Fütüroloji kapsamında Hazar'ın geleceği - Charyyev, Yazmyrat (My University, 2025)
Enerji, iş yapma kapasitesini mümkün kılan temel unsurlardan biridir. Bir beşerî birimin iş üretme yetisi, genel anlamda enerji olarak tanımlanabilir. Günümüzde tüketilebilir enerji kaynakları, devletler açısından stratejik öncelikler arasında yer almaktadır. Uluslararası sistemdeki aktörler, özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, enerji alanında ciddi yatırımlar yapmakta; bu durum, uluslararası ilişkiler bağlamında enerji temelli çalışmaların kayda değer ölçüde artmasına neden olmaktadır. Hazar Havzası, sahip olduğu zengin petrol ve doğalgaz rezervleriyle küresel ve bölgesel güçlerin dikkatini çeken, jeoekonomik ve jeostratejik açıdan son derece önemli bir coğrafyadır. Bölgede etkinlik kurmaya çalışan küresel aktörler, enerji kaynaklarının çıkarılması, uluslararası piyasalara ulaştırılması ve bu kaynaklar üzerindeki denetimin sağlanması yönünde politikalar geliştirmektedir. Hazar Bölgesi'nin uluslararası ilişkiler ve ekonomi disiplinleri açısından stratejik bir konumda bulunması, bu alanlarda daha kapsamlı analizleri zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda Hazar hem jeopolitik hem de fütürolojik yaklaşımlar çerçevesinde değerlendirildiğinde, uluslararası politik ekonomi açısından göz ardı edilemeyecek bir bölge niteliğindedir. Fütüroloji kavramı, uluslararası ilişkilerde enerji boyutunun geleceğini öngörmek açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu kavram, enerji alanındaki olası gelişmeleri analiz edebilmek ve stratejik planlamalar gerçekleştirebilmek adına temel bir çerçeve sunmaktadır. Bununla birlikte, Hazar Denizi’nin jeopolitik önemini değerlendirmek açısından Halford Mackinder’ın Kara Hakimiyeti Teorisi’ne başvurmak oldukça yerinde olacaktır. Zira Hazar’ın hukuki statüsü ve jeopolitik konumu dikkate alındığında, söz konusu teorik çerçeve olmaksızın bölgedeki çok boyutlu dinamikleri kapsamlı bir biçimde analiz etmek güçleşmektedir. Bu çalışmada elde edilen bulgular, Hazar Bölgesi’nin jeostratejik konumunun hem bölgesel hem de küresel düzeyde uzun vadeli yansımalarını daha iyi kavrayabilmeye katkı sunmayı hedeflemektedir. Elde edilen sonuçlar, aynı zamanda bölgeye ilişkin ileride ortaya çıkabilecek potansiyel sorunların daha net bir şekilde analiz edilmesine olanak sağlayarak ilgili literatüre özgün ve anlamlı bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Energy constitutes one of the fundamental elements that enable the capacity to perform work. The ability of any human entity to carry out tasks is generally defined as energy. Today, all consumable energy resources have become strategic factors that states can no longer ignore. In the international system, both developed and developing countries are making substantial investments in the energy sector, which has led to a significant increase in energy-related studies within the field of international relations. The Caspian Basin, with its abundant oil and natural gas reserves, holds considerable geostrategic and geoeconomic importance, attracting the attention of both regional and global powers. Global actors seeking influence in the region aim to extract energy resources, transport them to international markets, and secure control over their distribution. The strategic significance of the region in terms of international relations and economic dynamics necessitates a broader and more comprehensive evaluation. In this context, when examined from both geopolitical and futurological perspectives, the Caspian region emerges as a critical area that cannot be overlooked in the study of international political economy. The concept of futurology holds significant importance in understanding the energy dimension of international relations. It provides a fundamental framework for analyzing future energy dynamics and formulating strategic decisions in this field. In addition, assessing the geopolitical significance of the Caspian Sea through Halford Mackinder’s Heartland Theory is essential. Given the legal status and strategic position of the Caspian region, it is difficult to comprehensively explain the complex dynamics of the area without reference to this theoretical perspective. The findings of this study aim to contribute to a deeper understanding of the long-term regional and global implications of the Caspian Region’s geostrategic position. Moreover, the results are intended to provide a foundation for future research in this field by offering clearer insights into potential challenges that may arise in the region, thereby making a meaningful and original contribution to the existing body of literature.
Keywords: Caspian Sea Region; Energy; Enerji Heartland Theory; Futurology; Fütüroloji; Geopolitics; Hazar; Hazar Denizi Bölgesi; History; International Politic Economy; Jeopolitik; Kara Hakimiyet Teorisi; Strategic aspects; Stratejik yönleri; Tarih; Uluslararası Politik Ekonomi