Ahiret hayatı açısından vakıa suresi ve tefsiri - Cebeci, Halil (My University, 1999)
Hazırlamış olduğumuz bu tezde Kur'ân-ı Kerim'in 56. Sûresi olan Vâkıa Suresini âhiret hayatı açısından ele almaya çalıştık. Vâkıa Sûresi Mekkî bir sûredir. Mekkî Sûrelerin en önemli özellikleri ise tevhîd inancı, peygamberlik inancı, âhiret inancı gibi iman esaslarını işlemeleri ve bu iman esaslarını kuvvetlendirici delilleri içerir olmalarıdır. Vâkıa Sûresinde yoğun olarak âhiret inancı ve âhiret hayatında insanların kaç gruba ayrılacakları konuları geniş bir şekilde işlenmektedir. Tezim biri giriş olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tefsir ilminin tanımı, ona duyulan ihtiyaç ve tefsir çeşitleri vb. konular işlenmiştir. Tezimiz konulu tefsir çalışması olarak da değerlendirilebileceği için bu bölümde Konulu Tefsir Metodu daha geniş bir şekilde açıklanmıştır. Vâkıa Sûresi ile ilgili yapılmış olan diğer tefsirlerin sunulmasıyla giriş bölümü sona ermektedir. Birinci bölümde Vâkıa Sûresinin tanıtılmasını amaçlamış bulunmaktayız. Bu bölümde sûrenin Mushaftaki yeri, Mekkîliği, Medenîliği, sebeb-i nüzûlü, fazileti ile ilgili bilgiler bir başlık altında toplanmıştır. Bir diğer başlık altında ise sûrenin ihtiva ettiği konular, muhteva açısından benzer sûrelerle olan ilişkisi, bir önceki ve bir sonraki sure ile olan ilişkisi gibi konular ele alınmıştır. İkinci bölümde ise sûrenin âyetlerinin tefsirine geçilmiştir. Tefsir işlemini yaparken özellikle Taberî, Kurtûbî, İbn-i Kesîr ve Elmalılı'nın tefsirlerinden istifade edilmiştir. Âyetlerin tefsirleri neticesinde ulaşılan hükümler de ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Sûrenin ilk altı âyetinde kıyâmetin mutlaka kopacağı ve kıyametin kopuşu anında kâinatta meydana gelecek değişiklikler anlatılmaktadır. 7-10. Âyetlerde ise âhirette insanların üç gruba ayrılacağı belirtilmektedir. Bu üç grup insan Âshâb-ı Yemîn, Âshâb-ı Şimâl ve es-Sâbikûn olarak isimlendirilmektedir. Sûrenin 11-26. âyetlerinde Sâbikûn sınıfının cennet de ki yaşantısı anlatılmaktadır. 27-40. Âyetlerinde Âshâb-ı Yemîn'in cennette hangi nimetler içerisinde bulunacakları ifade edilir. 41-56. âyetlerde ise Ashâb-ı Şimâl'in cehennemdeki halleri anlatılmaktadır. 57-74. âyetlerde Allah'ın kudretini ve âhirette yeniden dirilişi isbat eden deliller sunulmaktadır. 75-82. âyetlerde de Kur'ân-ı Kerîm'in yüceliği, Allah katından olduğu bildirilmektedir. Böylelikle Mekke müşriklerinin ileri sürdükleri Hz. Muhammed (s.A.V.)'in mecnun ya da sihirbaz olduğu iddiaları çürütülmektedir. Sûrenin son bölümünde ölümün mutlaka her canlı tarafından tadılacağı ve ölüm anında insanların çaresizliği dile getirilmektedir. Yine sûrenin sonunda da sûrenin baş tarafında olduğu gibi insanlar üç gruba ayrılmıştır.

In this thesis I tried to deal with sura Waqıa from the aspect of hereafter life. Sure Waqıa is sent down in Mecca and the most significant charecteristics of Meccan suras are that. They deal with feith principles contain the supporting evidences of that sort of faith. Sura Waqıa often mentions hereafter faith and the groups which the people are going to form in here after. My thesis has three chapters introduction section the deseription of the commentary discipline Its kinds etc. are dealt with. The thesis may be consideret a commentary study which has a topic. That's way, in this section that sort of studys method is explained a wide range introduction part is ended by presentation of the other studies about sura Waqıa. In the first chapter it is aimed to introduce sura Waqıa. This Sur's place in Holy Quran, the city were it is sent down (Mecca or Madina), the reason of its sending down etc. are gathered under a haedline. The sura's contents, its relationship with other suras which resemble it from the aspect of contends and with suras preceding and following are gathered in another. In the second chapter sura'a verses, commentary is studied. In this section the Quran commentary books of Taberî, Kurtubî, İbn-i Kesîr and Elmalılı are used as references. The opinions I've reached as a result of the commentary of the verses, are mentioned under different headlines. In the first six verses of the sura the doomsday's certainity and the changer which are going to take place then are told. Between the seventh and tenth verses it is said that the people are going to form three groups in hereafter and there three groups. Will be called as Ashâb-ı Yemîn, Ashâb-ı Şimâl and es-Sâbikûn. Between the eleventh and twenty sixth verses life of Sâbikûn is explained. From the twenty seventh to the forth verses how comfortobly Ashâb-ı Yemîn are going to live in heaven is mentioned on the contrary. Between the forth first and fifty sixth verses, position of Ashâb-ı Şimal in hell is explained from 57-74 verses some evidences are pointed out which prove Allah's might and resurrection in hereafter. The Meccan mersh riks claimed that as if Hz. Muhammed were an insane or a magician. But between 75-82 verses with the declaration of the exallation of Holy Quran and its sending down by Allah, their claims are refuted. In the last chapter of the sura it is explained that every creature is inevitably going to die and going to be helplersness at that time. At the and of the sura the people's formation of three groups is explained as it is done at the beginning.
Keywords: Kuran-ı Kerim