Din psikolojisi perspektifinden çok eşlilik Kırgızistanörneği - Tazhibaeva, Kadicha (My University, 2025)
Çok eşlilik, Kırgızistan’da sosyal, kültürel ve dini normlarla şekillenen karmaşık bir olgudur. Özellikle ikinci ve üçüncü eş (tokol/ kuma) konumundaki kadınlar, bu evlilik biçiminde sosyal, psikolojik ve manevi açıdan yoğun stres ve çatışmalar yaşayabilmektedir. Bu çalışma, söz konusu kadınların çok eşli evliliğe karar verme süreçlerinde etkili olan dini, kültürel, psiko-sosyal ve ekonomik faktörleri, evlilik sonrası aile ilişkilerinde yaşanan değişimleri ve karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmada kullandıkları dini başa çıkma yöntemlerini incelemektedir. Araştırma kapsamında, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te yaşayan ve farklı bölgelerden göç etmiş 10 kadınla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun yaşadıkları zorluklar karşısında dini başa çıkma yöntemlerine başvurduğunu ortaya koymaktadır. Namaz kılmak, dua etmek, Kur’an okumak, oruç tutmak ve dini sohbetlere katılmak, kadınların sıkça kullandıkları dini başa çıkma pratikleri arasındadır. Bu yöntemler, katılımcıların ruhsal dayanıklılığını artırmakta, yaşadıkları sıkıntılı ve stresli olayların olumsuz duygusal etkilerini hafifletmekte ve toplumsal baskılarla baş etmelerine yardımcıolmaktadır.

Polygamy is a complex phenomenon in Kyrgyzstan shaped by social, cultural, and religious norms. Women in the positions of second or third wives (tokol/ kuma) often experience intense social, psychological, and spiritual stress and conflicts within this form of marriage. This study examines the religious, cultural, psychosocial, and economic factors influencing these women’s decisions to enter polygamous marriages, the changes in family relationships after marriage, and the religious coping strategies they use to manage the challenges they face. The research was conducted through semi structured, in-depth interviews with ten women residing in Bishkek, the capital of Kyrgyzstan, who had migrated from various regions. The findings indicate that the majority of participants rely on religious coping mechanisms when confronted with difficulties. Commonly employed practices include performing daily prayers, engaging in supplication, reading the Qur’an, observing fasting, and participating in religious gatherings. These strategies contribute to enhancing the women’s psychological resilience, mitigating the adverse emotional effects of stressful experiences, and facilitating their ability to navigate societal pressureseffectively.
Keywords: Çok Eşlilik; Din psikolojisi; Dindarlık; Dini Başa Çıkma; Kırgızistan’da Kumalık Psychology of Religion; Polygamy; Polygamy in Kyrgyzstan (Cowife); Religion psychology; Religiosity; Religious Coping