The new geopolitics of energy - Beşli, Mustafa Süleyman (My University, 1999)
Enerjinin Yeni Jeopolitiği başlığı altında yapılan bu çalışma, SSCB'nin dağılması sonrasında Hazar Havzası'na atfedilen yeni önem; yani zengin bakir yeraltı, özellikle de enerji kaynaklarının bir anda dünyanın dikkatinin bu bölgeye yoğunlaşmasıyla kazandığı önem etrafında şekillenmiştir. SSCB'nin dağılmasından sonra serbest kalan Türki Cumhuriyetlerin topraklarının bulunduğu bu alan dünya siyasetinde enerji odaklı olarak yerini almıştır. Genel olarak bakıldığında çalışmanın içeriğinde, dağılma sonrası bölgenin kazandığı enerji merkezli jeostratejik ve jeoekonomik önem, yeni enerji kaynakları, bunların paylaşımı ve asıl olarak da bu enerji kaynaklarının kontrol altında tutulmasına imkan tanıyacak olan enerjiyi uluslararası piyasalara ulaştıracak nihai güzergahın belirlenmesi hususunda yaşanan mücadelenin üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede de boru hatları meselesine incelenmiştir. Çıkar çatışmalarının odağındaki asıl önerilerin Batı yönündeki hatlar olması dolayısıyla bu konuya ayrı bir önem atfedilmiş ve bu çerçevede özellikle Rusya ve Türkiye arasındaki rekabete değinilmiştir. Ayrıca, bir çok projeyi gelecekte hukuksal olarak geçersiz kılabilecek, boru hatlarının geleceğini etkiliyecek ve kaynaklar üzerinde hakimiyetin kurulmasına imkan tanıyabilecek olan Hazar Denizi'nin statüsü tartışmaları ve burada yaşanan mücadele incelenmiştir. Çalışmanın nihayetinde, bölgenin jeopolitik öneminin sadece enerji kaynaklarından kaynaklanmadığı, ancak gelecek yıllardaki enerji talebinde yaşanacak muhtemel artışlar açısından ekonomik bir ödül olduğu belirtilerek, bölgede sağlanacak çok taraflılık çerçevesinde bir jeopolitik istikrarın gerekli olduğu, aksi takdirde ise jeopolitik boşluk sebebiyle bir rekabet alanı olarak karşımıza çıkabileceği kanaatine varılmıştır.

In 1991, the Soviet Union dissolved and the history witnessed a new competition among the major powers on the vast resources of Caspian Basin. It has rich energy resources that motivated the rich and powerful states to control them. Accordingly, Caspian region has gradually been gaining in importance with respect to both regional and international politics. Caspian oil and natural gas has attracted a number of interested private and state owned companies from US to Japan. The resource capacity is considered so high. The more intensively the Caspian is, i.e., according to a survey done, the more oil it promises. The fact that it is landlocked means haggling not only over who gets the oil but also who ships it to distant markets. Thus who gets the pipelines past through, will have the ability to control the oil. Ever since 1991, a struggle has been going underway for economic and political influence in this southern rim of the ex-USSR. The struggle termed by some a renewed Great Game. While Russia was attending to reassert its influence over former dominions, actors such as Turkey immediately entered a race. More actors entered the race later, for various reasons: the United States, European Union, Japan, China and etc. mostly in the economic shapes. Therefore the main aim of this study is to state the rivalry and competition on controlling those energy resources that were supposed to be one of the major weapons of the 21st century's energy thirsty world.
Keywords: JEOPOLİTİK; ULUSLARARASI İLİŞKİLER