Hi̇crî dördüncü asır muhaddi̇sleri̇ni̇n hadi̇s meti̇nleri̇ni̇ anlama çabaları - Nuermaimaiti, Awaziahong (My University, 2024)
Hadis metinlerinin anlaşılması büyük bir öneme sahiptir, çünkü bu, Allah’ın kelamını gerçek manasıyla kavramanın temelini oluşturur. Bu metinler, onların açıklaması olması hasebiyle, usul bilginleri ve fakihlerin, kendi uzmanlık alanlarına yönelik görevlerinden biridir ve bu mesleklerinin kaçınılmaz bir gerekliliğidir. Bununla birlikte, hadis bilginleri, fıkıh bilginleriyle birlikte bu görevleri yerine getirmiş ve metinlere ulaşmanın sadece senetler aracılığıyla mümkün olduğu gerçeğiyle bağlantılıdır. Bu nedenle, hadis bilginleri, tarihsel belgelendirme amacıyla senetleri inceleme görevini üstlenmişlerdir. Ancak bazı hadis bilginleri, sadece senet inceleme göreviyle yetinmeyip, aynı zamanda metinleri yorumlama görevini de üstlenmişlerdir. Bu isimler arasında Ahmed bin Hanbel, Buhârî, Ebu Davud, Tirmizî, Nesaî ve İbn Mace gibi önemli isimler bulunmaktadır. Bu alandaki fıkıh çabaları, Abdulmecid Mahmud tarafından incelenmiş. Dördüncü asırda hadis metinleri yorumlama görevini Dördüncü asırdaki hadis bilginleri üstlenmişlerdir. Bu isimler arasında İbn Huzeyme, Tahâvî, İbn Hibbân, Râmhürmüzî, Dârekutnî, Hâttâbî gibi önemli isimler bulunmaktadır. Onların bu çabaları fıkıh ve itikadi açıdan anlama çabaları olarak vurgulanmış ve bu çabalar hadis bilginlerine yöneltilen Sadece aktaranlar, anlamadıkları şeyleri aktarıyorlar, eleştirilerine bilimsel bir yanıt ve hadis biliminin doğasını anlama açısından bir gösterge haline gelmiştir. Her birinin kendi uzmanlık alanına sahip olduğu bir gerçektir, bu nedenle hadis bilgininin ve fakihin, uzmanlık alanlarındaki bilgilerine diğer bilgileri artırmaları güzel şeydir. Aksi takdirde, her biri kendi alanında çalışmaktadır ve bu durumda bir sakınca bulunmamaktadır. Hadis bilginleri, görevlerine uygun olarak, başlangıçta fıkıh bilginlerinin ilgilendiği şekilde metinleri anlama konusunda öncelikle ilgilenmemişlerdir. Bu nedenle, fıkıh bilginleri gibi temeller oluşturmakta başarılı olamamışlardır, ta ki Şafîînin gelmesiyle, O, kendi metodolojisinin ve temellerinin, Ehlî Rey mezhebinin metodolojisi ve temellerine bir karşılık olarak kurulduğu temelleri ve bir yöntemi kurdu, bu metodoloji, Nas ve ijtihadi metotları içiriyordu, Ehlî Rey mezhebinin kesin ve zanni metoduyla karşılaştırılarak. Şâfîî, Ehli Rey mezhebinin kesin ve zannî teorisine eleştiri getirdi, onun yerine tüm delillerin eşit olduğu fikrine dayalı olarak mezhep binasını oluşturdu, bu yüzden birçok hadis bilgini, İbn Huzeyme, İbn Hibbân, Dârekutnî mezhebine katıldı. Tahâvîye gelince, Ehli Reyin metodolojisine dayanmaktadır. Râmhürmüzî ise bir müctehid kadıydı, usul ve kurallara dayalı olarak fetva verirdi, Al- Hâttâbî de bir müctehiddi ve çeşitli hukuki kaynakları olan biriydi.

Understanding the texts of hadith is of utmost importance; through it, one can truly comprehend the book of Allah. As these texts serve as an elucidation, it became the duty of the scholars of principles (usûl) and jurists to undertake this task according to their expertise. Nevertheless, we observe that the scholars of hadith, the jurists, have contributed and shared in this craft, in addition to their specialization; as it is known, access to the texts of hadith can only be achieved through chains of narrators (isnad). Therefore, the scholars of hadith took on the task of studying the chains, not only for historical authentication but also delving into the explanation of the texts. Figures like Ahmad Ibn Hanbal, al-Buhari, Abu Dawood, at-Tirmidhi, an- Nasai, and Ibn Majah stand out in this regard. Their efforts in understanding the texts in terms of jurisprudence and beliefs were studied by Abdul Majeed Mahmoud, highlighting how they complemented the isnads with the understanding of the texts. This in turn, requires acknowledgment and recognition. In line with their roles, the scholars of hadith were not initially concerned with understanding the texts as the people of jurisprudence were. Therefore, they could not establish foundations parallel to those of the people of jurisprudence until the arrival of ash- Shafii. He built foundations and a methodology in response to the methodology and foundations of the people of jurisprudence. This methodology was textual and based on reasoning, with the definitive and speculative methodology of the people of jurisprudence. They critically examined the theory of the people of jurisprudence, both definitive and speculative, and did not turn to it in their foundational principles in usûl. Instead, they established their and speculative, and did not turn to in their foundational principles in usûl. Instead, they established their school on the notion that all evidence is of equal status, elevating the status of hadith and considering it a judge for the Quran. Therefore, ash- Shafii positioned hadith in front of the school of the people of jurisprudence. Ahmad Ibn Hanbal admired his juristic thinking, and many hadith scholars attributed themselves to his school, including Ibn khuzaymah and Ibn Hibban, and Darekutni. As for at- Tahawi, Ehli Rey methodology was based on the methodology of the people of jurisprudence incorporating both definitive and speculative in aspects in his writings. Râmhürmüzî, he was a diligent judge who issued verdicts based on the foundations and rule. Al- khatibbi, on the other hand, was a diligent scholar with diverse legislative sources, drawn from supported evidence.
Keywords: Efforts of the scholars of hadith; Hadis; Hadis bilginlerinin çabaları; hadis metinlerini anlama; Hadith; Hermeneutics; Tefsirler; understanding the texts of hadit