Periton diyalizi hastalarında 25-OH vitamin D eksikliği: Tek merkezli bir çalışma - BARUTÇU ATAŞ, DİLEK; VELİOĞLU, ARZU; ARIKAN, İZZET HAKKI; TUĞLULAR, ZÜBEYDE SERHAN; AŞICIOĞLU, EBRU (My University, 2020)
Giriş: D vitamini, kronik böbrek hastalığında (KBH) görülen mineral-kemik bozukluklarında önemli bir role sahiptir. Diyaliz tedavisi alan hastaların düşük 25-hidroksivitamin D (25-OH vitamin D) seviyelerine sahip olduğu iyi bilinmektedir. Düşük 25-OH D vitamini seviyeleri, hareketsiz yaşam tarzı, azalan güneş ışığı maruziyeti, KBH ile ilişkili diyet kısıtlaması ve azalmış D vitamini sentezi gibi birçok nedenden kaynaklanabilir. Yöntemler: 64 periton diyalizi hastasını içeren tek merkezli retrospektif bir çalışma yapıldı. (33 E / 31K). Hastaların 25-OH D vitamini ölçüldü ve kan örnekleri incelendi. Bulgular: Hastaların demografik ve laboratuvar bulguları tablo 1’de gösterilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 49,7 ± 13,3 ve ortalama periton diyalizi süresi 61 ± 55 aydı. Son dönem böbrek hastalığının nedenleri diabetes mellitus (5 hasta), hipertansiyon (11 hasta), glomerülonefrit (19 hasta), polikistik böbrek (9 hasta), VUR (4 hasta) ve nedeni bilinmeyen (14 hasta) idi. Hastaların %73,4’ü kalsiyum karbonat, %23,4’ü sevelamer, %48,4’ü kalsitriol ve %15,6’sı sinakalset alıyordu. Hiçbir hasta D vitamini desteği almıyordu. Hastaların serum 25-OH vitamin D seviyeleri düşüktü (8,9±2,4 ng/ml). KDOQI kılavuzlarına göre hiçbir hasta normal 25-OH vitamin D seviyesine sahip değildi. Hastaların %84,4’ünde (%57,8 hafif;%26,6 şiddetli) d vitamini eksikliği izlenirken; %15,6’sında d vitamini yetersizliği izlendi (Şekil 1). 25-OH D vitamini ile yaş, cinsiyet, VKİ, periton diyaliz süresi ve son dönem böbrek yetersizliği nedeni arasında anlamlı bir ilişki yoktu. Korelasyon analizinde serum 25-OH vitamin D düzeyi ile ürik asit ve paratiroid hormon düzeyleri arasında negatif korelasyon saptandı (Şekil 2). Lojistik regresyon analizi, serum ürik asit seviyesinin, D vitamini eksikliğinin bağımsız bir belirleyicisi olduğunu ortaya koydu ( OR(%95CI): 0,139 (0,029- 0,667); p değeri: 0,014). Sonuç: 25-OH D vitamini eksikliğinin periton diyalizi hastalarında son derece yaygın olduğu ve güncel uygulama kılavuzlarına göre tetkik ve tedavi edilmesi gerektiği sonucuna vardık.
Keywords: 25-OH D vitamini; D vitamini eksikliği; paratiroid hormonu; periton diyalizi; ürik asit