Çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin tanılanmasına yönelik eğitimin etkinliğinin araştırılması - APAYDIN KAYA, MEMNUNE ÇİĞDEM; CÖBEK ÜNALAN, GÜLRU PEMRA; İNANICI, MEHMET AKİF; TIPLAMAZ, SITKI (My University, 2023)
Amaç: Sahada çalışan aile hekimlerinin çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin tanılanmasına yönelik eğitimin etkinliğinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma eğitim müdahale araştırmasıdır. İstanbul’da çalışan gönüllü aile hekimleriyle Mayıs 2023’te yürütülmüştür. Telefon mesajlaşma ve dernek grupları üzerinden hekimlere çalışmayla ilgili bilgi verilerek hekimler araştırmaya davet edilmiştir. Olumlu yanıt veren hekimlere 2 grup halinde aile hekimliğinde çocuk ihmal ve istismar (ÇİVİ) vakalarının belirti ve risklerinin tanınması ile ilgili vaka tartışmalarını içeren 1 tam günlük interaktif eğitim verilmiştir. Eğitimler 2 Aile Hekimliği ve 2 Adli Tıp öğretim üyesi, 1 Aile Hekimliği asistanı, 1 Adli Tıp uzmanı, 1 psikolog, 1 avukat, 1 sosyal hizmet çalışanı tarafından yüz yüze verilmiştir. Tüm katılımcılara sosyodemografik veriler ile ÇİVİ ile ilgili eğitim alma ve bildirim yapma durumlarının sorgulandığı soruları içeren anketin yanında eğitim öncesinde ve sonrasında Uysal ve arkadaşları tarafından geliştirilen ‘’Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti Ve Risklerinin Tanılanmasına Yönelik Ölçek” uygulanmıştır. Veriler SPSS 26 programında Mann Whitney U ile Wilcoxon testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya yaş ortancası 30 olan (min:26, max:53) 38 hekim katıldı [29 kadın (%76), 9 erkek (%24)]. ‘’Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanmasına Yönelik Ölçek’’ ten alınan toplam puan, eğitim öncesinde 273±23 iken eğitim sonrasında 301±24 olmuştur (p<0,001). Puan artışıyla yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma durumları, çalışma süresi arasında ilişki bulunmamıştır (her biri için p>0.05). Eğitim için istenen geri bildirime hekimler 10 puan üzerinden ortalama 9.5 (±0.7) puan vermişlerdir. Sonuç: Bu araştırma ile Aile hekimlerinin ÇİVİ belirti ve risklerinin tanılanmasına yönelik eğitimin etkin olduğu saptanmıştır. Ancak eğitimin etkinliğinin, hekimlerin sahada vakalarla karşılaştıktan sonra daha uzun vadede araştırılması gerekmektedir.
Keywords: Çocuk ihmali; çocuk istismarı; eğitim; aile hekimliği; birinci basamak; sürekli tıp eğitimi