Konut sektörünün finansmanı ve Azerbaycan’da uygulanması - Gancali, Araz (My University, 2008)
Son yıllar dünyada konut sektöründe ortaya çıkan sorunlardan kaynaklanan küresel kredi krizi ve likidite daralması yaşanmaktadır. ABD’de başlayan ve tüm dünya finansal piyasaları etkileyen söz konusu krizin başlanmasının başlıca nedeni ABD’de bankaların verdikleri uzun vadeli ipotekli konut kredilerinin geri ödenmemesidir. Dünya finansal piyasalarında işlem gören ipotek varlıkların değer kayıp etmesi ise bu krizin uluslararası bir boyut kazanmasına ve yatırım bankalarının iflasına neden olmuştur. 3 bölümden oluşan araştırma konut sektörünün her bir ülke ekonomisi içerisindeki payının yüksek olduğunu ve doğrudan olarak finansal piyasaları etkilediğini incelemiştir. Konut sektörünün finansmanında etkililiği sağlamak için alternatif finansman kaynaklarının bulunması yolları tezin temelini oluşturan bulgulardır. Konut sektörünün finansmanında etkinliğin sağlanması sermaye piyasalarının ve menkul kıymetleştirme sürecinin gelişimine bağlıdır. Bunun için birincil ve ikincil ipotek piyasalarının oluşturulması ve devletin konut ipotek piyasasına müdahalede bulunması gerekir. Tezde esas yer Azerbaycan’da oluşturulan ipotek piyasasının işlem mekanizmasına ve konut sektörünün finansmanını gerçekleştiren Azerbaycan İpotek Fonunun faaliyetine verilmiştir. 16 Eylül 2005 tarihli 299 sayılı “ Azerbaycan’da İpotek Kredi sisteminin yaratılması” ve 22 Aralık 2005 tarihli 339 sayılı “ Azerbaycan Merkez Bankası yanında Azerbaycan İpotek Fonunun oluşturulması hakkında” yasaların kabul olunması ile Azerbaycan ipotek konut piyasasında yeni bir dönem başlandı. Böylece insanlar tasarruf yapmadan ipotekli konut kredilerinden yararlanmakla konut sahibi olmak imkanı kazanmış oldular. Azerbaycan dünya ülkelerinin ipotek deneyimlerini özellikle ABD’de uygulanan “Securitization” modelini uygulamakla kendine özgür bir model oluşturdu. Bu modelin geliştirilmesi bankaları daha fazla ipotekli konut kredileri vermeye teşvik etmekle ipotekli konut kredilerin toplam banka aktifleri içerisindeki payının artmasına ve konut sektörünün devamlı olarak finansman sağlamasına imkan yaratacaktır.

OF THE THESIS In recent years there has been a loan crisis and the lack of liquidity due to the problems of the housing sector in the world. The cause of this problem, which started in the USA but later on affected the whole financial sectors, is the fact that the mortgages given by the American banks in the long term are not paid back. When those mortgages in the global financial sectors lose value, the crisis becomes international and investment banks go bankrupt. The research consisting of 3 chapters shows that the housing sector plays an important part in the economy of a country and that it directly affects the financial markets. According to the research it is vital to find alternative financial resources in order to activate financing the housing sector and this is gained through the development of the share market and the securitization. There needs to be a primary and secondary mortgage markets which will be intervened by the state. The main emphasis of the thesis is on the structure of the mortgage sector in Azerbaijan and on the Azerbaijani Mortgage Fund, which finances the housing sector. In Azerbaijan a new era began with the acceptance of two regulations: one dating on September 16th 2005, no: 299 and two dating on December 22nd 2005 no: 33. The former is about the creation of the Mortgage Loan System in Azerbaijan and the latter is about the establishment of the Azerbaijan Mortgage Fund together with the Azerbaijan Central Bank. Therefore people have had the opportunity to own a house benefiting from the mortgage loans while not having to save any. Azerbaijan now has its own system after getting different mortgage models applied in several countries including the USA. By the development of the system, mortgage loans will be taking a bigger part in the assets of the banks and that will lead to the housing sector’s provision of continuous funding.
Keywords: Bankalar ve Bakacılık_Konut; Konut_Azerbaycan