıklı ilişkilerde ulusötesi aktörlerin rolüne ve etkisine değinilmiştir. Bağımsız değişkenin Tek Kuşak Tek Yol projesi olması sebebinden, özellikle ticaret devleti yaklaşımı kullanılmıştır. Çin Halk Cumhuriyeti’nin (ÇHC) Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan ile işbirliğine yaklaşımı neoliberal ticaret devleti kavramı bağlamında yorumlanmıştır. Esas araştırma yöntemi olarak, Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan’daki konuyla ilgili çeşitli sivil toplum kuruluşu (STK), araştırma merkezleri/ enstitüleri üyeleriyle ve bu alanda deneyimli akademisyenlerle yapılmış mülakatlardan elde edilen bilgiler ışığında bu ülkelerin Çin’le ilişkilerde, özellikle OBOR ele alındığında, sergileyecekleri tutum ve ilerleyecekleri çizgi incelenmiştir. Elde edilen çıkarımlara göre, bu üç ülkede OBOR’a karşı olumlu yaklaşım mevcut; Çin, farklı alanlara yatırım yaparak politik ve ekonomik açıdan bu ülkelerle istikrarlı işbirliği yürütebilir; Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan için Çin liderliğinde bir bölgesel yapılanma dış siyasette alternatif değil; Tek Kuşak Tek Yol’un güvenlik, ideolojik ve toplumsal açıdan kayda değer etkileri olmayacaktır.İÇİNDEKİLERÖZET ............................................................................................................................................İABSTRACT................................................................................................................................ İİÖN SÖZ......................................................................................................................................İİİİÇİNDEKİLER ........................................................................................................................... VKISALTMALAR .....................................................................................................................VİİGRAFİKLER LİSTESİ............................................................................................................ İXGİRİŞ ........................................................................................................................................... 1BİRİNCİ BÖLÜMNEOLİBERALİZM VE ÇİN ..................................................................................................... 61.1. Neoliberal karşılıklı bağımlılık teorisi ve Çin ........................................................... 161.2. Neoliberal ticaret devleti olarak Çin .......................................................................... 201.3. ÇHC’nin Tek Kuşak Tek Yol projesini neoliberal dış ekonomi politikası aracı olarak kullanımı ........................................................................................................................... 26İKİNCİ BÖLÜMTEK KUŞAK TEK YOL PROJESİ BAĞLAMINDA ÇİN-KAZAKİSTAN İLİŞKİLERİ. OBOR’A GENEL KAZAK YAKLAŞIMI............................................................................. 322.1. Çin-Kazakistan politik/ ekonomik ilişkileri ve Tek Kuşak Tek Yol........................... 352.2. Kazakistan’ın Tek Kuşak Tek Yol bağlamında Çin’le ilişkilerinin üçüncü aktörlerin çıkarlarına etkisi ................................................................................................................ 492.3. Güvenlik, ideolojik ve toplumsal etkenlerin Tek Kuşak Tek Yol bağlamında Çin-Kazakistan ilişkilerindeki rolü .......................................................................................... 54ÜÇÜNCÜ BÖLÜMTEK KUŞAK TEK YOL PROJESİ BAĞLAMINDA ÇİN-ÖZBEKİSTAN İLİŞKİLERİ. OBOR’A GENEL ÖZBEK YAKLAŞIMI ............................................................................. 633.1. Çin-Özbekistan politik/ ekonomik ilişkileri ve Tek Kuşak Tek Yol .......................... 663.2. Özbekistan’ın Tek Kuşak Tek Yol bağlamında Çin’le ilişkilerinin üçüncü aktörlerin çıkarlarına etkisi ................................................................................................................ 803.3. Güvenlik, ideolojik ve toplumsal etkenlerin Tek Kuşak Tek Yol bağlamında Çin-Özbekistan ilişkilerindeki rolü .......................................................................................... 87DÖRDÜNCÜ BÖLÜMTEK KUŞAK TEK YOL PROJESİ BAĞLAMINDA ÇİN-AZERBAYCAN İLİŞKİLERİ. OBOR’A GENEL AZERBAYCANLI YAKLAŞIMI........................................................... 934.1. Çin-Azerbaycan politik/ ekonomik ilişkileri ve Tek Kuşak Tek Yol ......................... 964.2. Azerbaycan'ın Tek Kuşak Tek Yol bağlamında Çin'le ilişkilerinin üçüncü aktörlerin çıkarlarına etkisi .............................................................................................................. 1114.3. Güvenlik, ideolojik ve toplumsal etkenlerin Tek Kuşak Tek Yol bağlamında Çin-Azerbaycan ilişkilerindeki rolü ....................................................................................... 118SONUÇ....................................................................................................................................125KAYNAKLAR ....................................................................................................................... 130

