Birgivi’ nin islam ve Osmanlı hukukundaki yeri ve Feraiz risalesinin edisyon kritiği - Demircigil, Bayram (My University, 2000)
Bir toplumun hukuki yapısı, dini anlayış ve yaşayışı hakkında isabetli yargılarda bulunabilmek için o toplumun bu alanlarda tarihsel süreç içerisindeki deneyimlerinden yararlanmak kaçınılmaz bir durumdur. Bu bakımdan kültürel miras olarak sahip olduğumuz en yakın tarihi tecrübe olan Osmanlılar döneminin ilmi; hukuki ve kültürel alanlarında geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır. Bu bakımdan biz sözettiğimiz bilimsel açılıma bir nebzecik de olsa katkıda bulunabiliriz ümidiyle Birgivî'nin İslam ve Osmanlı Hukukundaki Yeri ve Ferâiz Risâlesinin Edisyon Kritiği başlıklı konuyu seçmiş bulunuyoruz. Çalışmamızın Giriş bölümünde konuya altyapı olmak üzere, o zamana göre oldukça farklı bir dini tavra sahip olan Birgivî'yi ortaya çıkaran siyasi, sosyal ve ilmi konjonktürü ve bu bağlamdaki tarihi çerçeveyi ortaya koymaya çalıştık. Birinci bölümde Birgivî'yi tanıtıcı mahiyette hayatı, eserleri, ilmi şahsiyeti ve etkileri hakkında

bilgiler verdik. İkinci bölümde ise Birgivî'nin İslâm ve Osmanlı Hukukundaki Yeri başlıklı ana konumuza geçmeden önce İslâm ve Osmanlı Hukukunun mahiyeti, kaynakları ve birbirleriyle ilişkileri hakkında özlü bilgiler vermeye çalıştık. Daha sonra tüm bu bilgilerin bize sağladığı perspektiften yararlanarak Birgivî'nin İslâm ve Osmanlı Hukukundaki yerini tesbit etmeye gayret ettik. Üçüncü bölümü Birgivî'nin Ferâiz Risâlesi ve Şerhine ayırdık. Burada bu yazma eserin nüshalarının tanıtımını yaptık ve karşılaştırmasını yaptığımız nüshaları sembolleriyle belirttik. Ardından metin tenkidi çalışmasına geçtik. ABSTRACT It is necessary to study the historical development and experience of a nation in order to understand a nations religious, legal structure. Hence, in order to understand the Current Turkish society it is necessary to study the Ottoman's scientific, culturel and legal experiences, In order to contribuse this process I have chosen the subject of the place of Birgivî in İslamic an Ottoman law and the eritical eddition of his Risâlah al-Farâiz At our study's introduction part, we struggled to bring up the historical frame of political, social and scientific marginality which has come into deing Birgivî who had a different religious attitude in his time. At first pant, we wrote summary knowledges about Birgivî's life, his written works, scientific personality and effects. At second part, before the our main subject. Birgivî's Place in İslamic an Ottoman Law we tryed to give pithy knowledges about the reality, spring and contact eachother of İslamic and Ottoman Law. After that we endeavored to establish Birgivî's Place in İslamic and Ottoman Law with these knowledges. We seperated the third part for Feraiz Pamphlet and it's explanation. Here we introduced the editions of that written work and made clear the editions with their symbols. Then we studied the editions criticism.
Keywords: Din; Fıkıh ve fıkıh ilmi; HUKUK-İSLAM HUKUKU-OSMANLI İMPARATORLUĞU; İslam Dini; İslam Hukuku