Selçuklu Anadolusu’nda hediye (1075-1318) - Aydin, Abbas (My University, 2016)
Hemen hemen her toplumda görülen hediyeleşme âdetinin, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişi vardır. Hediyeleşmenin insan tabiatında, beşerî ve sosyal ilişkilerde, sevgi ve dostluk ortamının kurulmasında olumlu etkisi vardır. Selçuklu Anadolusu’nda siyasî, ictimâî, iktisadî ve gündelik hayatta yer edinmiş hediyeleşme geleneğinin birçok örneği görülmektedir. Selçuklu sultanlarının komşu hükümdarlar ile hediyeleşmeleri genellikle siyasî, askerî ve politik amaçlarla olup hil’at, at, deve ve altın ön plana çıkan hediye türleridir. Türkiye Selçuklu sultanlarının, hanedan üyelerinin, devlet ricâlinin, seçkin ve sıradan kimselerin kendi aralarında hediyeleşmeleri çeşitli nedenlere dayanmaktadır. Mezkûr kesimlerin akrabalık, dostluk, tâbi ve metbûlar arasında sevgi, hürmet, zafer kutlama, barış, bayram, düğün, doğum, yardım ve hâkimiyeti tanıtma gibi amaçlarla hediyeleştikleri söylenebilir. Kaynak ve araştırma eserlerde her ne kadar Selçuklu Anadolusu’nda şehirlerde, köylerde ve göçebe kültürde teâti olunan hediyelere dair fazla bilgi mevcut olmasa da muazzam bir hediyeleşme geleneğinin varlığı bilinmektedir. Gündelik hayatta ön plana çıkan hediyeler arasında; hil’at, altın, para, at, deve, merkep, katır ve çeşitli kumaşların olduğu tespit edilmiştir. Selçuklu Anadolusu’nda teâti olunan hediyelerin mahiyetine değinmek gerekirse, bu hediyelerin hangi kesimler arasında verilirse verilsin gündelik hayatta ihtiyaç duyulan maddeler olması dikkat çekicidir. Hülâsa; Selçuklu Anadolusu’nda verilen veya alınan hediyelere örnek olarak hil’at, kumaş, gulâm, cariye, at, deve, merkep, katır ve ziynet eşyaları gösterilebilir. Hediyeleşme, Türkiye Selçuklu sultanları, Komşu hükümdarlar, hil’at, at, deve, merkep, katır, altın, para, kumaş.

Gifting has been around since the beginning of the history of man. Gifting has many positive effects when starting new friendships and relationships and is a part of human nature, also it can be said it’s the main pillar of social relations. There are many examples of gifting which is a part of the Anatolian Seljuk’s economy, social and day to day life. The sultan of the Anatolian Seljuk’s would usually present the neighbouring countries with gifts which were mostly made up of luxuriant dresses, horses, camels, and gold and were given mostly for diplomatic, military and political gains. The Anatolian Seljuk sultans, their royal family, government officials, elite and the public, had many different reasons to gift with foch ofher. Some of these reasons were; to strengthen the bonds of love between two lovers, kinsman and the aforementioned groups, regard, victory celebratios, peace feasts, weddings, births suport and displaying sovereignty. In spite of the minimal amount of research documents and sources addressing the matter of exchanging gifts in the Anatolian Seljuk state’s cities, villages, and in the nomad culturex, hover it is known that gifting was highly regardded on esteemed on appreciahed. In normal day to day life it has been proved that gifts were mostly in the form of, luxuriant dresses, gold, money, horses, camels, donkeys, mules and various kinds of silks and cloths. The Seljuks made sure that no matter whom they presented their gifts to they took the utmost care and thought, to make sure their gifts were things which were necessities at the time. Luxuriant dresses, cloths, ghilmans, concubines, horses donkeys, mules, and jewellery are just some of the many examples of the things the Anatolian Seljuks bestowed upon eachother. Anatolian Seljuk Sultans, Neighbouring rulers, Luxirant dresses, Horses, Donkeys, Mules, gold, Money and cloth.
Keywords: Gelenek ve görenekler; Hediye; Selçuklular; Tarih; Türkiye