Critique de l’utopie realiste de john rawls : pour une societe juste reconsideree - Gök, Alihan (My University, 2013)
John Rawls'a göre, siyaset kuramının gerçekçi yönü var olan batılı demokrasilerin koşullarına ve insan psikolojisine dair bazı önkabullere dayanıyor olması; ütopyacı yönü ise makul bir çoğulculuğa uygun olarak, politik bir adalet anlayışı etrafında yurttaşların birleşmesini sağlayacak adalet anlayışını zamanla tamamlanacak bir süreç olarak ele almasıdır. Rawls’un gerçekçi ütopyayı bu şekilde kurmasının en önemli nedeni bizce, Bir Adalet Kuramı’ndan sonra kaleme aldığı Siyasal Liberalizm’de çoğulculuk fikrini öne sürerek, kuramını iç sorunlar olarak gördüğü sorunlardan kurtarmayı hedeflemiş olmasıdır. Makul bir çoğulculuk olgusunun günümüz liberal toplumları için yeri doldurulamaz bir değer olduğu inkâr edilemez olsa da, çoğulculuğun ve insan doğasına ilişkin sorgulanabilir ön kabullerin gerçekçi bir ütopya olarak siyaset felsefesinin sınırlarını belirlemesi gerektiği fikrini paylaşmıyoruz. Kendisini pratikte mümkün olanın sınırlarına hapseden böyle bir siyaset felsefesinin statükonun korunmasına yaraması kaçınılmazdır. Bizce Rawls'un söz ettiği nedenlerin aksine, gerçekçi bir ütopya olarak siyaset felsefesi, daha adil bir toplum yolunda bize rehberlik edeceği, toplumsal tahakküm mekanizmalarını ve sistemsel sorunların neler olduğunu açığa çıkarmamızı sağlayacak düşüncel araçları üretebilme kapasitesine sahip olacağı ve gelecek kuşakların miras alacağı böyle bir toplumsallığı tahayyül etmeyi hedefleyeceği için gerçekçi bir biçimde ütopik olacaktır. Adalet anlayışı, zaman içinde yenilenmesi gereken bir dinamik olduğundan gelecek kuşaklar adaletin ilkelerini gözden geçirebilmek için eleştirel düşünceye ihtiyaç duyacaklardır. Adil toplum fikrinin eşitsizliklerin kökenlerini açığa çıkarması, bize şimdi ve burada yol göstermesi ve böylelikle geleceğimize ışık tutması gerekir. Daha iyi bir geleceği tesis edebileceğimize ilişkin tüm umutlarımızı yitirdiğimiz toplumlarımızda statükoya boyun eğmeyen gerçekçi bir ütopya olarak siyaset felsefesinin böyle bir adil toplum fikrini yeniden ele alması gerekiyor.

Selon John Rawls, quand l’aspect réaliste de sa théorie politique est qu’elle porte sur les conditions des démocraties occidentales existantes et les hypothèses s’agissant de la psychologie humaine, son aspect utopique est qu’elle considère, conformément à un pluralisme raisonnable, le sens de la justice, qui est censée mettre d’accord les citoyens sur une conception politique de la justice, comme un processus qui s’achèvera dans le temps. La raison principale pour laquelle Rawls construise ainsi l’utopie réaliste est, d’après nous, qu’il ait visé dans le Libéralisme Politique rédigé après la Théorie de la Justice à résoudre les problèmes internes de sa théorie en mettant avant l’idée du pluralisme. Même s’il est indéniable que le fait du pluralisme raisonnable est une valeur irremplaçable pour les sociétés libérales contemporaines, nous ne partageons pas l’idée que le pluralisme et les hypothèses sur la nature humaine doivent déterminer les limites de la philosophie politique comme utopie réaliste. Il est inévitable qu’une telle philosophie politique qui s’enferme dans les limites du praticable fonctionne pour le maintien du status quo. Selon nous, contrairement aux raisons mentionnées par Rawls, une philosophie politique comme utopie réaliste sera utopique de manière réaliste pour la raison qu’elle nous guidera dans la voie d’une société juste, qu’elle disposera la capacité de produire les outils réflexifs grâce auxquels nous révélerons les mécanismes sociaux de domination et les problèmes systémiques, et qu’elle visera à concevoir une telle socialité dont les générations futures hériteront. Etant donné que le sens de la justice est une dynamique qui doit être renouvelée dans le temps, les générations futures auront besoin de l’esprit critique pour pouvoir réviser les principes de la justice. Il faut donc que l’idée de « la société juste » révèle les origines des inégalités, qu’elle nous guide ici et maintenant, et qu’elle éclaire ainsi notre avenir. Dans nos sociétés où nous perdons tous nos espoirs concernant l’établissement d’un meilleur avenir, la philosophie politique comme utopie réaliste, qui ne cède pas au status quo, doit reconsidérer une telle société juste.
Keywords: Kamu Yönetimi; Siyaset Felsefesi