İslam devrimi öncesi İran sineması'nın sosyalizmle ilişkisi - Majed, Mansoor (My University, 2025)
Filmler, insanların gördüklerini anlama ve empati kurma yeteneği sayesinde duyguları, düşünceleri ve eylemleri etkilemektedir. Sinemasal medya, yapımcılarının bakış açıları ve deneyimlerinden doğmaktadır. Hikaye anlatımı, kamera çalışması, müzik ve kurgu ile bir film, dünyayı veya belirli bir yönünü anlamak için güçlü bir imkan sunmaktadır. İran sinemasında sosyalizmin incelenmesi, 1979 devrimi öncesi İran'ın sosyo-politik dinamiklerini ve kültürel ifadelerini anlamak için önemli bir verimdir. 1979 devriminden önce İran sineması, sınıf mücadelesi, sosyal adalet ve kolektif eylem konularıyla ilgilenmek için hayati bir platform işlevi görmektedir. Yönetmenler, sosyalist düşüncenin karmaşıklığını aktarmak ve mevcut sosyo-ekonomik eşitsizlikleri eleştirmek için anlatı tekniklerinden, sembolizmden ve temsillerden yararlandı. Bu tez, 1979 devrimin öncesindeki dönemde İran sineması ile sosyalist ideolojiler arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İranlı yönetmenlerin devrim öncesi ülkenin sosyo-politik manzarasında sosyalist temalar ve anlatılarla nasıl ilgilendiklerini araştırmaktadır. Çalışma, İran'ın devrim öncesi tarihsel ve kültürel bağlamına kapsamlı bir genel bakış sunarak başlamakta ve İranda sosyalist hareketlerin doğuşunu da ele almaktadır. Bu çalışma, hermenötik ve “Tarihsel Sosyoloji” gibi yaklaşımlar aracılığıyla, devrimden önce çekilen İran filmlerinde sosyalist ideolojileri betimlemekte ve analiz etmektedir. Siyasi sansürün ve sosyalist temaların tasviri üzerindeki kısıtlamaların etkisini göz önünde bulundurarak, İranlı yönetmenlerinin sosyalizme ve onun sinema eserlerindeki temsiline ilişkin bakış açılarını araştırmaktadır. Bu araştırmanın önemi, sinema ve ideoloji hakkındaki daha geniş söyleme katkısında yatmakta olup, sinemanın toplumsal değerleri ve politik ideolojileri nasıl yansıttığı ve şekillendirdiğine dair içgörüler sunmaktadır.

Films influence emotions, thoughts, and actions through people's ability to perceive and empathize. Cinematic media emerges from the perspectives and experiences of its creators. Through storytelling, cinematography, music, and editing, a film provides a powerful means of understanding the world or a specific part of it. The study of socialism in Iranian cinema is a valuable resource for understanding the socio-political dynamics and cultural expressions of pre-revolutionary Iran. Before the 1979 revolution, Iranian cinema served as a vital platform for engaging with issues such as class struggle, social justice, and collective action. Filmmakers utilized narrative techniques, symbolism, and representations to convey the complexities of socialist thought and critique the existing socio-economic inequalities. This thesis explores the relationship between Iranian cinema and socialist ideologies before the 1979 revolution. It investigates how Iranian directors addressed socialist themes within the socio-political context of pre-revolutionary Iran. The study begins with an overview of Iran's historical and cultural background, including the rise of socialist movements. Using film analysis, textual interpretation, and methods like Historical Sociology, it examines the representation of socialist ideologies in pre-revolutionary films. The research also considers the effects of political censorship and restrictions on portraying socialist themes. This study contributes to the broader discourse on cinema and ideology, revealing how cinema reflects and shapes societal values and political ideologies.
The relationship betwwen pre-İslamic revolution Iranian cinema and socialism
Keywords: 1979 devrimi öncesi İran Sineması; Collective Action; History; Iran; Iranian Cultural History; İran; İran Kültür Tarihi Iranian Cinema; İran sineması; Kollektif Eylem; Motion pictures; Political Censorship; Pre-1979 Iranian Cinema; Sinema; Siyasi Sansür; Social Justice; Socialism; Sosyal Adalet; Sosyalizm; Tarih