Mısır dış politikasında eksen değişimi ve ABD hegemonyası - Fidan, Hasan (My University, 2023)
Bu çalışma Mısır'ın dış politika ekseninin Sovyetler Birliği'nden ABD'ye kayma sürecini incelemeyi amaçlamaktadır. Mısır, Cemal Abdülnasır döneminde Arap milliyetçisi ve Batı karşıtı bir dış politika anlayışına sahip iken Enver Sedat döneminde söz konusu dış politika anlayışını terk ederek ABD ekseninde bir politikaya yönelmiştir. Bu çerçevede Mısır’ın dış politikasında yaşanan eksen kaymasının siyasal, ekonomik, askeri ve sosyal nedenleri bu çalışmanın temel sorusunu oluşturmaktadır. Mısır'ın dış politika ekseninin Sovyetler Birliği'nden ABD'ye yönelimi farklı analiz düzeylerinde farklı siyasi ekonomik ve stratejik faktörlerle açıklanabilir. Tezde bu faktörler açıklanırken Neogramşiyan hegemonya kuramının oluşturduğu çerçeve kullanılmış ve Gramsci’nin önemli gördüğü “maddi kaynaklar”, “kurumlar” ve “ideoloji” bağımsız değişkenler olarak alınmıştır. Bunun yanında Neogramşiyan hegemonya kuramının kullandığı “yerel ve uluslararası düzeyde egemen toplumsal sınıflar arasında uyum”, “zor araçlarına sahip olma” ve “rıza” gibi kavramlardan faydalanılmıştır. Tez yazılırken vaka çalışmalarında kullanılan süreç analizi metodundan faydalanmıştır. Süreç analizi yöntemiyle, önemli olaylar, karar alma süreçleri ve bağlamsal unsurlar sistematik olarak incelenmiş ve Mısır'ın stratejik yeniden hizalanmasını etkileyen faktörler ortaya konulmuştur. Çalışmanın en temel bulgusu, ABD ile Mısır'ın iktidar elitleri arasındaki maddi kaynaklar, kurumlar ve ideoloji üzerinden zamanla şekillenen güçlü ilişkilerin bu eksen kaymasının açıklayıcısı olduğudur.

This study aims to examine the process of Egypt's foreign policy shifting from the Soviet Union to the United States. Egypt, during the era of Gamal Abdel Nasser, had a nationalist and anti-Western understanding of foreign policy, but under Anwar Sadat, it abandoned this understanding and turned towards a policy centered around the United States. In this context, the political, economic, military, and social reasons behind Egypt's shift in axis in its foreign policy form the main question of this study. Egypt's shift in foreign policy axis from the Soviet Union to the United States can be explained at different levels of analysis by different political, economic, and strategic factors. In this thesis, the framework created by Neo-Gramscian hegemony theory is used to explain these factors, and Gramsci's concept of material resources, institutions, and ideology is taken as independent variables. In addition, concepts such as harmony among dominant social classes at the local and international levels, possession of coercive tools, and consent used by Neo-Gramscian hegemony theory are also employed. The method of process analysis, which is used in case studies, is employed in this thesis. Through process analysis, significant events, decision-making processes, and contextual factors are systematically examined, and the factors influencing Egypt's strategic realignment are identified. The main finding of this study is that the strong relationships formed over time between the dominant classes in the United States and Egypt through material resources, institutions, and ideology explain this shift in axis.
Axis change in Egypt’s foreign policy and U.S. hegemony
Keywords: ABD; Dış ilişkiler; Egypt; Foreign relations; Mısır; Neo-Gramscian Hegemony Theory; Neogramşiyan Hegemonya Kuramı; United States