“Türkiye’nin Sıhhi-i İçtimai Coğrafyası” kitaplarına göre Bayezid ve Urfa’nın sosyo-ekonomik yapısı - Yaman, Teyfiye (My University, 2012)
Sıhhi-i İçtimai Coğrafya, Bayezid (Ağrı) Vilayeti, Urfa Vilayeti, Sosyo-Ekonomik Yapı ÖZET “TÜRKİYE’NİN SIHHİ-İ İÇTİMAİ COĞRAFYASI” KİTAPLARINA GÖRE BAYEZİD VE URFA’NIN SOSYO-EKONOMİK YAPISI 19 kitaplık “Türkiye’nin Sıhhi-i İçtimai Coğrafyası” dizisi yeni Türkiye devletinin ulus-devlet yolunda ihtiyacı olan yol haritası için, Türkiye’nin sosyal ve iktisadi açıdan mevcut durum analizini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, “Türkiye’nin Sıhhi-i İçtimai Coğrafyası” kitaplarından Bayezid (bugünkü adıyla Ağrı) ve Urfa vilayetleri için yazılmış olan kitaplar temelinde, Bayezid ve Urfa vilayetinin sosyo- ekonomik yapısı incelenmiştir. Bu kitapların her ikisi de 1925 yılında Osmanlıca olarak yayımlanmış olup vilayetlerin 1924-1925 yılı verilerini içermektedir. Yapılan bu çalışmada da genel itibariyle 1920-1935 yılları arası bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada vilayetlerin idari yapısı, nüfus ve sosyal yapısı, imar ve altyapısı ve ekonomik yapısı incelenmiştir. Çalışma, özellikle salnameler ve nüfus sayım istatistikleriyle desteklenmiştir. Dönem itibariyle yoğunlaşan Türkleştirme politikalarının Kürt ve aşiret yoğun bu vilayetlerin halkı üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Aşiretler kendi gelenek-göreneklerini sürdürmeye devam etmişlerdir. Vilayetlerde halk, eğitim ve sağlık kurumlarına yeteri ilgi göstermemiştir. Bu nedenle birlikte kaynak yetersizliğinden dolayı Türkiye genelinde olduğu gibi bölgede de eğitim ve sağlıkta istenilen düzeye ulaşılamamıştır. Vilayetlerde imar ve altyapının yetersiz olduğu sağlıksız koşullarda halk yaşamını idame ettirmiştir. Geçimi zirai (bitkisel ve hayvansal) üretime ve bu üretimden elde edilen ürün ticaretine dayanan bölge halkı, bu faaliyetlerle varlık göstermeyi sürdürmüştür. Sanitary-Social Geography, Bayezid (Agri) Province, Urfa Province, Socio-Economic Structure

THE SOCIO-ECONOMIC STRUCTURE OF BAYEZID AND URFA ACCORDING TO THE BOOKS OF “THE SANITARY-SOCIAL GEOGRAPHY OF TURKEY” The series of “The Sanitary-Social Geography of Turkey” which is 19 books is the analysis of the current situation of Turkey with regard to socio-economic, for the roadmap which the new government of Turkey feels the need on the way to the nation-state. In this study, it has been investigated socio-economic structure of the provinces of Bayezid (today called Agri) and Urfa on the basis of the books written for these provinces from between “The Sanitary-Social Geography of Turkey” series. Both of these books had been published in the Ottoman language in 1925, contains provinces data for the year 1924-1925. In this study too, an assessment has been made for between the years of 1920-1935 as a general. The administrative structure, population and social structure, zoning and infrastructure and economic structure of the provinces have been investigated. The study has been supported with the yearbooks and census statistics in particular. It has been seen that Turkification policies which were concentrated as the period were not effective on the people of these provinces which Kurd and tribe intensive. The tribes had continued their tradition and customs. In provinces, people had been not interested enough to educational and health institutions. For this reason and due to the lack of resources in the region too it had not reached the desired level of education and health as well as in Turkey-wide. In provinces, people had lived in unhealthy conditions that were insufficient zoning and infrastructure. The region’s people, who made a living by the agricultural (crop and livestock) production and trade of the product obtained from this production, had continued to show assets with these activities.
Keywords: Coğrafya; Sosyo-Ekonomik Yapı_Urfa (Türkiye); Şehirler ve Kasabalar_Ekonomi_Urfa (Türkiye)