Koah'lı hastalarda vücut farkındalığı tedavisinin denge ve düşme korkusuna etkisi: Pilot çalışma - KARACA, SEDA; YILDIZ ÖZER, AYSEL (My University, 2021)
GİRİŞ-AMAÇ: Kronik akciğer hastalıkları ile ilgili tedavi kılavuzlarında akciğer dışı sistemlerin ve semptomların da değerlendirilmesi önerilmektedir. Bu kapsamda özellikle son dönemde Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı(KOAH)’lı hastalarda denge ve düşmenin etkilenimine dair yapılan çalışmaların sayısı artmış olup; bu araştırmalar KOAH’lı hastaların hastalığın şiddeti ile orantılı şekilde; fonksiyonel denge kısıtlılığı ve düşme korkusuna sahip olduklarını göstermiştir. KOAH’da pulmoner rehabilitasyonun (PR) etkinliği iyi tanımlanmış olsa da, postüral kontrol, denge ve düşme korkusu düzeyinde minimal kazanım sağlamaktadır. KOAH’ lılarda denge ve düşmeyi iyileştirecek alternatif tedavilere ihtiyaç duyulmaktadır. Literatüre bakıldığında Vücut Farkındalığı Tedavisi (VFT)’ nin çeşitli hasta gruplarında yapılan egzersizin kalitesini, koordinasyonu, dengeyi, postüral kontrolü, yaşam kalitesini, zihin-vücut bütünleşmesini arttırdığı görülmektedir. Bu pilot çalışma ile KOAH’lı hastalarda PR programına ek olarak verilen VFT’nin denge ve düşme korkusu üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır. YÖNTEM: Deneysel bir çalışma olarak katılımcılar deney(n=11) ve kontrol(n=11) grubuna ayrıldı. Deney ve kontrol grubundaki tüm hastalara 8 hafta boyunca, haftanın her günü 30 dakikalık PR programı verildi. Deney grubundaki hastalara PR programına ek olarak 8 hafta boyunca, VFT haftada 1 gün, günde 1 saat uygulandı. Katılımcıların statik ve dinamik dengesi Balance Master System denge ve performans test cihazı ile düşme korkusu ise Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ) ile değerlendirildi. Sekiz haftanın sonunda başlangıçta yapılan tüm değerlendirmeler tekrarlandı. BULGULAR: İki grupta da başlangıca göre dengede gelişme ve düşme korkusunda azalma saptandı. Her iki tedavi etkili bulundu; gruplar arası karşılaştırmada dinamik denge ve düşme korkusu seviyesi VFT grubu lehine belirgin düzeyde farklı iken (p<0,05), statik denge sonuçları iki grupta birbirine benzerdi (p>0,05). SONUÇ: KOAH’lı hastalarda VFT’nin denge ve düşme korkusunun iyileştirilmesinde PR’ye göre daha etkili olduğu saptanmıştır. Fiziksel bilinci geliştirerek doğru vücut uyumunu ve mekaniğini kurmayı hedefleyen VFT, KOAH’lı hastalarda dengeyi geliştirmek ve düşme korkusunu azaltmak için etkili bir alternatif yöntemdir; KOAH hastaları arasında başa çıkma becerilerini ve bilişsel davranışları geliştirmenin yanı sıra daha iyi hareket etmelerine yardımcı olabileceği ve böylece günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme yeteneklerini geliştirebileceği için pulmone
Keywords: Denge; Düşme; KOAH; Vücut Farkındalığı Tedavisi