Bedenlenmiş Biliş Teorisine Dayalı Okuduğunu Anlama Müdahale Programı’nın özel öğrenme güçlüğü riskli öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkililiği - Ataer, Semra (My University, 2025)
Bedenlenmiş Biliş Teorisine Dayalı Okuduğunu Anlama Müdahale nın özel öğrenme güçlüğü riskli öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkililiği Bu çalışmada öğrenme güçlüğü riski taşıyan ikinci sınıf öğrencilerinin, okuduğunu anlama becerilerinin, Bedenlenmiş Biliş Teorisine Dayalı Okuduğunu Anlama Müdahale geliştirilmesi amaçlanmıştır. Müdahalenin, öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerindeki etkisinin gözlemlenmesi için yine öğrenme güçlüğü riski taşıyan ikinci sınıf öğrenciler ile karşılaştırması yapılmıştır. Öğrenciler çalışmaya dahil edilirken gönüllü olmaları, kendini sözel olarak ifade edebilmeleri, okulöncesi temel kavramlara sahip olmaları koşulları belirlenmiştir. Belirlenen öğrenci grubu deney ve kontrol gruplarına seçkisiz olarak atanmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkeni, öğrencilerin okuduğunu anlama beceri düzeyleri olurken bağımsız değişkeni Bedenlenmiş Biliş Teorisine Dayalı Okuduğunu Anlama Müdahale dır. Çalışmada bir bağımsız değişkenin bağımlı değişkene olan etkisi, deney ve kontrol gruplarından oluşması nedeniyle araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrenci grubunun gizlilikleri, isimlerinin kodlar ile verilmesi ile sağlanmıştır. Öğrencilerin ailelerinden gönüllü olduklarına dair onay alınmış; risk grubunda olma durumları, ÖGBA (Öğrenme Güçlüğü Belirleme Aracı) testi ve CAS (Cognitive Assesment System) testi ile tespit edilmiştir. İfade edici dil becerileri ve temel kavramların ölçümü TEDİL (Türkçe Erken Dil Gelişim Testi) ile ölçülmüştür. Okuduğu metinde “kim, ne ve nerede” sorularına doğru yanıt verebilmelerinin tespiti için altı- sekiz yaş öğrencileri için hazırlanmış “Göreve Bağlılık” metni okutulmuş ve istenen sorulara verdikleri yanıtlar kabul edilmiştir. Tüm koşulları sağlayan öğrenciler için ön testler, OYAB (Okuma Yazma Değerlendirme Bataryası) ve Çalışma Belleği Ölçeği ile sağlanmıştır. Çalışmada yedisi deney ve yedisi kontrol olmak üzere on dört öğrenci yer almıştır. Bedenlenmiş Biliş Teorisine Dayalı Okuduğunu Anlama Müdahale nda, öğrencilerin okudukları metinler ile ilgili “ne zaman, nasıl ve neden” sorularına sözel olarak doğru yanıtlar verebilmeleri hedeflenmiştir. Bu amaçla öğretimde, araştırmacı tarafından hazırlanan metinler, uzman görüşü alınarak kullanılmıştır. Kullanılan somut ve yarı somut materyaller araştırmacı tarafından geliştirilmiş ve figürler satın alınarak hazırlanmıştır. Deney süreci, İstanbul Avrupa yakasında yer alan bir ilkokulda, on beş ders saati boyunca gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sırasında öğrencilerin okuma ve manipülasyon ölçümleri, görüntü ve ses kaydına alınmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Müdahale programının son bulmasından bir hafta sonra her iki grup için ön test için kullanılan testler yeniden uygulanarak son test verileri alınmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket kullanılarak testler uygulanmış, hesaplamalar yapılmıştır. Analiz sonucunda deney grubunun okuduğunu anlama ve çalışma belleği ön test ve son test sonuçları, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Bu sonuç müdahalenin öğrencilerin okuduğunu anlama ve çalışma belleklerini geliştirmekte etkili olduğunu göstermiştir. Araştırmanın sosyal geçerlik verileri için, deney grubu öğrencilerinin öğretmenlerinden oluşan altı şube öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme sonunda, öğretmenlerin okuma ve anlama alanlarının yanında, öğrencilerin akademik, sosyal ve hafıza alanlarında da ilerlemeler gösterdiği öğrenilmiştir. Elde edilen bilgilerin, alanda literatür bilgilerini genişleteceği, daha önce okuduğunu anlama alanında fiziksel manipülasyon stratejisinin kullanıldığı, üç boyutlu materyal kullanımı ile gerçekleştirilen bir çalışmanın bulunmaması nedeniyle alanda araştırma ve uygulama yapmak isteyen araştırmacılara yol göstereceği düşünülmektedir.

