Dârâ Şükûh ve Hasenâtü’l-Ârifîn adlı eserinde şathiyye kavramı - Mammadli, Nargiz (My University, 2020)
Dârâ Şükûh, hem Babür İmparatorluğu’nun en kudretli hükümdarlarından olan Şah Cihan’ın veliahtı olması ve kardeşleri ile verdiği taht savaşı sebebiyle tarihî ve siyasî olaylar bağlamında tarih alanında, hem de tekfir edilerek idamına sebep olan görüşleri sebebiyle dinler tarihi ve tasavvuf alanında önemli bir isimdir. Çalışma konumuz olan Hasenâtü’l-ʿÂrifîn adlı eserinde müellif, Peygamber ve sahabiler de dahil olmak üzere, sufilerin şathiyyelerini aktarmış, ayrıca vahdet-i vücud görüşüne yönelen eleştirileri cevaplamıştır. Çalışmada daha önceki klasik ve akademik kaynaklarda geçen şathiyye mevhumu açıklanmaya, Türkiye’de çok çalışılmamış olan Şehzade Dara Şükuh’un hayatı, dinî ve tasavvufî şahsiyeti ve eserleri hakkında Türkçe yeni bir kaynak sunulmaya ve Hasenâtü’l-ʿÂrifîn adlı eseri tanıtılmaya çalışılmıştır.

Dara Shukoh is an important figure in the field of history in terms of historical and political events as the heir of Shah Jahan, one of the most powerful rulers of the Mughal Empire, and the war of succession with his brothers, as well as in the field of history of religion and sufism with the views that led to his execution. In the subject of our study, Hasanaat ul-‘Aarifin, the author has narrated the shathiyyat (ecstatic utterance) of the sufis, including the Prophet and his companions, and also responded to the criticism of his views on wahdat al-wujud (the unity of existence). With this study, the concept of shathiyyat mentioned in the classical and academic resources is explained, a new resource in Turkish on the life, religious views and ideas pertaining sufism of Prince Dara that hasn’t been much researched in Turkey, is presented, and his work Hasanaat ul-‘Aarifin is introduced.
Keywords: Babür imparatorluğu; Dârâ Şükûh; Hasanaat ul-‘Aarifin; Hasenâtü’l-ârifîn Dara Shukoh; Islam; İslam; Mughal Empire; shathiyya; Sufism; Şathiyyât; Tasavvuf