Ticari işlemlerde taşınır rehni sicili - Bağce, Duygu Hidayet Arda (My University, 2023)
Taşınır rehni kural olarak TMK’de düzenlenmekte olup, taşınırın rehin alacaklısına teslimini zorunlu kılmaktadır. Ticari işletmeler bakımından finansman erişimini oldukça güçleştiren bu sistemin kolaylaştırılmasına yönelik yapılan ilk düzenleme 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu (TİRK) ile olmuştur. Kanun’un da ticari hayattaki ihtiyaçları karşılayamaması ve ekonomik gelişmeler doğrultusunda uluslararası mevzuatta yer bulan sistemin işlerliğine yönelik kolaylaştırıcı düzenlemeler yeni bir Kanun gereksinimi fikrini beraberinde getirmiştir. Bu kapsamda 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) 01.01.2017 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Teslimsiz taşınır rehni kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla TİTRK kapsamında oluşturulan Taşınır Rehin Sicil Sistemi (TARES); teslimsiz ve sicile kayıt usulüne bağlı bir rehin sistemidir. TARES, ticari işletmelerin finansman erişimininin kolaylaştırılması amacıyla, işletmenin tümü yerine bazı varlıkların rehne konu edilip Sicile kaydedilmesi imkanını da beraberinde getirmekte ve bu sayede rehne konu olan varlıklar üzerinde tasarruf etme imkanı da devam etmiş olmaktadır. Rehinli Taşınır Sicili oluşturulması ve yürütülmesi görevi, Ticaret Bakanlığı’nın denetiminde olmak üzere Türkiye Noterler Birliği’ne ve noterliklere devredilmiştir. Rehinli Taşınır Sicili, ticari işlemlerde taşınır rehnine yönelik iş ve işlemlerin yapıldığı; elektronik ortamda tutulan, merkezi nitelikte, aleni ve resmi bir sicildir. Sicile erişim www.tares.org sitesi üzerinden sağlanmakta olup, TİTRK uyarınca tescil ve sorgulama hizmetleri sistem üzerinden gerçekleştirilmektedir. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sicili’nin tez konusu olarak seçilmesinde, 01.01.2017 tarihinde hizmete açılan henüz oldukça yeni bir Sicil sistemi olması etkili olmuştur. Sağlam temellere dayalı oluşturulan sicil sisteminin ekonomik hayatta sağlayacağı olumlu etki yadsınamaz bir gerçektir. Sicil sisteminin her yönüyle anlaşılması hedefiyle yola çıktığımız çalışmamızda öncelikle rehin hakkı ile ilgili temel kavramların Sicil ile olan ilişkisi incelenerek, sicil maddi ve şekli anlamda ele alınmış ve TARES’in diğer siciller ile olan ilişkisine yer verilmiştir.

Movable pledge is regulated under the Turkish Civil Code and requires the delivery of the movable to the pledge creditor. The first regulation to facilitate this system, which makes it very difficult for commercial enterprises to access financing, was the Commercial Enterprise Pledge Law No. 1447 (TİRK). The inability of the Law to meet the needs of commercial life and the facilitating regulations in international legislation in line with economic developments brought about the need for a new Law. In this context, the Law No. 6750 on Movable Pledge in Commercial Transactions (TITRK) entered into force as of 01.01.2017. The Movable Pledge Registry System (TARES), which was established within the scope of the TITRK in order to popularise the use of non-deliverable movable pledges, is a pledge system based on a non-deliverable and registration procedure. In order to facilitate the access of commercial enterprises to financing, TARES provides the possibility of pledging some assets instead of the entire enterprise and registering them in the Registry, there by maintaining the possibility to dispose of the assets subject to pledge. The task of establishing and conducting the Pledged Movable Property Registry has been transferred to the Union of Notaries of Turkey and notary offices under the supervision of the Ministry of Trade. The Pledged Movables Registry is a centralised, public and official registry, which is kept in an electronic environment, where works and transactions regarding movable pledges in commercial transactions are carried out. Access to the registry is provided through the website www.tares.org, and registration and enquiry services are carried out through the system in accordance with the TITRK. The selection of the Registry of Movable Pledge in Commercial Transactions as the subject of the thesis was influenced by the fact that it is a relatively new Registry system that was put into service on 01.01.2017. It is an undeniable fact that the registry system, which is based on solid foundations, will have a positive impact on the economic life. In our study, which we set out with the aim of understanding the registry system in all aspects, firstly, the relationship of the basic concepts related to the right of pledge with the Registry is examined, the registry is discussed in material and formal terms, and the relationship of TARES with other registries is included.
Keywords: Non-deliverable Movable Pledge; Pledge in Commercial Transactions; Pledged Movable Registry; Pledges (Law); Registry Services; Rehin (Hukuk); Rehinli Taşınır Sicili; Sicil Hizmetleri; Teslimsiz Taşınır Rehni; Ticari İşlemlerde Rehin; Turkey; Türkiye