Çekirdeği amorphous alaşımlı transformatörlerle çekirdeği silisyum saclı transformatörlerin karşılaştırılması - Büyüktümtürk, Fuat (My University, 2000)
Transformatör çekirdeklerinden kaynaklanan ve oldukça önemli bir yer tutan demir kayıplarının en aza indirilmesi amacıyla uzun yıllardır yapılan çalışmalar günümüzde de sürmektedir. Bir yandan silisli sacların özelliklerinin iyileştirilmesi için yapılan çalışmalar sürerken, diğer yandan yeni çekirdek malzemeleri elde etmek için araştırmalar yapılmaktadır. Bu amaçla, transformatörlerde çekirdek malzemesi olarak kullanılmaya elverişli olabilecek amorphous metal alaşımlar geliştirilmiştir. Yedi bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde çalışmanın amacına değinildikten sonra ikinci bölümde amorphous metallerin yapısı, üretim yöntemleri ve özellikleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde amorphous metallerin transformatörlerde kullanımı ve dünyadaki gelişimi araştırılmıştır. Ayrıca amorphous metal dağıtım transformatörlerinde kullanılan çekirdek bobin yapılarına da yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise akım transformatörlerinin teorik olarak incelenmesi yer almaktadır. Beşinci bölümde bu çalışmaya konu olan ve deneysel çalışmalarda kullanılan amorphous çekirdekli ve silisli saç çekirdekli akım transformatörlerinin yapısı ve özellikleri açıklanmıştır. Altıncı bölümde, bu iki tip akım transformatörüyle yapılan deneysel çalışmalar ve sonuçların karşılaştırılması yer almaktadır. Bu bölümde önce her iki tip transformatörün sekonder akımı dalga şekilleri, oran ve faz hataları, doyma eğrileri ve B-H eğrileri deneysel olarak elde edilmiş, daha sonra deneylerden elde edilen sonuçlar sayısal ve grafiksel olarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca, iki tip akım transformatörü için grafik yöntemle Fourier analizi yapılarak harmonik bileşenlerinin katsayıları hesaplanmış ve harmonik kayıpları açısından da akım transformatörleri arasında bir karşılaştırma yapılmıştır.

In order to decrease the iron losses which occur from the transformer cores and have an important place, the studies done for a long time have been continuing nowadays, also. On the one hand while the studies to being improved of the silicon steels characteristics have been going on, and on the other hand the researches to discover new core materials are being done. The amorphous metal alloys which will be suitable being used as core material in transformers have been developed for this purpose. In the second chapter of this study which consists of seven chapters, the structure, the production techniques and the characteristics have been explained. In the third chapter, the usage of amorphous metals in transformers and the development in the world of them have been searched. Besides, the possible core coil structures used in the amorphous metal transformers were included. In the fourth chapter, the examining of the current transformers as theoretical was included. In the fifth chapter, the structure and characteristics of the amorphous cored and silicon steel cored current transformers which is the subject of this study have been explained. In the six chapter, the experimental studies done by the two current transformers and being compared of the results have been included. In this chapter, first the nominal secondary waveforms, rate and phase faults, and saturation curves have been found. Afterwards, the results taken by the experiments were compared numerically and graphically. Also, the harmonic coefficients of the two current transformers were calculated using Fourier Analysis Graphic Method, and a comparison was done between the current transformers with regard to the harmonic losses.
Keywords: Elektrik enerjisinin üretimi; Elektrik transformatörleri; Transformatör, Elektrik; Transformatörler; Uygulamalı fizik