Sıçanlarda parkinson hastalığına bağlı oluşan bellek disfonksiyonuna farklı egzersiz uygulamalarının etkileri - KOYUNCUOĞLU, TÜRKAN; ÖZKAN YENAL, NAZİYE; KASIMAY ÇAKIR, ÖZGÜR; GÜLHAN, REZZAN; YÜKSEL, MERAL (My University, 2022)
Giriş: Parkinson hastalığı (PH) Alzheimer hastalığından sonra en yaygın görülennörodejeneratif hastalıktır.1 PH’da motor semptomların yanı sıra bellek disfonksiyonugörülmektedir. Yüksek anksiyete seviyeleri bellek fonksiyonlarını olumsuz etkilemektedir.2Amaç: İstemli tekerlek çevirme egzersizi, direnç egzersizi ve kombine egzersizuygulamalarının anksiyete düzeyleri ile bellek üzerindeki etkilerinin araştırılması ve alttayatan mekanizmaların ortaya konulması amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışmada Wistar Albino erkek sıçanlarda (n=50) taklit cerrahi ve Parkinsongrupları oluşturulduktan sonra sedanter ve 3 farklı egzersiz protokolünün uygulandığı istemli(İE), rezistans (RE) ve kombine (KE: İE+RE) grupları oluşturuldu. Egzersizler 6 haftaboyunca (3 gün/hafta) uygulandı. PH modeli oluşturmak için sıçanlarda sağ mediyal önbeyine 6-OHDA (0.5 μl/dk) enjeksiyonu yapıldı. Taklit cerrahili gruplara 6-OHDA’nınçözücüsü verildi. Apomorfin uygulamaları sonrası rotasyon hareketi ile Parkinson modelideğerlendirildi. Obje tanıma testi ve delikli levha testleri sıçanlarda bellek fonksiyonlarını veanksiyete düzeylerini değerlendirmek için yaptırıldı. Beyin dokusunda antioksidan glutatyon(GSH) ve lipid peroksidasyonu belirteci malondialdehit (MDA) ve nötrofil infiltrasyonugöstergeci miyeloperoksidaz (MPO) aktivitesi, oksidan radikallerin belirteci luminol velusigenin ölçüldü. Verilerin analizinde tek yönlü ANOVA ardından Tukey-Kramer testi ilestudent’s t testi kullanıldı. Bulgular: Her 3 egzersiz ile Parkinsona bağlı gerileyen bellek fonksiyonu düzelmiştir(p<0.05-0.01). Sedantere kıyasla PH oluşturulmuş KE grubunda rotasyon hareketi azalırken,İE grubunda arttı (p<0.05-0.01). PH oluşturulmasıyla luminol ve lusigenin düzeyleri artarken,İE ile luminol azalmıştır (p<0.05-0.001). MPO aktivitesinin PH oluşturulmasıyla sedantergrubunda yükseldiği, ancak İE ve RE gruplarında baskılandığı gözlenmiştir (p<0.01-0.001).Her 3 egzersiz ile GSH düzeylerinin arttığı (p<0.05-0.01), KE ile MDA düzeylerinin düştüğübulundu (p<0.05). PH oluşturulmasıyla sedanter grupta azalmış bulunan bakılan delik sayısıve şahlanma sayısı (p<0.01-0.001), RE ve KE gruplarında artmıştır (p<0.05-0.01). Sedanterve İE gruplarında artan donma süresi, KE ile azalmıştır (p<0.05-0.001).Tartışma ve Sonuç: KE lipid peroksidasyonunu baskılamış, İE ve RE nötrofilinfiltrasyonunu azaltmıştır. RE ve KE anksiyeteyi hafifletmiştir. PH’da oluşan bellekdisfonksiyonunda farklı egzersiz uygulamalarının koruyucu etki gösterdikleri ortayakonmuştur.Anahtar Sözcükler: Egzersiz, Parkinson, Anksiyete, Bellek, Antioksidan
Keywords: Tıp; Sağlık Bilimleri; Temel Tıp Bilimleri; Fizyoloji; Spor Fizyolojisi; Medicine; Health Sciences; Fundamental Medical Sciences; Human Physiology; Sport Physiology; Klinik Tıp (MED); Yaşam Bilimleri (LIFE); Klinik Tıp; Biyoloji ve Biyokimya; TIP, GENEL & DAHİLİ; FİZYOLOJİ; Clinical Medicine (MED); Life Sciences (LIFE); CLINICAL MEDICINE; BIOLOGY & BIOCHEMISTRY; MEDICINE, GENERAL & INTERNAL; PHYSIOLOGY; Fizyoloji (tıbbi); Aile Sağlığı; Temel Bilgi ve Beceriler; Genel Sağlık Meslekleri; Patofizyoloji; Dahiliye; Değerlendirme ve Teşhis; Tıp (çeşitli); Genel Tıp; Yaşam Bilimleri; Physiology; Physiology (medical); Family Practice; Fundamentals and Skills; General Health Professions; Pathophysiology; Internal Medicine; Assessment and Diagnosis; Medicine (miscellaneous); General Medicine; Life Sciences; Egzersiz; Parkinson; Anksiyete; Bellek; Antioksidan