Orta Türkçe ve metin incelemeleri dersi malzeme örneği : (nevâdirü’ş-şebâb örneği 51-100. gazeller) - Tüfek, Özgür (My University, 2015)
“Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri Dersi Malzeme Örneği, Nevâdirü ’ş-Şebâb Örneği” adlı bu çalışma, Nevâdirü ’ş-Şebâb’ın dil içi çeviri yoluyla bugüne aktarılması ve Türkçe eğitiminde malzeme örneği olarak kullanılmasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri için malzeme olarak seçilen kaynak Nevâdirü ’ş-Şebâb, Ali Şêr-i Nevâyî’nin gençlik yıllarında yazmış olduğu gazellerden oluşmaktadır. Divanın seçilen bölümü (51-100. Gazeller), KARAÖRS yayını da göz önünde tutularak yazmadan yeniden okunmuş, çeviri yazılı metni oluşturulmuş, dizin ve sözlüğü hazırlanmıştır. Metin, dil içi çeviri yoluyla Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. “Metin, çeviri, dizin” bölümleriyle ilgili notlar hazırlanmıştır. Metinlerin, Türkçe Eğitimi Bölümlerinin lisans programlarında seçmeli alan bilgisi dersi olarak yer alan Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri derslerinde malzeme olarak kullanılmasına dair öneriler getirilmiştir. Bir kelâm-ı kibarda da denildiği gibi “Mana, şairin karnındadır.”; ancak metnin dil içi çevirisi yapılırken Ali Şêr-i Nevâyî’nin şiirinde sakladığı manayı yakalayabilmek için araştırmamıza konu olan 51-100. gazeller defalarca okunup incelenerek anlaşılmaya çalışılmıştır. Metnin dizini, kelime kazandırmaya katkı sağlamak için itinayla hazırlanmıştır. Hazırlanan sözlük kelimelerin bakılan sözlüklerde verilen manalarından ziyade hazırlamış olduğumuz çeviride tarafımızca verilen manasını izah edecek şekilde verilmiştir. Bu da okuyucunun metni anlayışını ve kavrayışını kolaylaştıracaktır. Araştırmamıza konu olan 51-100. gazeller KARAÖRS’ün hazırladığı ve TDK tarafından 2006 senesinde basılan Nevâdirü ’ş-Şebâb ile Süleymaniye Fatih Kitaplığında 4056 numaralı kayıtla muhafaza edilen yazmayla karşılaştırılarak saptanan uyuşmazlıklar ve yapılan hatalar da bundan sonra yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayabilmesi için kaydedilmiştir. Çalışmanın sonucunda, kaynak eser olarak seçilen Nevâdirü ’ş-Şebâb’ın Türkçe öğretmeni adaylarının Türk dili şuuru ve sevgisi, edebî zevk kazanmalarında, dil incelikleri konusunda fikir sahibi olmalarında kullanılabilecek zengin bir kaynak olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda tavsiyelerde bulunularak çalışma sonlandırılmıştır. atay Türkçesi, Nevâdir ’üş-Şebâb, Orta Türkçe ve Metin İncelemeleri dersi.

This study is prepeared in order to transfer through introlinguistic translation to modern Turkish and it can be used as sample material in Turkish education system. The N.Ş which is chosen as material for Mid-Era Turkish and Analysis Texts classes and was written by Ali Şir Nevai during his youth and it’s composed of odes. By considering the KARAÖRS press, the couples from the beginning of the 51 to 100 the chosen part of the divan was reread and it is written translation text is ode and index at the dictionary has been prepeared. The text has been translated into contemporary Turkish through intralinguistic method- The oder concerning the text, translation and index sector have been prepeared. The text has been recommanded to take place as selective major classes in the section of Turkish Education Bachelor Programmes in Middle Turkic and Mid-Era Turkish and Analysis Texts classes. As mentioned in a great saying “The meaning is in the tummy of a poet, however, while making the intralinguistic translation, Ali Şir Nevai’s couplets from 51 to 100 odes have been read many times to find its meaning and to reflect its real meaning. The index of the text has been prepeared carefully in order to improve and promote new vocabulary. The dictionary that is prepeared not according to the meanings given by the dictionaries but the meanings that were meant by poet. And this will facilitate the readers understanding and comprehension of the text. The odes from 51 to 100 which was the subject for our research were also compared to N.Ş which was printed by Turkish Language Association and prepared by KARAÖRS at 2006 with the registion number 4056 in Fatih Library. After this comparison all the disaccords and errors were recorded in order to contribute future studies. In the end of our studies, we concluded that N.Ş. is a rich source for the Turkish teacher candidates through which they can provide Turkish language consciousness, Turkish language love and literally pleasure and through which they can have an idea about the details of the language. The study has been concluded by giving suggest about the information that is provided in the end. Key words: Turkish education intralinguistic translation, Çağatay Turkish, N.Ş, Middle Turkic, Text observations class. Mid-Era Turkish and Analysis Texts
Keywords: Öğrenim ve Öğretim; Türk dili