In this research, current status of China’s relations with Eurasian region countries in the examples of Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan and the potential for future development of these relations are discussed in the context of One Belt One Road project. It’s been investigated how policies that China has implemented so far in relations with these states have had an impact. It was evaluated how results of OBOR reflected on mutual political, commercial and economic cooperation between countries, and with inferences from this, predictions were made about how relations would develop within scope of OBOR. Bilateral relations between China and these three countries are handled through neoliberal theory of mutual interdependence. Role and influence of transnational actors in mutual relations are mentioned. Since independent variable is OBOR, especially trading state approach was used. PRC’s approach to cooperation with Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan has been interpreted in context of neoliberal trading state concept. As main research method, in light of information obtained from interviews with members of various NGOs, research centers/ institutes and experienced academicians in Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan, attitudes of these countries in their relations with China, especially when OBOR is considered, and line they’ll move forward have been examined. According to conclusions, there’s positive approach towards OBOR in these three countries; By investing in different fields, China can maintain stable cooperation with these countries politically and economically; For Kazakhstan, Uzbekistan and Azerbaijan, Chinese-led regional structuring isn’t alternative in foreign policy; OBOR won’t have significant security, ideological and social implications.CONTENTSSUMMARY ................................................. .................................................................. .........................................IABSTRACT ................................................. .................................................................. ............................. IIACKNOWLEDGEMENTS ................................................. .................................................................. .....................................CONTENTS ................................................. .................................................................. ........................ VABBREVIATIONS .................................................. .................................................................. .........VIILIST OF GRAPHICS ................................................. .................................................................. .......... IXINTRODUCTION ................................................. .................................................................. ........................................ 1FIRST CHAPTERNEOLIBERALISM AND CHINA .................................................. .................................................................. .... 61.1. Neoliberal interdependence theory and China ............... 161.2. China as a neoliberal trading state ............................................. ............................. 201.3. The PRC's use of the One Belt One Road project as a neoliberal foreign economic policy tool.................................... .................................................................. ...................................... 26SECOND CHAPTERCHINA-KAZAKHSTAN RELATIONS IN THE CONTEXT OF THE ONE BELT, ONE ROAD PROJECT. GENERAL KAZAK APPROACH TO OBOR.................................... ................................. 322.1. China-Kazakhstan political/ economic relations and One Belt, One Road.................. 352.2. The effect of Kazakhstan's relations with China in the context of One Belt, One Road on the interests of third actors .................................. .................................................................. ............................ 492.3. The role of security, ideological and social factors in China-Kazakhstan relations in the context of One Belt, One Road .................................. .................................................................. ...... 54THIRD CHAPTERCHINA-UZBEKISTAN RELATIONS IN THE CONTEXT OF THE ONE BELT, ONE ROAD PROJECT. GENERAL UZBEK APPROACH TO OBOR ......................................... ................................. 633.1. China-Uzbekistan political/ economic relations and One Belt, One Road ............... 663.2. The impact of Uzbekistan's relations with China in the context of One Belt, One Road on the interests of third actors ................................. .................................................................. ............................ 803.3. The role of security, ideological and social factors in China-Uzbekistan relations in the context of One Belt, One Road .................................. .................................................................. ...... 87FOURTH CHAPTERCHINA-AZERBAIJAN RELATIONS IN THE CONTEXT OF THE ONE BELT, ONE ROAD PROJECT. GENERAL AZERBAIJAN APPROACH TO OBOR.................................... ............... 934.1. China-Azerbaijan political/ economic relations and One Belt, One Road ......................... 964.2. The effect of Azerbaijan's relations with China in the context of One Belt, One Road on the interests of third actors ................................. .................................................................. .......................... 1114.3. The role of security, ideological and social factors in China-Azerbaijan relations in the context of One Belt, One Road .................................. .................................................................. ... 118CONCLUSION................................................. .................................................................. ...............................125BIBLIOGRAPHY ................................................. .................................................................. .................... 130
Keywords: Azerbaijan; Azerbaycan; Belt and Road Initiative; China; Çin; Dış ilişkiler; Foreign relations; International economic relations; İpek Yolu; karşılıklı bağımlılık; Kazakhstan; Kazakistan; Kuşak ve Yol Girişimi; mutual interdependence; neoliberalism; neoliberalizm; One Belt One Road; Özbekistan; Silk Road; Tek Kuşak Tek Yol; ticaret devleti; trading state; Uluslararası ekonomik ilişkiler; Uzbekistan