Biçimsel ve içeriksel açıdan fotoğrafta nostalji eğilimi - Toy, Fulya (My University, 2022)
Günümüz dijital teknolojisinde yaşanan gelişmeler sonucunda, günlük yaşamı kolaylaştıran yeni araçların yanı sıra sanatta da kullanılan üretim araçları çeşitlenmekte ve gelişmektedir. Fakat buna rağmen özellikle doksanlı yıllardan itibaren hem günlük hayat içerisinde hem de sanatta geçmişe dönüş ve geçmişe öykünmenin mevcut olduğu görülmektedir. Tüm teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmeye rağmen geçmişe dönüş paradoksunun fotoğraf sanatı üzerinden açıklanmaya çalışılması bu araştırmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada bugünün gerçeklerine ve teknolojisine sırt çevrilip geçmişe öykünmenin nedenleri incelenmiş, tasarım ve sanatta yaygınlaşan dijitalleşme ve ileri teknolojiye rağmen ‘nostalji’, ‘retro’, ‘vintage’ trendlerinin yaygınlaşmasının nedenlerine yer verilmiştir. Psikoloji, sosyoloji, felsefe ve iletişim bilimlerinden beslenerek oluşturulan bu tez çalışmasında sanat ve tasarımda günümüz teknolojisine rağmen neden hala geçmişe ait olanın değerli olduğu ve tercih edildiği soruları cevaplanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde nostalji kavramı kuramsal çerçevede ele alınmıştır. Öncelikle kavramın tarihsel olarak oluşumu ve geçirdiği anlamsal değişiklikler incelenmiş, kavram üzerine yapılan sınıflandırmalar açıklanmıştır. Nostaljinin ‘retro’ ve ‘vintage’ kavramı ile benzerlikleri ve farklılıkları anlatılmıştır. Nostaljinin kültür endüstrisi, popüler kültür ve pazarlama içerisindeki yerine ilişkin araştırmalar ile nostaljiye yönelik olumsuz eleştirilere yer verilmiştir. İkinci bölümde sanatta nostalji kavramı örnekler üzerinden açıklanmış, melankoli kavramının nostalji ile ii benzerlikleri ve farklılıklarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise fotoğrafta sanatsal olarak nostalji kavramı, biçimsel ve içeriksel olarak ele alınmıştır. Üretimlerde eski teknik ve teknolojilerin kullanılması ile nostaljik imgelere yer verilmesi konuları üzerinde durulmuştur. Reklam fotoğrafçılığında pazarlama amaçlı nostaljik öğelerin kullanılması ile fotoğrafta günlük hayatta popüler kültür dahilinde nostaljik öğelerin kullanılması konuları örnekler üzerinden açıklanmıştır. Çalışmanın son kısmında ise fotoğrafta nostaljinin biçimsel ve içeriksel olarak görülmesi konusunda kuramsal çerçevede değinilen bilgiler ışığında üretilen eser çalışması ve inceleme metinleri yer almaktadır.

As a result of the developments in today’s digital technology, production tools used in art are diversifying and developing as well as new tools that make daily life easier. However, it is seen that there is a return to the past and imitation both in daily life and in art, especially since the nineties. Despite all technological developments and digitalization, trying to explain the paradox of returning to the past through the art of photography is the main subject of this research. In this study, the reasons for turning away from today’s realities and technology and emulating the past are examined, and the reasons for the spread of ‘nostalgia’, ‘retro’ and ‘vintage’ trends despite the widespread digitalization and advanced technology in design and art are given. In this thesis, which was created by feeding from psychology, sociology, philosophy and communication sciences, it was tried to answer the questions of why the past is still valuable and preferred despite today’s technology in art and design. In the first part of the study, the concept of nostalgia was discussed in the theoretical framework. First of all, the historical semantic changes and formation of the concept are examined, and the classifications made on the concept are explained. The similarities and differences of nostalgia with the concepts of ‘retro’ and ‘vintage’ are explained. Researches on the place of nostalgia in the culture industry, popular culture and marketing and negative criticisms of nostalgia are included. In the second part, the concept of nostalgia in art is explained through examples, and the similarities and differences between the concepts of melancholy and nostalgia are mentioned. In the third chapter, the concept of nostalgia in photography is handled formally iv and contextually. It focuses on the use of old techniques and technologies in productions and the use of nostalgic images. The use of nostalgic items for marketing purposes in advertising photography and the use of nostalgic items in popular culture in photography are explained through examples. In the last part of the study, there are work studies and analysis texts produced in the light of the information mentioned in the theoretical framework on the formal and contextual appearance of nostalgia in photography.
Keywords: Analog; Fine arts education; Fotoğraf; Fotoğrafçılık; Güzel sanatlar eğitimi; Nostalgia; Nostalji; Photography; Retro; Vintage; Vintage Photography