Bir İstanbul endemiği olan Onosma Propontıcum Aznav. (Boraginaceae)’ın autekolojik özellikleri - Ataş, Yunus (My University, 2012)
BİR İSTANBUL ENDEMİĞİ OLAN ONOSMA PROPONTICUM AZNAV. (BORAGINACEAE)’IN AUTEKOLOJİK ÖZELLİKLERİ Bu çalışma, 2009-2012 yılları arasında Boraginaceae üyesi bir İstanbul endemiği olan Onosma proponticum Aznav. üzerinde yapılmıştır. Onosma proponticum Bahçeşehir-Başakşehir arasında yayılış gösteren endemik populasyonunun yetişme ve yaşama koşulları, bitki-toprak ilişkileri araştırılmış ve ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı; bir İstanbul endemiği olan Onosma proponticum’un yetiştiği toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini, bitkinin yetiştiği bölgenin topografik ve biyoiklim özelliklerini, toprakta ki ve bitkinin çeşitli organlarındaki N, P ve K miktar ve yüzdelerini tespit edip bitkinin korunması için öneriler geliştirmek ve sunmak, Bahçeşehir-Başakşehir civarında yayılış gösteren Onosma proponticum türünün autekolojik özelliklerini tespit etmektir. Bitkinin yetiştiği toprağın pH tayini, toprağı suyla doygun hale getirip veya toprağı bir tuz çözeltisiyle belli oranlarda karıştırmak suretiyle hazırlamak ve bu şekilde hazırlanan toprakta oluşan hidrojen iyon aktivitesini standart elektrotlar ve pH metre yardımıyla potansiyometrik olarak yapılmıştır. Karbonat tayini, HCl ile Scheibler kalsimetresi ile, organik madde tayini, Modifiye Walkeley-Black Yöntemi-Yaş Yakma yöntemiyle (Total Azot Modifiye edilmiş Kjeldahl Metodu ile, Fosfor Olsen ve arkadaşları yöntemi ile) bulunmuştur. Bitki bünyesindeki Azot tayini, Yaş Yakma yöntemiyle; Na, P ve Ca, ICP ile ölçülmüş; K, Alev fotometresi ve Kjeldahl yöntemi ile ölçülerek analiz sonuçları bulunmuştur. Analizler sonucunda bitkinin yetiştiği toprağın % 28’inin kum, % 37’sinin silt ve % 35’inin kilden meydana geldiği tespit edilmiştir. P, % 2.06, K % 0.072, Na % 0.0024 olarak tespit edilmiştir. Bitki bünyesinde ise; N; kökte 1.54 , gövdede % 0.7, yaprakta % 1.06, P; kökte % 0.08, gövdede % 0.04,yaprakta % 0.045, Na; kökte % 0.54, gövdede % 0.161, yaprakta % 0.158, K; kökte % 1.1, gövdede % 0.66, yaprakta % 0.25, Ca; kökte % 2.47 ,gövdede % 2.12, yaprakta % 3.8 olarak tespit edilmiştir. Yukarıdaki değerler; ülkemizin bazı yörelerinde, diğer bazı bitkiler üzerinde yapılmış olan autekolojik çalışmalarda elde edilmiş olan değerlerle karşılaştırılmıştır.

AUTECOLOGICAL CHARACTERISTICS OF ONOSMA PROPONTICUM AZNAV. (BORAGINACEAE), AN ENDEMIC SPECIES FOR ISTANBUL This study, realized between 2009-2012, was caried out on Onosma proponticum Aznav. which is a member of Boraginaceae family and an endemic species for Istanbul. Growing and living conditions and plant-soil relations of Onosma proponticum population distributed only between Bahçeşehir and Başakşehir of Istanbul, were investigated and revealed. The aims of this study are to find out of the physical and chemical properties of the soil, bioclimatic features of habitat of plant, N, P and K quantities and percentages in various organs of Onosma proponticum as being an Istanbul endemic; in addition, to determine ecological conditions and autecological properties of this species. Determination of the soil pH where the plant grows was realized, in the soil with water saturated the soil or a salt solution with a certain amounts involved through preparation and thus prepared the soil in which the hydrogen ion activity of the standard electrodes and pH meters, with the help of potentiometric was carried out. The carbonate determination was realized by using of HCl and Scheibler Calcimeter. The organik matter determination with modified Walkeley –Black Wet Ashing method, total N with modified Kjeldahl method P with Olsen method were realized. The N determination in the plant body was realized by mean, of the Wet-Ashing method whilst Na, P and Ca were found out by using of ICP. Determination of K was realized by using of Flame- Photometer and Kjeldahl method. As a result the analyses of are as follows: the soil of plants grown soil of plants grown 28 % sand, 37 % silt and 35 % clay. P was determined as 2.06 %, K as 0.072 %, Na as 0.0024 %. Of as in plant body; N, 1.54 % in root, 0.7 in the stem, 1.06 % ; in the leaves, P 0.08 % in root, 0.04 % in the stem, 0.045 % in leaves, Na; 0.54 % in root, 0.161 % in the stem, 0.158 % in leaves, K, 1.1 % in roots, 0.66 % in the stem, 0.25 % in leaves, Ca, 2.47 % in roots, % 2.12 in stem, 3.8 % in the leaves. The values above were compared with the values obtained other autecological that realized some other plants distributed some region in our country.
Keywords: Biyoloji; Botanik