Tüketici Hukuku bakımından ayıpla ifa çerçevesinde bayi ve servisin sorumluluğu - Dokutan, Canan (My University, 2010)
TÜKETİCİ HUKUKU BAKIMINDAN AYIPLI İFA ÇERÇEVESİNDE BAYİ VE SERVİSİN SORUMLULUĞU Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un ayıplı ifa çerçevesinde müteselsil sorumluluğu düzenleyen 4. maddesinden önce uygulamada tüketiciler ayıplı ifa sonucu uğramış oldukları mağduriyetlerini tam olarak gideremiyorlardı. Kanunun ayıplı ifa çerçevesinde müteselsil sorumluluk esası getirmesi tüketicilerin ayıplı ifa sebebiyle içine düşmüş oldukları durumdan en kısa zamanda kurtulabilmeleri bakımından oldukça yerinde bir düzenleme olmuştur. Zira, bu durumda bulunan tüketici seçimlik haklarını müteselsil sorumlulardan dilediği birine karşı ileri sürerek kullanabilecektir. Kanun bayiyi de tüketiciye karşı müteselsilen sorumlu tutmaktadır. Bayi, perakendeci sıfatıyla veya toptancı sıfatıyla dağıtım sistemine dahil olmaktadır. Bayinin perakendeci sıfatı hakların yarışması noktasında önem göstermektedir. Zira, bu durumda bayi ile tüketici arasında sözleşme ilişkisi de olacağından tüketicinin sözleşmesel haklarıyla Kanun’dan doğan haklarının yarışması söz konusu olacaktır. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketiciye ayıplı ifa çerçevesinde sözleşmeden dönme, satış bedelinin indirilmesi, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, onarım seçimlik hakları tanımıştır. Tüketici bu haklarıyla birlikte ayıplı malın sebep olduğu ölüm, yaralanma ve kullanımdaki diğer mallara vermiş olduğu zararlar bakımından tazminat da isteyebilecektir. Tüketicinin ayıplı ifa çerçevesinde kendisine tanınmış olan bu seçimlik haklarını kullanabilmesi, malda bir ayıp bulunmasına ve kendi üzerine düşen külfetleri yerine getirmiş olmasına bağlıdır. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun yetkili servis istasyonlarını tüketiciye karşı müteselsil sorumlular arasında saymamıştır. Servis istasyonları tüketicinin ayıplı ifa çerçevesinde onarım seçimlik hakkını kullanması durumunda maldaki ayıba gereği gibi müdahale etmezlerse, bu istasyonların tüketiciye karşı sorumluluğu doğacaktır. Bu sorumluluk, arada bir sözleşme ilişkisi varsa akdi; yoksa ve koşulları gerçekleşmişse haksız fiil sorumluluğuna dayanacaktır. RESPONSIBILITY OF THE AGENT AND SERVICE IN THE FRAME OF DEFECTIVE FULFILMENT BY MEANS OF CONSUMER LAW Before the fourth article of the Act of Consumer Law enter into, the consumers could not been protected effectively. So consumers could not remedy their damages in the frame of regulations in force. Regulation of joint and several liability which entered into by the Act of Consumer Law made it possible for consumers get rid of the damages and loses caused by defected fulfillment of agent and other joint in charge. So that the consumer in this position can claim optional rights against the one of the joint and several liable figures. The Act keeps the agent liable to the consumer in respect of defective fulfillment. The agent has been involving in the distribution system as retailer or wholesale dealer. Agent’s role as a retailer or wholesale dealer gains importance in respect of competition of the consumer’s rights. In this case, there will be contractual relation between consumer and agent, the consumer may put forward the claim in the frame of contractual rights. The Act of The Consumer Law gives rights to consumer which are named as to recede from contract, reduction of the consideration, replacement of the goods with the free from defect one and the right of repair of the defective goods. With these rights, consumer remedy the damages resulted as death, injury and loss caused at the other goods. These rights can be put forward by the consumers in the presence of defective goods. The consumers must fulfill their obligations which are called notice and inspection. Authorized services are not named within the joint and several liable persons in respect of The Act of Consumer Law. In many cases, services can be liable to the consumers if they don’t carry out their responsibilities properly. This liability can be contractual if there is a contractual relation between the service and consumer. If not, this liability relies on Law of Torts.
Keywords: Hukuk; Özel Hukuk; Tüketici Hakları