DİYABETli HASTALARDA AYAK BAKıM EĞİTİMİNE YÖNELİK GELİŞTİRİLEN MOBİL UYGULAMANıN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ - Orhan, Berna (My University, 2018)
Amaç: Diyabetli hastalarda ayak bakım eğitimine yönelik mobil uygulamanıngeliştirilmesi ve verilen mobil uygulama eğitiminin hastaların ayak bakımı bilgi, özetkililikve davranış düzeyleri üzerine etkinliğinin değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: Araştırmanın birinci aşaması metadolojik tipte, ikincisi ise,randomize kontrollü müdahale aşamasıdır. Araştırmanın verileri Mart-Eylül 2017tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesindetoplanmıştır. Araştırmanın evrenini, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmayakatılmayı kabul eden 65 deney, 65 kontrol olmak üzere 130 kişi oluşturmuştur. Veritoplama aracı olarak; Bilgi Formu, Diyabetik Ayak Bilgi Ölçeği (DABÖ), DiyabetikAyak Bakımı Öz-Etkililik Ölçeği (DABÖÖ), Ayak Bakımı Davranış Ölçeği (ABDÖ)Diyabetik Ayak Değerlendirme Formu ve Mobil Uygulama Eğitim Programına İlişkinGörüş Formu kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için Student’s T, MannWhitney U, Kruskal Wallis H, Bonferroni, Paired Samples, Wilcoxon Signed, Pearsonki-kare, Fisher’s Exact ve Fisher Freeman Halton testleri kullanılmıştır.Bulgular: Deney ve kontrol grubunun son test, izlem 1 (14. gün) ve izlem 2 (1. ay)sonundaki DABÖ, DABÖÖ, ABDÖ, puanları mobil uygulama eğitimi alan deneygrubunda, izlemlere göre artış anlamlı derecede yüksek olurken (p<0,01), kontrolgrubunda izlemlerde istatistiksel olarak anlamlı artış bulunmamıştır (p>0,05).Sonuçlar: Diyabetli hastalarda ayak bakım eğitimine yönelik geliştirilen mobiluygulamanın, bireylerin bilgi, öz etkililik ve davranış düzeylerini arttırmada etkiliolduğu saptanmıştır.

Aim: The aim of this study was to develop a mobile application for foot care educationin patients with diabetes, the assessment of the efficacy of the given mobile applicationeducation on the patients’ foot care knowledge, self-efficacy and behavior levels.Material and Method: The first phase of the study was the methodological type andthe second was the randomized controlled experimental. The data of the study werecollected in a training and research hospital in İstanbul province between March-September 2017. The population of the study consisted of 130 people – 65 in theexperimental group, 65 in the control group – who met the research criteria and agreedto participate in the study. The Information Form, the Diabetes Foot KnowledgeQuestionnaire (DFKQ), the Diabetic Foot Care Self- Efficacy Scale (DFCSS), the FootSelf Care Observation Guide (FSOG), the Diabetic Foot Assessment Form, and theOpinion Form for the Mobile Application Education Program were used as datacollection instruments. For the statistical analysis of the data, Student's T, MannWhitney U, Kruskal Wallis, Bonferroni, Paired Samples, Wilcoxon Signed, PearsonChi-square, Fisher's Exact and Fisher's Freeman Halton tests were used.Results: The scores of DFKQ, DFCSS, FSOG at the end of the post test, follow-up 1(day 14) and follow-up 2 (month 1) of the experiment and control group weresignificantly higher than the follow-ups in the experimental group taking the mobileapplication education (p <0.01 ), there was no statistically significant increase infollow-up in the control group (p> 0,05).Conclusions: The mobile application developed for foot care education in patientswith diabetes was found to be effective in increasing the knowledge, self-efficacy andbehavior levels of individuals.
Keywords: diabetes education; Diabetic foot; diyabet eğitimi; Diyabetik ayak; health education; mobil diyabet eğitimi Type 2 Diabetes; mobile diabetes education; sağlık eğitimi; Tip 2 diyabet