Enerji teknolojileri (Orta Okul) - SAĞLAM, ŞAFAK; ORAL, BÜLENT (TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı, 2023)
Enerji; yaşamımızda en çok duyduğumuz ve kullandığımız kavramlardan biri olmakla beraber, günümüzde sosyal, ekonomik, teknolojik ve çevresel yönleriyle ele alınan ve değerlendirilen çok geniş bir kapsama sahiptir. Kavram olarak günlük yaşamda farklı kullanımları ve birçok disiplinde farklı tanımlamaları vardır. Günlük yaşamda kullandığımız enerji kavramı, kullanıma göre farklı büyüklüklerin oluşmasına neden olur. Bu büyüklükleri bilmek ve yaşamımızın içerisinde bilinçli olarak kullanmak, hem topluma hem de bireylere ekonomik ve çevresel faydalar sağlayacağı bir gerçektir. Bu kapsamda toplumun tüm eğitim seviyelerinde okul öncesinden başlayarak, yaşam boyu öğrenme süreci ile enerji okuryazarlığı kavramı ele alınmalı ve geliştirilmelidir. Böylece bireylerin günlük kullanımlarında farklı bakış açıları ve gelişim süreci elde edebilir.Enerji teknolojileri; enerjinin üretiminden tüketimine kadar birçok alt sistem ve bileşeni kapsamaktadır. Çok büyük etki alanına sahip olan enerjinin üretim-tüketim sürecinde sürdürebilir yaşamı desteklemek, ekonomik ve teknolojik olmak gibi birçok ölçüt öne çıkmaktadır. Bu kapsamda enerji teknolojilerinin yenilenmesi, genel olarak mevcut teknolojileri iyileştirmek veya yenilerini oluşturmak olarak ifade edilmektedir. Uzun vadeli olarak enerji teknolojileri üzerine yapılan araştırmalarda ve istihdamda uluslararası literatürdeki çalışmaların kapsamında en önemli üç başlık; enerji verimliliği, enerji depolanması ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak ifade edilmektedir. Bu temel alanlar öğrencilerimizin yönlendirilmesi açısından önemlidir.Sunulan bu çalışmayla öğretmenler, enerji teknolojileri başlığı altında öncelikle öğrencilerin enerji kavramından başlayarak, enerji okuryazarlığı ve sürdürülebilir yaşamı destekleme süreçlerini kavramaları hedeflemelidir. Bu çerçevede çalışmada ilk olarak enerji kavramının tanımı, büyüklük olarak anlamı, dönüşümü, enerji verimliliği konuları yer almaktadır. Sonraki aşamada ise, enerji teknolojilerinin üretim süreçleri ele alınmaktadır. Böylece geleneksel ve yenilenebilir enerji kaynakları üzerine enerji teknolojileri ifade edilmektedir. Özellikle çalışmada rüzgâr ve güneş bazlı yenilenebilir enerji üretim teknolojileri detaylı olarak sunulmaktadır. Son olarak, günümüzde enerji teknolojilerinin en önemli parçası haline gelen enerji depolama sistemleri üzerine bir bölüm çalışma içinde bulunmaktadır. Bu çalışma, öğretmenlere \"Dene ve Yap\" öğrenme süreci içerisinde öğrencilerin konuları ele alması yaklaşımıyla oluşturulmuştur. Özellikle deney sürecinde öğrencinin karşılaşacağı sorunlara vereceği çözümler, değişkenlerin belirlemesi ve nasıl değişeceği gibi fikirler, yaparak ve yaşayarak öğrenme sürecini oluşturması bu çalışmanın istenen aşamalarıdır. Enerji teknolojileri başlığı altında verilen bu çalışma diğer Deneyap başlıklarından farklı olarak, konunun içeriği ve farklılığı nedeniyle öğrencilerin en yüksek düzeyde anlama ve kavrama sağlamak hedefi ile 5E öğretim yöntemi kullanılarak tasarlanmıştır. Bu çalışmanın 5E öğrenme döngüsü modeli ile öğrencilerin araştırma sorgulamaya teşvik etmesi hedeflenmektedir.Böylece \"Enerji Teknolojileri\" başlığı altında mühendisliğin temel konularına odaklanılarak, enerji kavramı üzerine açıklama ve tanımlamalar yapılması sağlanacaktır. Analitik bir çerçevede enerji kavramını açık bir şekilde öğretmek, disiplinler arası sorunlar hakkında düşünmesini sağlamak iyi donanımlı yeni nesil bilim insanları ve mühendisler yetiştirmeye yardımcı olacaktır.
Keywords: Elektrik-Elektronik Mühendisliği; Enerji; Mühendislik ve Teknoloji; Electrical and Electronics Engineering; Energy; Engineering and Technology; Mühendislik, Bilişim ve Teknoloji (ENG); Mühendislik; MÜHENDİSLİK, ELEKTRİK VE ELEKTRONİK; ENERJİ VE YAKITLAR; Engineering, Computing & Technology (ENG); ENGINEERING; ENGINEERING, ELECTRICAL & ELECTRONIC; ENERGY & FUELS; Elektrik ve Elektronik Mühendisliği; Yenilenebilir Enerji, Sürdürülebilirlik ve Çevre; Yakıt Teknolojisi; Enerji Mühendisliği ve Güç Teknolojisi; Enerji (çeşitli); Genel Enerji; Sinyal İşleme; Fizik Bilimleri; Electrical and Electronic Engineering; Renewable Energy, Sustainability and the Environment; Fuel Technology; Energy Engineering and Power Technology; Energy (miscellaneous); General Energy; Signal Processing; Physical Sciences