Firmalarda iç kontrol sistemlerinin oluşturulmasının ticari bankacılık nezdindeki kredibilitelerine etkileri - Bilgili, Cumhur (My University, 2009)
20. yy. ‘ın son çeyreğinde yaşanan bazı şirket iflasları incelendiğinde, iç kontrol sistemlerinin kurulmasının, sonrasında bu sistemlerin verimliliğinin ve etkinliğinin periyodik olarak denetlenmesinin, şirketlerin varlığını sürdürebilmesi için ne kadar önemli olduğu görülmektedir. Kontrol eksikliğinden kaynaklanan şirket başarısızlıkları, sadece o şirketlerin sonunu hazırlamakla kalmayıp; o şirketle ticari ilişkide bulunan diğer şirketleri, finansal kurumları ve kamu kurumlarını da olumsuz etkilemektedir. Yaşanan bu gelişmeler, birbiriyle iletişim içinde bulunan firmaların birbirlerini değerlendirirken bu konuyu da önemli bir kriter haline getirmesine neden olmuştur. Dolayısıyla, gerek finans kurumları, gerekse reel sektör firmaları, iç kontrol, denetim ve risk yönetim sistemlerini kurmak, geliştirmek ve şirketin tüm çalışanlarını bu sürece katarak, bu kavramları vazgeçilmez bir kurum kültürü haline getirmek zorundadır. Bu çalışmada, öncelikle, geleneksel denetim yaklaşımından, modern ve sürekli iç kontrol ve denetim kavramına geçişe neden olan finansal skandallar ve nedenleri analiz edilmiştir. İç kontrol ve denetim standartlarını düzenleyen ve zorunluluk haline getiren Sarbanes-Oxley yasası hakkında bilgi verilmiştir. Kurumsal yönetişim, iş riskleri ve iç kontrol kavramları detaylı olarak açıklanmış, şirketlerde iç kontrol sistemi oluşturulmasının ilk basamağı olan COSO çerçevesi anlatılmıştır. Firmalarda iç kontrol sisteminin kurulması tüm aşamalarıyla detaylandırılmıştır. Bu noktada, ticari bankacılık kredilendirme süreçleri ve kriterleri, finansal analiz yöntemleri, Basel I ve Basel II sonrası yeni kredilendirme yaklaşımları, bu regulasyonların işletmelerin kredi değerlendirmelerine ve kredi maliyetlerine etkileri ele alınmıştır. Reel sektör firmalarının bu değerlendirme kriterleri içerisinde uygun miktar ve maliyetle banka kredisi alabilmesi için bir takım öneriler getirilmiş ve bu aşamada, örnek bir firma için, anahtar bir işletme sürecinin (sipariş-tahsilat) kontrol modeli oluşturularak, iç kontrol süreç modellerini etkin bir şekilde oluşturmanın firmanın ticari bankacılık nezdindeki kredibilitesine olan dolaylı ve direkt etkileri, hem firma finansallarını esas alan bankacılık kredi analiz kriterleri açısından, hem de uyulması zorunlu güncel yasal düzenlemeler ve regülasyonlar çerçevesinde incelenmiştir. Uygulama çalışmasından çıkan tüm sonuç ve öneriler bu çerçeve içerisinde ortaya konmuştur.

By looking through financial scandals and bankruptcies in last quarter of 20. century, it can be realized that the implementation of internal control systems, evaluation of its efficiency and effectiveness are highly important for surviving of these companies. Company falls regarding with control gaps are not only causing bankruptcy, but also effects other related companies, financial and public institutions negatively. All recent events bring the internal control concept as an important criteria in company relations. Nevertheless, both financial institutions and reel sector companies have to implement and develop internal control, audit and risk management systems, to provide participation of all staff and to set it as a corporate culture. In this study, first of all, financial scandals and its sources, which led to the modern internal control methods from traditional approaches, have been analyzed. Sarbanes-Oxley Act, which regulates internal control & audit standards, have been described. Corporate governance, business risks, internal control and COSO framework have been elaborated. The implementation steps of internal control systems have been detailed with all its phases. Commercial banking loan evaluation process, financial analysis methods, Basel I and Basel II new lending approaches and its effects on credit scoring and cost of loans have been described in detail. Suggestions have been done for reel sector companies in order to get the loan with optimum amount and minimum cost in the frame of these new criteria's. At final stage, an ampyric study have been done by designing an internal control model for a key business process of a company. Direct and indirect effects to bank credibility of the firm by designing such a model have been analyzed in two perspective: the effects on company financials which are important for bank credit analysis, and the effects on legal and regulatory obligations which the companies have to be compliant for providing commercial loans. All results and suggestions have been listed within this frame.
Keywords: Bankalar ve Bankacılık; İç Kontrol