Bankaların iş modellerindeki benzerliğin sistemik riske etkisi : Türkiye ve Avrupa örneği - Öztürker, Lütfi (My University, 2025)
Bankaların iş modellerindeki benzerliğin sistemik riske etkisi : Türkiye ve Avrupa örneği Bu çalışma, bankaların sürü davranışının sistemik risk üzerindeki etkisini anlamak için literatüre katkı olarak geliştirilen “Sistemik Riskin Sürü Davranışı Kanalı” (SDK) çerçevesini kullanmaktadır. SDK; bankaların iş modeli benzerliği, aktif ve pasif çeşitlendirmesi ve ile bilanço büyüklüğünün sistemik risk üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ele almaktadır. Metriği, beş bilanço kalemine dayanan ve her bankanın beş ayrı iş modeli kategorisinden birine atanmasını mümkün kılan Ayadi’nin sınıflandırma yaklaşımı temel alınarak hesaplanmıştır. Araştırma, 25 Avrupa ülkesinden 164 ve Türkiye'den 13 halka açık bankanın 2005-2019 yıllarına ait yıl sonu bilançolarını kullanarak, bu dört değişkenin bir yıl gecikmeli değerleri arasındaki karmaşık etkileşimlerin sistemik risk üzerindeki koşullu etkilerini, panel veri doğrusal regresyon modeli ile analiz etmektedir. Hipotezleri test etmek için gerekli olan heterojenliği yalnızca Avrupa verisi sağladığından, Türk verisine dayalı analizler bu çerçevenin ampirik bir uygulaması ile sınırlı kalmaktadır. Bulgular, sürü davranışının sistemik risk üzerindeki etkilerinin, Avrupa’da banka büyüklüğüne bağlı olarak farklılık gösterdiğinin altını çizmektedir. Batmayacak kadar büyük bankalarda ve sistemik riski artırırken, bu riski azaltmaktadır. Diğer bankalarda bu dinamiklerin etkileri, haricinde, ters yönde çalışmaktadır. Türk bankalarında ise sistemik risk dinamikleri çok daha sade bir yapıya sahiptir. tüm bankalar için sistemik riski artırırken, anlamlı bir etki yaratmamıştır. Ayrıca, yalnızca yabancı sermayeli bankalarda sistemik riski artırıcı bir rol oynamaktadır. Araştırma, mevcut Basel regülasyonlarının, SDK perspektifini entegre ederek finansal sistemin dayanıklılığını artırabileceğini vurgulamaktadır.

The impact of similarity in business models of banks on systemic risk : the case of Türkiye and Europe This study employs the “Herding Channel of Systemic Risk” (HCSR) framework, developed as a contribution to the literature, to explore the impact of banks' herding behavior on systemic risk. The HCSR framework comprehensively examines the effects of banks' business model similarity, asset and liability diversification and, and balance sheet size on systemic risk. The metric was calculated based on Ayadi’s classification approach, which relies on five balance sheet items and enables the assignment of each bank to one of five distinct business model categories. Utilizing a panel data linear regression model, the study examines the conditional effects of the complex interactions among the one-year lagged values of these four variables on systemic risk. The analysis is based on year-end balance sheet data from 164 publicly listed banks in 25 European countries and 13 banks in Türkiye over the 2005–2019 period. Since only the European data provides the heterogeneity required to test the hypotheses, the analyses based on Turkish data are limited to an empirical application of the framework. The findings underscore that the impact of herding behavior on systemic risk varies in Europe depending on bank size. For too-big-to-fail banks, and amplify systemic risk, while mitigates it. In contrast, for other banks, these dynamics except for operate in the opposite direction. In Turkish banks, systemic risk dynamics display a much simpler structure. Specifically, while increases systemic risk across all banks, shows no statistically significant effect. Furthermore, contributes to systemic risk only in foreign-owned banks in Türkiye. The study suggests that integrating the HCSR perspective into current Basel regulations could strengthen the resilience of the financial system.
The impact of similarity in business models of banks on systemic risk : the case of Türkiye and Europe
Keywords: Avrupa; Bankacılık; Bankalar ve bankacılık; Banks and banking; batmayacak kadar büyük; benzerlik; çeşitlendirme; diversification; Europe; herding; regulation; regülasyon Banking; similarity; sistemik risk; sürü davranışı; systemic risk; too-big-to-fail; Turkey; Türkiye