Time-driven activity based budgeting: an implementation on a manufacturing company - Adıgüzel, Hümeyra (My University, 2008)
SÜRECE DAYALI FAALİYET TABANLI BÜTÇELEME: ÜRETİM İŞLETMESİNDE BİR UYGULAMA Yirminci yüzyılda artan küresel rekabet, merkezileşmemiş organizasyon yapısı ve üretimde azalan insan gücü ihtiyacı, yöneticileri maliyet kontrolü yerine maliyeti minimize etmeye ve daha açıklayıcı, yönlendirici bütçeler oluşturmaya yöneltmiştir. Bunun sonucunda ilk olarak 1980’li yıllarda üretimde insan gücü ihtiyacının azaldığı ortamlarda genel üretim giderlerinin anlamlı dağıtımını sağlamak amacıyla Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) Yaklaşımı geliştirilmiştir. Bu yöntemde Genel Üretim Giderleri ve Endirekt Giderler önce faaliyetlere daha sonra ürün ve hizmetlere yüklenmekteydi. FTM yöntemi yöneticilere daha anlamlı maliyet ve karlılık bilgileri sağlayabilmesine rağmen uygulamada karşılaşılan zorluklar nedeniyle çok yaygın kabul görmemiştir. Uygulamada karşılaşılan zorluklar genellikle; kaynak maliyetlerinin faaliyetlere yüklenmesi sırasında çalışanlarla yapılan yorucu ve masraflı anketler, modelin her yıl yenilenmesi gereğinden doğan süreç maliyetleri ve maliyetleme aşamasına tam anlamıyla dahil olamayan yöneticilerden gelen tepkiler şeklinde olmuştur. Bu aksaklıkları gidermek amacıyla geleneksel FTM Modeline alternatif olarak Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (SDFTM) Modeli geliştirilmiştir. Bu yeni sistemde mizandan elde edilen Genel Üretim Giderleri ve Endirekt giderler önce departmanlara yüklenmekte ve daha sonra zaman eşitlikleri aracılığıyla ürün ve hizmetlere yüklenmektedir. SDFTM Modeli çalışanlarla yapılan masraflı ve yorucu anketleri büyük ölçüde eleyerek maliyetleme sürecini kolaylaştırmıştır. Temelde Genel Üretim Giderlerinin dağıtımını anlamlı bir şekilde yaparak daha gerçekçi maliyet bilgileri elde etmek için oluşturulan Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı model bütçeleme sistemine de başarıyla uygulanmıştır. Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Bütçeleme (SDFTB) modeli maliyetleme sisteminden elde edilen arz, maliyet ve kapasite kullanım bilgileri yoluyla gelecek bütçe dönemine ait karlılık ve maliyet analizlerini yapmaktadır. Model ayrıca bütçe dönemindeki talebi karşılayacak kaynak maliyetlerindeki ve arzındaki değişimi belirlemektedir. SDFTB modeli sağladığı maliyet bilgileri ve kapasite kullanım analizleri yoluyla elde edilen tutarlı kapasite planlaması sayesinde, yöneticilerin süreç geliştirme, müşteri karlılığı ve fiyatlandırma gibi konularla daha tutarlı kararlar alabilmelerini sağlamaktadır. Maliyetleme, Bütçeleme, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Faaliyet Tabanlı Bütçeleme, Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Bütçeleme, Kapasite Planlaması.

TIME-DRIVEN ACTIVITY BASED BUDGETING: AN IMPLEMENTATION ON A MANUFACTURING COMPANY In the twentieth century global competition, decentralization, and the decreased labor intense of the products force the managers to change the emphasis from cost control to cost reduction and to use more representative budgets. Firstly, Activity Based Costing System (ABC) was developed in the 1980s to solve the inaccurate allocation problem of overhead costs. It assigns overhead costs first to activities then to the products or services. Although the model enables the managers to get better profitability information, firms faced many problems such as time-consuming surveying and data processing cost of the system and behavioral resistance by the managers and employees to the system, while implementing the ABC Model to their companies. Then, the Time-Driven Activity Based Costing Model (TDABC) was developed as an alternative to the ABC Model. This new system drives general ledger costs directly to the departments unlike conventional ABC in which general ledger costs are driven to hundred of activities. TDABC model simplified the costing process by eliminating the time-consuming interview and survey process with employees. The model allocates overhead and indirect costs to the products or services according to the actual work demanded from the departments by the products or services. Time-Driven Activity Based Model is also applied to the budgeting system as Time-Driven Activity Based Budgeting (TDABB). The new model uses the information obtained from the TDABC model to obtain supply, cost, and utilization of resource capacities. The model also forecasts the change in cost and supply of resources needed to meet next period’s projected demands. The TDABB model enables the managers to make better decisions about process improvements, customer relationships, and pricing through better costing information and better capacity planning with capacity utilization analysis. Key Words: Costing, Budgeting, Activity-Based Costing, Activity Based Budgeting, Time-Driven Activity Based Costing, Time-Driven Activity Based Budgeting, Capacity Planning
Keywords: Bütçeleme; Faaliyet Tabanlı Bütçeleme; Kapasite Planlaması; Maliyetleme; Muhasebe