Tip 1 diyabetli adolesanlarda sorun çözme becerisi - Çövener, Çağrı (My University, 2005)
Sorun çözme, hayata ve topluma uyum sürecidir. Diyabet yönetimi ve iyi metabolik kontrolün sağlanmasında önemli bir beceridir. Diyabette kendi kendini yönetim sorumluluğunu alan adolesanlar çok iyi bir sorun çözme becerisine sahip olmalıdır. Araştırma tip 1 diyabetli 13-17 yaş arasındaki adolesanların sorun çözme becerilerinin metabolik kontrolleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Gelişme ve Endokrinoloji Ünitesi' ne ve SB İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji Bölümü' ne kayıtlı tip 1 diyabetli 13-17 yaş arasındaki adolesanlar; örneklemi ise 27.07.2004-06.04.2005 tarihleri arasında araştırmanın yapıladığı kurumlara kontrole gelen ve örneklem seçim kriterlerine uygun tip 1 diyabetli adolesanlar ( n=145 ) oluşturdu. Veri toplanmasında; literatür doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen adolesanı tanıtıcı bilgileri içeren Bilgi Formu ve Metabolik Kontrol Sonuçları Formu, Cook ve ark. tarafından geliştirilen Adolesanlar İçin Diyabet Sorun Çözme Ölçeği ( ADSÇÖ ), Diyabet Davranış Değerlendirme Ölçeği ( DDDÖ ), Diyabette Kendi Kendine Bakım Anketi ( DKKBA ) kullanılmıştır. ADSÇÖ, DDDÖ sıklık ve sorumluluk, DKKBA' nin sırasıyla Cronbach's alfa katsayıları; 0,81; 0,88; 0,93 ve 0,74 olarak bulunmuş, geçerli ve güvenilir ölçekler oldukları görülmüştür. Araştırmada ADSÇÖ ile DDDÖ sıklık arasında ileri düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır; ADSÇÖ, DDDÖ sorumluluk ve DKKBA arasında, ADSÇÖ, DDDÖ ve DKKBA ile HbA1c arasında ise anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Araştırmada, tip 1 diyabetli adolesanların sorun çözme becerilerinin iyi olduğu ve diyabetle ilgili aldıkları sorumluluk davranışlarının geliştiği görülmüştür. Tip 1 diyabetli adolesanların sorun çözme becerilerinin iyi olmasının ve diyabetle ilgili aldıkları sorumluluk davranışlarının gelişmesinin metabolik kontrol üzerine etkisi saptanmamıştır. yabet, sorun çözme, diyabet yönetimi, kendi kendine bakım, adolesan PROBLEM SOLVING SKILL IN ADOLESCENTS WITH TYPE 1 DIABETES

Problem solving is an adaptation process to the life and an important skill for diabetes management and good metabolic control. The adolescents who have responsibility for the diabetes self management should have good problem solving skills. The research was planned as a descriptive study to determine the effects of problem solving skills in adolescents on their metabolic control. The scope of the research was the whole registered adolescents with type 1 diabetes between 13-17 years old in İ.Ü İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Gelişme ve Endokrinoloji Ünitesi' ne and SB İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji Bölümü . The sample was the adolescents who were in hospitals for their routine control between 27.07.2004-06.04.2005 and appropriate for the sample criterions. The collection of data, the information form about adolesencents and metabolic control results form which was developed by the researcher based upon the literatures, Diabetes Problem Solving Measure for Adolescents, Diabetes Behavior Rating Scale and Diabetes Self-Mastery Questionnaire were administered to the adolescents. Cronbach' s alpha coefficient for the Diabetes Problem Solving Measure for Adolescents was 0,81; for the Diabetes Behavior Rating Scale it was 0,88 for frequency and 0,93 for responsibility and for Diabetes Self-Mastery Questionnaire it was 0,74. Diabetes Problem Solving Measure for Adolescents, Diabetes Behavior Rating Scale and Diabetes Self-Mastery Questionnaire have good validity and reliability. In the research there was a statistically significant correlation between Diabetes Sorun Solving Measure for Adolescents and Diabetes Behavior Rating Scale for frequency. There was no significant correlation between Diabetes Problem Solving Measure for Adolescents and Diabetes Behavior Rating Scale for responsibility and Diabetes Self-Mastery Questionnaire. There was no significant correlation between Diabetes Problem Solving Measure for Adolescents and Diabetes Behavior Rating Scale, Diabetes Self-Mastery Questionnaire and HbA1c. In the research it was found out that adolescents with type 1 diabetes have problem solving skills and diabetes responsibility behaviors and metabolic control has no relationship with problem solving skills and diabetes responsibility. Key Words : Diabetes, problem solving, diabetes management, self-ca
Keywords: araştırma; Eğitim; Hemşirelik; Hemşirelik ve tıp teknisyenleri ve yardımcı personel; Teknoloji (Uygulamalı bilimler); Tıp bilimleri