The effectiveness of an embodied cognition theory-based reading comprehensıon ıntervention program on the reading compherension skills of students at risk for learning disabilities This study aimed to improve the reading comprehension skills of second-grade students at risk of learning difficulties through an Embodied Cognition Theory-Based Reading Comprehension Intervention Program. To observe the effect of the intervention on students' reading comprehension skills, a comparison was made with second-grade students who were also at risk of learning difficulties. The conditions for including students in the study were determined as being voluntary, being able to express themselves verbally, and having preschool basic concepts. The determined student group was randomly assigned to experimental and control groups. The dependent variable of the study was the students' reading comprehension skill levels, while the independent variable was the Embodied Cognition Theory-Based Reading Comprehension Intervention Program. Since the study consisted of experimental and control groups to examine the effect of one independent variable on the dependent variable, a quasi-experimental design with pretest-posttest control group from quantitative research methods was used. The confidentiality of the student group participating in the research was ensured by providing their names with codes. Consent was obtained from the students' families that they were volunteers; their status of being in the risk group was determined by the OGBA (Learning Difficulty Identification Tool) test and the CAS (Cognitive Assessment System) test. Expressive language skills and measurement of basic concepts were measured with TEDIL (Turkish Early Language Development Test). To determine their ability to correctly answer who, what and where questions in the text they read, a Task Commitment text prepared for six to eight-year-old students was read and their answers to the requested questions were accepted. For students who met all conditions, pretests were provided with OYAB (Reading Writing Assessment Battery) and Working Memory Scale. The study included fourteen students, seven experimental and seven control. In the Embodied Cognition Theory-Based Reading Comprehension Intervention Program, it was aimed that students could verbally provide correct answers to when, how and why questions about the texts they read. For this purpose, texts prepared by the researcher were used in the intervention after expert opinion was obtained. The concrete and semi-abstract materials used were developed by the researcher and figures were prepared by purchasing them. The experimental process was carried out in a primary school located on the European side of Istanbul for fifteen lesson hours. During the studies, students' reading and manipulation measurements were recorded in video and audio. No intervention was made to the control group. One week after the intervention program ended, the tests used for the pretest were reapplied for both groups and posttest data were obtained. In data analysis, tests were applied and calculations were made using the SPSS package program. As a result of the analysis, when the experimental group's reading comprehension and working memory pretest and posttest results were compared with the control group, they were statistically significant. This result showed that the intervention was effective in improving students' reading comprehension and working memory. For the social validity data of the research, semi-structured interviews were conducted with six classroom teachers consisting of the teachers of the experimental group students. At the end of the interview, it was learned that teachers showed that students made progress not only in reading and comprehension areas but also in academic, social and memory areas. It is thought that the information obtained will expand the literature knowledge in the field and will guide researchers who want to conduct research and practice in the field, since there is no study conducted with the use of three-dimensional materials in which physical manipulation strategy was used in the field of reading comprehension before.
The effectiveness of an embodied cognition theory-based reading comprehensıon ıntervention program on the reading compherension skills of students at risk for learning disabilities
Keywords: algı ve hareket learning difficulties; bedenlenmiş biliş teorisi; Childiren with mental disabilities; Çocuklar, Zihinsel engelli; Education; Eğitim; embodied cognition theory; nesne manipülasyonu stratejisi; object manipulation strategy; okuduğunu anlama; Özel öğrenme güçlüğü; perception and action; reading comprehension