Heyet-i ilmiye ve milli eğitim şura’larında din eğitimi - Yavaş, Cemil (My University, 2003)
Heyet-i İlmiyeler yeni Türk Devletinin eğitim politikalarının belirlendiği,eğitimle ilgili meselelerin karara bağlandığı ilmi toplantılardır. Bu toplantılara zamanın tanınmış eğitimcileri, fikir ve düşünce adamları katılmıştır. Cumhuriyetin kurulması aşamasında Heyet-i İlmiye çalışmalarının Milli Eğitim Sisteminin planlanmasında ve geliştirlmesinde büyük katkıları olmuştur. Heyet-i İlmiye1923, 1924 ve 1926 yıllarında olmak üzere üç defa toplanmıştır.İlk Heyet-i İlmiye toplantılarında görüşülen konulardan birisi de din eğitimidir. Bu toplantıda din eğitimi üzerine uzun müzakereler yapılmıştır. Konuyla ilgili olarak Şer'iyye Vekaleti Tedrisat Müdür-i Umumisi Hamdi Efendi (A. Hamdi Akseki) tarafından hazırlanan rapor ve kanun teklifi oy birliğiyle kabul edilmiştir. İkinci ve Üçüncü Heyet-i İlmiye çalışmalarında din eğitimi ile ilgili hiçbir konuya yer verilmiştir. Milli Eğitim Şûraları, Türk Milli Eğitim Sistemini geliştirmek amacıyladüzenlenen en yüksek danışma organıdır.Milli Eğitim Şûralarına eğitimciler, bilim adamları, M.E.B. mensupları, kamu ve özel kurum temsilcileri katılırlar. Milli Eğitim Şûraları, eğitimle ilgili çalışmaların geniş bir çerçevede ele alınmasında ve kamuoyuna maledilmesinde büyük önem taşırlar. İlki 1939 yılında olmak üzere bu güne kadar on altı defa toplanan Milli Eğitim Şûralarında eğitimle ilgili bir çok kararlar alınmıştır.Bu kararlardan bir kısmı uygulanırken bir kısmı finansal ve yasal sorunlar yüzünden uygulanamamıştır. Milli Eğitim Şûralarında alınan kararlar, Anayasa, kanun ve kalkınma planlarından sonra eğitimcilerin başvurduğu temel kaynaktır. Din ve Ahlak eğitimi ile ilgili meseleler bazı şûralarda doğrudan görüşülürken, bazı şûralarda dolaylı olarak görüşülmüş, bir kısmında ise gündeme alınmamıştır. Bu çalışmada; din ve ahlak eğitimi ile ilgili şûralarda alınan kararlar, bu kararların müzakeresi sırasında din ve ahlak eğitimine dair görüşler ve bununla ilgili sorunlara önerilen çözüm yolları ele alınmıştır.

Comitte of Science and Religious Education at the National Education Councils Comittees of Science are scientific meetings at which the education policy of the new Türkish Republic are discussed. Welknown educations and philosophits that time participated in these meetings. During the contruction of Türkish Republic the studies of this committee have enourmously contributed the development National EducationSystem. Committee of Science gathered three times in the years 1923, 1924 and 1926. One of the issues that are discussed in these meetings was the religious education. Religious educaton was the plot of long lasting disputes in these meetings. The President of the Religious Education Ministry Hamdi Akseki was the author of the code of laws which was accepted unanimously. No topic was discussed neither in the second or in the third meeting pertaining to religious education National Education Councils are the biggest consultant organs which are organized for the purpose of developing turkish national education system. Educationists, scientists, members of National Education, representatives,of public and private instititon attendthis council. National Education Councilshave importance to natıfiying the studies that are relatedwith education in the large perspective. A lot of decisions that were related with educationwere held on at tha National Education Councils whichwere arrenged firstly in 1939 and sixteen times up to now. While some of theese decısions were put in to practise, some of them weren't because of the financial and law problems. The decisions which were held on the NationalEducation Council is the main reseurces which educationists resort law constitution, law and improvent plans. Some of the laws that relatedwith Religion and Moral Education were held on in direct way, some of them in indirect way, On the otherhand some of them weren't put on the agenda. İn this study; The decisıons that wereheld on in the committees which are related with religion and moral education, opinions about religion and moral education that accured during the discussion of the decisions and solutions which were suggested to the matters that are related with.Reliligion and Moral Education were held on.
Keywords: Din Eğitimi