Hapishane folkloru : Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ümtaniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu örnekleri - Başer, Fatih (My University, 2024)
Hapishane Folkloru: Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Örnekleri” başlıklı çalışmayla işledikleri çeşitli suçlar nedeniyle çeşitli cezalara çarptırılan, başka bir deyişle özgürlükleri ve hayatları kısıtlanarak dış dünyadan büyük oranda soyutlanan tutuklu/ hükümlü bireylerin folklorik yaratım ve icralarını söz konusu tutuklu/ hükümlü bireylere yönelik eğitim süreçleri de (kültürel, sanatsal ve mesleki eğitimi) de dikkate alınarak sözlü ve yazılı kaynaklar üzerinden toplamak, anlamları, yapıları ve işlevleri açısından incelemek amaçlanmaktadır. Çalışmayla özgürlükleri ve hayatları kısıtlanmış, dış dünyayla olan ilişkileri büyük oranda kesilmiş tutuklu/ hükümlü bireylerin folklor yaratımları ve icraları ile hayatlarını kısıtlanmamış ve toplumdan soyutlanmamış bireylerin folklor yaratım ve icraları arasındaki temel farklılıklar da nedenleri ve sonuçlarıyla birlikte ele alınmıştır. Folklorik üretimler ve icralar bir yandan bireylerin kendilerini ifade etmelerine, diğer yandan da sosyalleşmelerine, bir topluluğun üyesi olarak varlıklarını sürdürmelerine katkı yapar. Acaba tutuklu/ hükümlü bireyler folklorik üretimler ve icralar üzerinden kendilerini nasıl ifade edebilmekte ve nasıl sosyalleşmektedirler? Çalışmanın üzerinde duracağı ana sorulardan birisi de bu olacaktır. Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki tutuklu/ hükümlü bireylerinin folklorik üretim ve icralarına odaklanacak çalışmada bu bireylerin ne tür kültürel, sanatsal ve mesleki eğitim süreçlerinden geçtikleri ve bu süreçlerin tutuklu/ hükümlü bireylerin kendilerini geliştirmelerinde ve ceza infaz kurumu sonrası hayatlarını sürdürmelerinde hangi işlevleri icra ettiği konusu üzerinde de durulmuştur. Çalışma, özgürlükleri ve hayatları kısıtlanmış tutuklu/ hükümlü bireylerin folklorik üretimleriyle icralarını ele alacak olması ve bu üretimle icranın bu bireylerin gündelik hayatı üzerindeki etkilerini ele alacak olması bakımından önem arz etmektedir. Çalışma, Türkiye’de çoğunlukla özgür ve hayatları kısıtlanmamış bireylere ve topluluklara odaklanarak yapılan halk edebiyatı/ halkbilimi çalışmalarının kapsamına tutuklu/ hükümlü bireylerin folklorik yaratım ve icralarını da dâhil etmeyi amaçlamıştır. Böylece tutuklu/ hükümlü birey folklorunun özgün yönleri tespit edilerek, folklorik yaratım ve icraların tutuklu/ hükümlü bireylerin daha iyi anlaşılmalarına, maruz kalacakları yeniden kültürlenme ve sosyalleşme süreçlerinde bu tür yaratım ve icraların ne tür işlevlere sahip olabileceğine dair tartışmalara katkıda bulunacaktır. Çalışma, sözlü ve yazılı kaynaklardan elde edilecek veriler üzerine kurulmuş olup sözlü kaynaklardan veri elde etme süreçlerinde görüşme ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Çalışma, bir yandan Türkiye’deki halkbilimi/ halk edebiyatı çalışmalarına tutuklu/ hükümlü bireylerin folklorik yaratım ve icralarını dâhil edecek, diğer yandan da ortaya koyduğu veriler ve yapacağı yorumlarla mahkûmların eğitim süreçlerine katkıda bulunacaktır. Elde edilecek veriler, tutuklu/ hükümlü bireylerin psikolojilerinin, hayata bakış açılarının, değer yargılarının, hayattan beklentilerinin, kızgınlıklarının ve şikâyetlerinin nedenlerinin, zevk ve estetik anlayışlarının öğrenilmesini sağlayacak olup tutuklu/ hükümlü bireylere yönelik kültürel, sanatsal ve mesleki eğitim tekniklerinin geliştirilmesine ve çok daha işlevsel bir şekilde sürdürülmesine de katkıda bulunacaktır. Bu çalışma, Türkiye’deki diğer ceza infaz kurumlarındaki tutuklu/ hükümlü bireylerin folklorik yaratım ve icralarına dönük başka çalışmaların yapılmasına da ön ayak olacaktır.

In the study titled “Prison Folklore: Examples of Ümraniye T Type Closed Penitentiary Institution and Ümraniye E Type Closed Penitentiary Institution”, the convicted individuals who were sentenced to various punishments due to various crimes, their freedom and lives were restricted and they were largely isolated from the outside world. In this study, it is intended examine the convicts’ folklore creations and performances by collecting their narrative products and speech products, theatrical products, beliefs and acceptances, ceremonies, and rituals through oral and written sources, their meanings, structures and functions as well as taking their educational processes (cultural, artistic and vocational education) for the prisoners in question. The main differences between the folklore creations and performances of convict individuals whose freedoms and lives are restricted and their relations with the outside world are largely cut off, and the folklore creations and performances of individuals whose lives are not restricted and isolated from society will also be discussed together with their causes and effecs. Folkloric productions and performances contribute to the self-expression of individuals on the one hand, and their socialization and survival as a member of a community, on the other. I wonder how convicted individuals express themselves through folkloric productions and performances and how do they socialize? This will be one of the main questions that the study will focus on. Prison Folklore: In this study, which will focus on the folkloric production and performance of the convicts of Ümraniye T Type Closed Prison and Ümraniye E Type Closed Prison, what kind of cultural, artistic and vocational education processes these individuals go through and how these processes help the prisoners develop themselves and the penitentiary institution. It will also focus on what functions they perform in their post-life. The study is important in that it will deal with the folkloric productions and performances of convicted individuals whose freedoms and lives have been restricted, and that it will deal with the effects of this production on the daily life of these individuals. The study aims to include the folkloric creations and performances of prisoners within the scope of folk literature/ folklore studies, mostly focused on free and unrestricted individuals and communities in Turkey. Thus, by identifying the original aspects of prisoner folklore, it will contribute to a better understanding of folkloric creations and performances, and to the discussions on what kind of functions such creations and performances can have in the re-culturation and socialization processes they will be exposed to. The study will be based on the data to be obtained from oral and written sources, and interview and observation techniques will be used in the process of obtaining data from oral sources. The study, on the one hand, will develop and impel the folkloric creation and performance of the prisoners to the folklore/ folk literature studies in Turkey. Also, it will contribute to the education processes of the prisoners with the data it reveals and the comments it will make. The data that is obtained will enable to learn the psychology of the convicts, their perspectives on life and their value judgments, their expectations from life, the reasons behind their anger and complaints, their understanding of taste and aesthetics, and in general, it will contribute to the development and maintenance of cultural, artistic and vocational training techniques for convicted individuals in a much more functional way. This study will also lead to other studies on the folkloric creation and performance of convicted individuals in other penal institutions in Turkey.
Keywords: Anılar; Cezaevleri; Convicts; Crime and criminals; Folk literature; Function; Halk bilimi; Halk edebiyatı; Hapishane folkloru; Hükümlüler; İşlev Folklore; Mahkum birey; Memoirs; Prison folklore; Prisoner; Prisons; Suç ve suçlular; Türkiye