Boğazköy Barajında çevreye ve insan sağlığına zararlı bazı organik kirleticilerin LC-MS/ MS ile tayini ve çevresel kalite standartlarına göre değerlendirilmesi - Yılmaz, İbrahim (My University, 2019)
Amaç: Pestisitler, insan ve çevre sağlığı için en tehlikeli olan organik kirleticilerden birisidir. Vücuda fazla miktarda girmesi durumunda birçok hastalığı tetiklediği gibi, kanser oluşumuna hatta ölümlere yol açmaktadır. Bu yüzden pestisitlerin tayini son derece önemlidir. Bu çalışmada Bursa İnegöl ilçesinde bulunan Boğazköy Baraj Havzası ve barajı besleyen kollardan alınan örneklerde Atrazin, Klorfenvinfos, Klorpirifos, Diuron, Isoproturon, Simazin, Alaklor ve Diklorvos pestisitlerinin LC-MS/ MS cihazı ile eş zamanlı olarak analiz edilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma için 12 farklı noktadan numune alımları gerçekleştirilmiştir. Alınan numuneler analizler yapılana kadar +4 derecede cam şişelerde saklanmıştır. Su ektrasksiyon yapılmadan, direk enjeksiyon yapılmak üzere LC-MS/ MS cihazına verilmiştir.Bulgular ve Sonuç: Baraj sularında Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğinde geçen Yerüstü Su Kaynakları için Öncelikli maddelerden olan Atrazin, Klorfenvinfos, Klorpirifos, Diuron, İsoproturon ve Simazin pestisitleri analiz edilmiştir. Alaklor ve Diklorvos türevleri belirlenen dedeksiyon limitinde analiz edilememiştir. Metodun doğruluğu için geri kazanım çalışmasının yanı sıra LOD, LOQ çalışması ve doğrusallık çalışmaları yapılmıştır. Kalibrasyon alt noktası olarak bu yönetmelikte geçen Çevresel Kalite Standartları referans alınmıştır. Sonuç olarak Boğazköy Barajı ve barajı besleyen kollardan alınan sularda analiz edilen pestisit türevlerinin Yerüstü Su Yönetmeliğinde geçen Çevresel Kalite Standartları sınır değerlerini aşmadığı görülmüş olup, Boğazköy Barajının tarım arazilerinin sulanmasında ve yerüstü sularında risk teşkil etmediği belirlenmiştir.

Aim: Pesticides are one of the most dangerous organic pollutants for human and environmental health. If it enters the body in large amounts, it triggers many diseases and causes cancer and even deaths. Therefore, the determination of pesticides is extremely important. In this study, it was aimed to analyze Atrazin, Chlorfenvinfos, Chlorpyrifos, Diuron, Isoproturon, Simazin, Alachlor and Dichlorvos pesticides simultaneously with LC-MS/ MS device in samples taken from Boğazköy Dam basin and the branches that feed the dam in Inegöl district of Bursa.Materials and Methods: Samples were collected from 12 different points for this study. Samples were stored in glass bottles at +4 degrees until analysis. Water is injected to LC-MS/ MS device without direct injectionFindings and Results: The pesticides, Atrazin, Chlorfenvinfos, Chlorpyrifos, Diuron, Isoproturon and Simazine, which are the priority substances for Above Ground Water Resources in the dam waters, were analyzed. Alachlor and dichlorvos derivatives could not be analyzed at the desired detection limit. For the accuracy of the method, LOD, LOQ and linearity studies were performed. Environmental quality standards referred to in this regulation are taken as reference points for calibration. As a result, it was observed that the pesticide derivatives analyzed in the waters taken from Boğazköy Dam and the branches feeding the dam did not exceed the limit values of the Environmental Quality Standards in the Surface Water Regulation. It has been determined that Boğazköy Dam does not pose a risk for irrigation of agricultural land and surface waters.
Keywords: Boğazköy Barajı; Boğazköy Dam; Chemistry, Analytic; Çevre kirlenmesi; Çevre Kirliliği; Çevresel Kalite Standardı; Environmental pollution; Environmental Quality Standard; Kimya, Analitik; LC-MS/ MS; Pesticide Determination; Pestisit tayini LC-MS/ MS