Hâdî’nin “Kitâb-ı Makbûl Der Hâl-i Huyûl” Adlı Baytarnamesinin söz varlığı yönünden incelenmesi (giriş, inceleme, metin, sözlük ve dizin, tıpkıbasım) - Boy, İbrahim (My University, 2015)
Bu tez Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinin Mehmed Reşad bölümünde 898 numarada kayıtlı bulunan Kitāb-ı Maḳbūl der Ḥāl-i Ḫuyūl adlı baytarname üzerine yapılmış bir dil çalışmasıdır. Söz konusu eser Kitāb-ı Maḳbūl der Ḥāl-i Ḫuyūl adıyla XIX. yüzyılda Aliyyi’l-Hâdî tarafından yazılmış ve Sultan Abdülmecid’e sunulmuştur. Bu tez inceleme, metin, dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde eserin yazarı, eserin bölümleri, eserin nüshaları, eserin veterinerlik tarihi ve kültür açısından önemi verilmiştir. Ayrıca metnin imla ve dil özellikleri bu bölümde incelenmiştir. Metin bölümünde eserin transkripsiyonu yapılmıştır. Transkripsiyonda okumayı kolaylaştırmak ve anlam bütünlüğünü sağlamak amacıyla noktalama işaretleri kullanılmış, satır başı konulmuştur. Ayet, hadis ve Arapça ibareler Arap alfabesiyle olduğu gibi verilmiştir. Dizin bölümünde metinde geçen bütün kelime ve kelime grupları anlamıyla birlikte verilmiştir. Kelimelere anlam verirken metinde kastedilen anlam esas alınmıştır. Arapça ifadeler dizinin sonunda ayrı olarak verilmiştir. Çalışmanın sonunda eserin tıpkıbasımı yer almaktadır.

This thesis is a language study made on the veterinary manuscript Kitāb-ı Maḳbūl der Ḥāl-i Ḫuyūl which is registered with no 898 in Mehmed Reşad department in the Library of Topkapi Palace Museum. This veterinary manuscript Kitāb-ı Maḳbūl der Ḥāl-i Ḫuyūl is the copy of the veterinary manuscript written by Kadızâde Şeyh Mehmed in the 17th century and presented to Osman II, which was written in the 19th century by a copier named Aliyyi’l-Hâdî. This thesis consists of three parts as resarch, text and index. The work’s writer, parts, copies and it’s importance in respect of veterinary history and culture are given in the research part. Besides, dictation and language features of the text were examinated in this part. The work’s transcription was made in the text part. Punctuations were used and newline was put in order to ease reading and to provide content integrity in the transcription. Verses, hadiths and Arabic references are given as are in Arabic alphabet. All words and word groups present in the text are given in index part with their meanings. The meanings consrued in the text were taken as base when construing the words. Arabic references are given separately at the end of index. The work’s facsimile is present at the end of study.
Keywords: “Kitâb-ı Makbûl Der Hâl-i Huyûl; Baytarname (Veterinerlik); Eserler; Hâdî’; İnceleme; Tarih; Türk Dili ve Edebiyatı