Birinci basamakta eşdeğer ilaç reçeteleme oranı - Bayram, Dilara (My University, 2020)
Amaç: Eşdeğer ilaç kullanımının yaygınlaştırılması, ilaç harcamalarında önemlitasarruflar sağlayarak sağlık hizmetlerinin uzun vadeli sürdürülebilirliğine katkıdabulunmaktadır. Çalışmamızda ülke genelinde birinci basamakta yazılan reçetelerdeeşdeğer ilaçların reçetelenme durumunun ve bunu etkileyebilecek hasta ve ilaç odaklıfaktörlerin incelenmesi amaçlandıGereç ve Yöntem: Türkiye’de 2013-2016 yıllarını kapsayan süreçte birinci basamakhekimleri tarafından yazılan ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca yönetilenReçete Bilgi Sistemine kayıtlı tüm elektronik reçeteler incelendi. Eşdeğer ilaçlarınreçetelenme yüzdesi ve maliyetteki payı her bir yıl özelinde değerlendirildi. Eşdeğerilaç reçetelenme durumu hastaların demografik özellikleri, sık reçetelenen ilaçlar,tanılar özelinde değerlendirildi.Bulgular: Dört yılda yazılan 518 335 821 reçetedeki ilaçların %54,0’ını (786 972813) oluşturan eşdeğer ilaçlar, toplam maliyetin %36,9-%37,8’ini oluşturmakta idi.Eşdeğer ilaç kullanımı en yüksek 2016’da (%54,4), en düşük ise 2014’te (%53,6) idi.Bu değerin incelenen dört yılın her birinde kadınlarda (%53,7-%54,7), erkeklere göre(%53,4-%54,1) fazla olduğu belirlendi (p<0,001). Eşdeğer ilaç yüzdesinin yaş grubuilerledikçe azaldığı, “<18 yaş” grubunda en yüksek (%64,0-%64,5) ve “≥75 yaş”grubunda en düşük (%46,0-%47,1) olduğu gözlendi (p<0,001). En sık karşılaşılan ilkon tanı içerisinde eşdeğer ilaç yüzdesi “akut tonsillit” tanısında en yüksek (%68,1),esansiyel hipertansiyonda ise en düşüktü (%33,9). Birinci basamakta en sıkreçetelenen ilaçlar arasında metformin en yüksek (%96,1-%97,7), esomeprazol ise endüşük (%4,5-%14,8) eşdeğer ilaç reçetelenme yüzdesine sahip idi.Sonuç: Birinci basamaktaki eşdeğer ilaç reçetelenmesinde ılımlı bir artış trendisergilendiği göze çarpmaktadır. Yaş ilerledikçe eşdeğer ilaç kullanımının belirginşekilde azaldığı ve başta enfeksiyöz olanlar olmak üzere akut tanılarda eşdeğer ilaçkullanım oranının daha belirgin olduğu görülmektedir.

Objective: Dissemination of generic drug (GD) use could provide significantsavings on drug expenditures and contribute to the long-term sustainability ofhealthcare. We aimed to exhibit the nationwide trend of GD use in primary care andinvestigate potentially relevant drug and patient factors.Material Methods: We analyzed all electronic prescriptions registered to nationalPrescription Information System by primary care physicians in Turkey during 2013-2016. We determined GD share in quantity and cost for each year. We furtheranalyzed GD use in terms of patients’ demographic characteristics, commonlyprescribed preparations, and frequent indications.Results: In the four-year period, we identified 518 335 821 prescriptions, where GDsconstituted 54.0% (n=786 972 813) with a total cost share of 36.9-37.8%. GD usewas highest in 2016 (54.4%) and lowest in 2014 (53.6%). In each year, GDprescribing was higher in women (53.7-54.7%) than men (53.4-54.1%, p<0.001). GDutilization decreased as the age group increased, which was highest in <18-year-oldgroup (64.0-64.5%) and lowest in ≥75-year-old group (46.0-47.1%). Among the topten encountered indications, highest and lowest GD prescribing was detected in acutetonsillitis (68.1%) and hypertension (33.9). Metformin had the highest percentage ofGD prescribing (96.1-97.7%) whereas esomeprazole showed the lowest GDprescribing (4.5-14.8%) among the most frequently used preparations in primarycare.Conclusions: This study shows a modest upward trend of GD utilization in primarycare. GDs were less likely to be prescribed in older age groups and seem as morepronounced in acute conditions, particularly infectious diseases.
Keywords: birinci basamak; cost; Drugs; elektronik reçete; Eşdeğer ilaç; Farmakoloji; İlaçlar; maliyet Generic drug; Pharmacology; prescribing; primary care; referans ilaç; reference drug