İslam Kalkınma Bankası’ nın finansal yapısı ve Türkiye’ ye açtığı kredileri analizi - Gül, Erhan (My University, 2001)
İslam Kalkınma Bankası Dünya Bankası modelinde örgütlenmiş bir uluslar arası finansman kuruluşudur. İslam Kalkınma Bankası'nın amacı İslam Konferansı çerçevesinde üyeler ile üye olmayan ülkelerdeki İslam topluluklarının sosyal ve ekonomik alt yapı projelerine mali kaynak sağlamak, İslam ülkelerine teknik ve eğitim yardımı yapmak ve İslam ülkeleri arasındaki ticaretin geliştirilmesine katkıda bulunmaktır.Banka İslam topluluklarının alt yapı finansmanına katılmakta sanayi ve tarım sektöründeki yatırım projelerine mali destek sağlamakta, teknik yardımda bulunmakta ve ülkelerin karşılaştıkları döviz darboğazlarını gidermede yardımcı olmaktadır. Türkiye İslam Kalkınma Bankası'nın beşinci büyük ortağıdır.Türkiye'nin toplam sermaye içindeki payı % 8.17'dir. En büyük ortak Suudi Arabistan'dır. Türkiye haricindeki diğer dört ülkenin petrol üreticisi olması dikkat çekicidir. İslam Kalkınma Bankası'nın üyeleri üç grupta incelenebilir.Birinci grupta petrol ihracatçısı zengin ülkeler,ikinci grupta Türkiye'nin de bulunduğu orta gelir seviyesini temsil eden ülkeler üçüncü ve son grupta ise BM sınıflandırmasına göre fakir ve çok fakir ülkelerdir. İslam Kalkınma Bankası üyesi ülkelerden petrol ihracatçısı dışındakilerin dış ticaret hacimleri oldukça düşüktür. Dış ticaretleri ile cari işlemler dengeleri devamlı açık vermektedir.İslam ülkeleri arasındaki ticaret, yapılan tüm teşviklere rağmen gelişememektedir. Bunun nedeni İslam ülkelerinin çok büyük bir kısmının sanayileşememeleri ve ekonomik yapılarının birbirine çok benzemesidir. Üye ülkeler arasında ticarete konu olabilecek mal miktarı çok azdır. Bu sebeple üye ülkeler, toplam ithalatlarının ancak % 10'nunu kendi aralarında gerçekleştirmektedirler.İslam Kalkınma Bankası üyeleri arasında bölgesel ticaret Mısır,Endonezya,Ürdün,Pakistan,Suudi Arabistan ve Türkiye gibi sayılı ülkeler arasındadır. İslam Kalkınma Bankası'nın sağladığı finansman yöntemlerini dört başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar proje finansmanı, teknik yardım, dış ticaret finansmanı ve özel yardım hesabıdır.Banka finanse ettiği yatırım projelerinden faiz almamaktadır. Türkiye'de İslam Kalkınma Bankası'nın finansman kaynaklarının kullandırılmasına Türk Eximbank ve Hazine Müsteşarlığı aracılık etmektedirler.İslam Kalkınma Bankası kaynaklarını Türkiye Pakistan'dan sonra en çok kullanan ikinci ülke durumundadır. Türkiye 66 proje için İslam Kalkınma Bankası'ndan 840 Milyon Dinar ( 1.435 Milyon $ )tutarında finansman kullanmıştır.Türkiye İslam Kalkınma Bankası'ndan en çok ihracat finansmanı, en azda grant finansman türünü kullanmıştır. İslam Kalkınma Bankası'nın finansman kaynakları benzer ekonomik kuruluşların ( IMF, Dünya Bankası ) finansman kaynakları ile karşılaştırıldığında bu kuruluşlara bir alternatif olmadığı görülmektedir. Bunun nedenlerini şöylece sıralayabiliriz.İslam Kalkınma Bankası'nın finansman kaynaklarının fonksiyonları, amaçları,türleri ve büyüklükleri bu kuruluşlarla kıyaslanmayacak türdedir. İslam Kalkınma Bankası'nın bir proje finansmanı için kullandırabileceği finansman miktarı 20-30 Milyon $'ı geçmezken bu miktar IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşlarda Milyar dolarları bulmaktadır. İslam Kalkınma Bankası sınırlı kaynaklarla bu işlevleri yerine getirdiği için bir alternatif değil ama ekonominin dinamikleri içerisinde kullanılması gerekli olan bir kaynaktır.

Islamic Develpoment Bank ( IDB ) is an financial organisation which is organised as a model of World Bank. The aims of IDB are to povide financial support for the social and economic infrastructure projects of Islamic countries, to give technical and education aid to Islamic countries and to promote trade betweensuch countries. The bank takes part in infrastructural financing provides financial support to industrial and agricultural sectors and provides solution to Exchange problems. Turkey is the fifth biggest partner of the IDB. It's share in total capital is 8.17 %. The biggest partner is Suudi Arabia. It is significant that other four contries except Turkey is Petrol ( oil ) producing contries. The members of IDB can be divided into three groups:fisto ne is the rich petrol exporter countries, second is the middle level income countries and the last one is the poor and the poorest contries according to classification of United Nations. Except the petrol exporter members of IDB, other countries foregin trade volume is very low. There is always deficit in egulibrium of foreign trade and '' cari operations''. Despite all control the tradebetween Islamic countries is not developing. The reason for this situation is the non-industrialisation of big part of Islamic countries and similarities of the economic structure of these countries. The guantity of dealing with trade. Because of this reason member countries realise only 10 % of the imports. The regional trade between members of IDB includes Egypt, Indonesia, Jordan, Pakistan, Saudi Arabia and Turkey. The mediators in using financial sources of IDB are Turkısh Eximbank and ''Republic of the Turkey-Prime Mınıstry the Undersecretarıat of Treasury ''. Turkey is the second in using the sorces of IDB after Pakistan . Turkey has already used 1.435 million dolar. ( 840 min Dinar ) . for 66 projects from IDB. Turkey used IDB most for the export financing & less for the grant financing. In comparing IDB interms of financial source with another similar organisations ( IMF, World Bank ) we observe that it is not an alternative to such organisations. The reasons are as follows: the aims, types and funtions of IDB can't be compared with such organisations, the IDB uses compared 20-30 million $ for Project financing but IMF, World Bank and institutions, like these use million dollars, also it is not an alternative because of it's limited sources, but its sources are necessary in using economic dynamics.
Keywords: Bankalar Ve Bankacılık Uluslararası; Ekonomi; Finansman ekonomisi; Kredi Türkiye; Kredi ve borç verme kuruluşları