Kolorektal kanser gelişim riski ile p53 gen polimorfizmi arasındaki ilişkinin önemi - Sönmez, Özgür (My University, 2004)
KOLOREKTAL KANSER GELİŞİM RİSKİ İLE p53 GEN POLİMORFİZMİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÖNEMİ Adı ve Soyadı: Özgür Sönmez Danışman adı: Prof.Dr. Ayşe Özer Program: Sağlık Bilimleri-Yüksek Lisans Tıbbi Biyoloji ve Genetik

Kolon kanserleri birçok genetik değişimin ardı ardına meydana gelmesiyle biriken genetik hasarlar sonucunda oluşmaktadır. Bu genetik hasarları taşıyan hücrelerin çoğalmasıyla normal kolon mukozası karsinomaya doğru ilerlemektedir. Bu süreçte p53 tümör baskılayıcı gen değişimleri önemli bir yer tutmaktadır. Bugüne kadar bu gendeki değişimlerin mekanizması tam olarak ortaya konmuş olsa da bunun klinik önemi hala tartışma konusudur ve birbiri ile çelişen sonuçlar bulunmaktadır. KRK'lerde p53 mutasyonları %50-60 oranında görülmektedir. Mutasyonlara ek olarak, bu ölümcül hastalık için polimorfizmlerin de bir risk faktörü olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada 57 KRK'li hastada, p53 ekzon 4, kodon 72 ve intron 3, 16 bç duplikasyon polimorfizmi sıklığı araştırılmıştır. Bulunan sonuçlar yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş, kendisinde ve birinci derece akrabasında kanser hikayesi bulunmayan kontrol grubuyla kıyaslanmıştır. Ekzon 4, kodon 72 bölgesi için çalışmaya alınan 57 KRK'li hastanın 11'i Arg/ Arg; 30'u Arg/ Pro ve 9'u ise Pro/ Pro bulunmuştur. Kontrol grubunda ise 114 kişinin 48'i Arg/ Arg; 51'i Arg/ Pro ve 13'ü Pro/ Pro genotipinde saptanmıştır. İntron 3, 16 bç duplikasyon polimorfizmi için aynı hasta grubunda homozigot duplike olmayan 31 kişi; heterozigot 18 kişi ve homozigot duplike 7 kişi bulunmuştur. Aynı polimorfizm açısından kontrol grubunda ise homozigot duplike olmayan 64 kişi; heterozigot 43 kişi ve homozigot duplike 5 kişi bulunmuştur. Bu sonuçlar X2 testine tabi tutulmuş ve hasta grubunda, kontrol grubuna göre ekzon 4, kodon 72 Arg/ Pro polimorfizmi sıklığı açısından anlamlı bir fark bulunmuştur (P<0.05). Bununla beraber intron 3, 16 bç duplikasyon polimorfizmi için hasta grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Bu sonuçlar, Türk toplumunda, p53 geni ekzon 4, kodon 72 Arg/ Pro polimorfizminin, KRK'i için bir risk faktörü olduğunu göstermektedir. Importance of between p53 Gene Polymorphism and Colorectal Cancer Progression Risk SUMMARY Colon cancers occur with accumulations of many genetic alterations. Normal colon epithelium through carcinoma by proliferation the cells, which are carry the genetic alterations. In this process, p53 tumor suppressor gene alterations are very important, although recently studies show that, mechanism of alterations on this gene has known, at this time there are contradictions about clinical importance. p53 mutations are present in over 50% of sporadic colorectal carcinomas. There are studies about this malignant disease indicating that the polymorphisms are important as much as mutations. In this study, p53 exon 4, codon 72 and intron 3, 16 bp duplication polymorphisms were examined among 57 colorectal patients. These findings were compared with controls who have no family cancer history. Controls were matched to cases' age and sex. For exon 4, codon 72 among the 57 colorectal cancer cases; 11 Arg/ Arg, 30 Arg/ Pro, 9 Pro/ Pro individual genotypes versus among the 114 controls; 48 Arg/ Arg, 51 Arg/ Pro and 13 Pro/ Pro were found. For intron 3 16 bp duplication polymorphism; among the cases, 31 non-duplicated, 18 heterozygote and 7 duplicated individual genotypes versus in control 64 non-duplicate, 43 heterozygote and 5 duplicate individuals were found. These findings were evaluated by using Chi-square (X2) test. For exon 4 codon 72 polymorphism, there was significant differences between cases and controls were found. However there was no correlation between cases and controls for intron 3 16 bp duplication polymorphism. These findings indicate that p53 exon 4 codon 72 polymorphism as a risk factor for Turkish population with colorectal cancer.
Keywords: Hastalıklar; kan kanseri; Kanser; Kanserler; Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıbbi Biyoloji ve Genetik; Tıp bilimleri; Tümörler ve çeşitli bulaşıcı hastalıklar