Faruk Nafiz Çamlıbel ile Turgut Uyar'ın şiirlerindeki hikâye unsurlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi - Tiryaki, Zeynep Nur (My University, 2024)
Şiir ile hikâye arasında oldukça köklü ve sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu ilişki, modern zamanlarda daha da gelişmiş, anlatıbilimin imkânlarından da yararlanmak suretiyle “hikâye anlatan şiir”, “şiir içeren hikâye” gibi ana ayrımların altında girift türler oluşmuştur. Bu ilişkinin şiir tarafında Yeni Türk edebiyatındaki ilk durağı, manzum hikâyelerdir. Bu hikâyeler, bir hikâye/ anlatının şiir formunda anlatılması ile oluşur. Daha sonradan, Behçet Necatigil’in ortaya attığı “şiir-hikâye” kavramı ile bu ilişki, modernize olarak açıklanmış, şiirin kendi şiirselliği dışına çıkmayarak da hikâye anlatabileceği tespit edilmiştir. Bu ilişkinin günümüzdeki son durağı ise anlatımcı şiirdir. Bu çalışmada, Beş Hececi şairlerden Faruk Nafiz Çamlıbel, şiirde geleneğin bir temsilcisi olarak; İkinci Yeni şairlerinden Turgut Uyar ise modernist bir şiirin temsilcisi olarak seçilmiş ve iki şairin de şiirde hikâyeleştirmeyi kullandıkları tespit edilmiştir. Faruk Nafiz Çamlıbel ile Turgut Uyar’ın eserlerinde divan edebiyatının etkisi, Halk şiiri geleneğinin etkisi, hikâye anlatma ve dilin imgesel kullanılışı yer yer ortaklıklar gösterir. Faruk Nafiz, ilk dönem yoğun imgesellik ve mazmun içeren şiirleri haricinde hikâye içeren şiir yazımının daha çok manzum hikâye durağında yer alırken Turgut Uyar, İkinci Yeni anlayışını benimsemesi gereği daha imgesel ve modern bir noktada durmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Türk şiirinde iki farklı ekolün temsilcisi olan Faruk Nafiz Çamlıbel ile Turgut Uyar aracılığıyla hem şiir ve hikâye türlerine hem çok köklü bir geçmişe sahip olan şiir-hikâye ilişkisine ışık tutmak, iki şairin sanat anlayışlarını ve şiir-hikâyeye bakışlarını tespit etmek ve türler arası ilişkiler alanında hâlihazırda yapılan ve gelecekte yapılacak olan araştırmalara ufuk açıcı olmaktır.

There is a rooted and close relation between poetry and story. This relation has improved more in modern times, and has created intricate types under main distinctions such as story telling poetry or poetry included story by utilising resources of narratology. First haunt of this relation in Modern Turkish Literature in poetry, is narratives in verse. These stories occur from a story/ narration told in poetry form. Afterwards, this relation was explained in a modernised way with the conception of poetry-story which Behçet Necatigil propounded, and it was confirmed that a poem can also narrate a story without digressing its own lyricism. Last haunt of this relation nowadays is narrative poetry. In this study, Faruk Nafiz Çamlıbel, one of the Five Syllabist poets, was chosen as a representative of tradition in poetry, and Turgut Uyar, one of the Second New poets, was chosen as a representative of a modernist poetry, and it was detected that both poets used storification in poetry. The influence of divan literature, the influence of tradition of Folk poetry, narration and imaginative use of language are partly in common in Faruk Nafiz Çamlıbel's and Turgut Uyar's works. Faruk Nafiz focused more on narratives in verse in writing poems, except his early period poems which include intense fictitiousness and poetic themes, while Turgut Uyar stands at a more imaginary and modern point because of his embracement of mentality of Second New. The aim of this study is to set light to types of poetry and story, and the relation of poetry-story, which has a very long-standing background, via Faruk Nafiz Çamlıbel and Turgut Uyar, to determine the two poets' senses of art and points of view to poetry-story, and to inspire the researches which will be, or have already been done in the field of interspesific relations.
Keywords: anlatıbilim; Faruk Nafiz; gelenek; hikâye; interspesific relations; modernism; modernizm; narratology; poetry; story; şiir; tradition; Turgut Uyar; Turkish poetry; Türk şiiri; türler arası ilişkiler