Molla Civen ve et-Tefsiratü’l-Ahmediyye Adlı Ahkam Ayetleri Tefsiri - Chomaev, Murat (My University, 2014)
İslam âlimleri, başlangıçtan itibaren Kur’an’ın farklı yönlerine eğilmiş ve bu konuda eserler telif etmişlerdir. Bu yönlerden birisi de Kur’an’da ahkâm ifade eden âyetlerin tefsiridir. Tarih boyunca ahkâm âyetlerini tefsir eden çok sayıda tefsir yazılmış, müfessirler bu tefsirlerde genellikle kendi mezhep görüşlerinin savunmasını yapmışlardır. Hanefi mezhebinin görüşlerini savunmak üzere yazılan ahkam tefsirlerinden birisi de Molla Civen tarafından yazılan et-Tefsiratü’l-Ahmediyye adlı tefsirdir. Bu tefsirin ahkam âyetleri tefsirleri arasındaki yerini ve önemini ortaya çıkarabilmek için önce müellifin biyografisi üzerinde durulmuş, daha sonra da tefsirin tahlili yapılmıştır. Buna göre Molla Civen, Hindistan’da İslam hakimiyetinin zirvede olduğu bir dönemde, 1638-1718 tarihleri arasında yaşamış, genç yaşta hocalığa başlamış, devrinin sultanına hocalık yapmış bir fakihtir. et-Tefsiratü’l-Ahmediyye isimli ahkâm âyetleri tefsirini yazmaya 16 yaşında iken başlamış, 1665 senesinde 27 yaşında iken son şeklini vermiştir. Molla Civen bu tefsirinde klasik metotlara bağlı kalmış, ancak seleften gelen rivayetlere ağırlık vermiştir. Daha ziyade Hanefi mezhebini destekleyen görüşleri tercih etmiştir. Molla Civen ahkâm âyeti mefhumunu daha geniş ele almış ve Kelâm ilminin alanına giren âyetleri de ahkâm âyeti olarak tefsir etmiştir. Molla Civen, et-Tefsiratü’l-Ahmediyye, Ahkam Tefsiri, Fıkhi Tefsir.

From the beginning of the Islamic history, Islamic scholars have studied on different aspects of the Quran and have written books about them. One of those aspects is the interpretation of verses that have legal content. There are voluminous tafsir (exegesis/ interpretation of the Quran) books about “legal verses” (ayat al-ahkam) in which scholars usually defend the views of their schools. Al-Tafsirat al-Ahmadiyyah by Molla Ciwan is one of those tafsir books that has been written to defend the Hanefite perspective. In this study, first of all, the biography of the author is treated and afterwards his work is analyzed to expose the position and importance of that work Molla Ciwan lived in India between 1638 and 1718, when the Muslims were culminating in their sovereignity of the region. He began to work as a teacher at an early age and became the teacher of the Sultan. He started to write his al-Tafsirat al-Ahmadiyyah at the age of 16 and finished in 1665 at the age of 27. Molla Ciwan followed the classical methods in his tafsir, while he mentioned many reports from the earlier scholars (salaf). Most of the time, he chose the views that support the Hanefite position. Besides, Molla Ciwan took the concept of “legal verses” (ayat al-ahkam) in a broader sense and he interpreted the verses about theology among legal verses as well. Molla Ciwan, al-Tafsirat al-Ahmadiyyah, legal verses, legal exegesis of the Quran.
Keywords: İslam; Molla Civen; Tefsir