Engelli çocuğa sahip annelerin kendi ebeveynlerinden algıladıkları destek ile ailenin fonksiyonelliği arasındaki ilişki - Arslantürk, Cennet Tuba (My University, 2009)
ENGELLİ ÇOCUĞA SAHİP ANNELERİN KENDİ EBEVEYNLERİNDEN ALGILADIKLARI DESTEK İLE AİLENİN FONKSİYONELLİĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Bu araştırmanın temel amacı Yaygın Gelişimsel Bozukluk (YGB) tanılı 0-6 yaş arası çocuğa sahip annelerin ebeveynlerinden algıladıkları desteğin ve ailenin fonksiyonelliğinin belirlenmesidir. Ayrıca bu araştırmada ebeveynlerden algılanan destek ile ailenin fonksiyonelliği arasındaki ilişkiye de bakılmıştır. Araştırma örneklemini, İstanbul ilinde yaşayan, Milli Eğitime bağlı rehabilitasyon merkezlerine devam etmekte olan 0-6 yaş arası YGB tanısı almış çocuğa sahip 120 anne oluşturmuştur. Araştırmada YGB tanısı almış çocukların annelerine ait kişisel bilgileri elde etmek üzere, araştırmacı tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Ailelerin fonksiyonelliğini ölçmek amacı ile Epstein, Bolwin ve Bishop (1983) tarafından geliştirilen ve Bulut (1990) tarafından Türkçeye uyarlanan “Aile Değerlendirme Ölçeği”, annelerin kendi ebeveynlerinden algıladıkları desteği ölçmek amacı ile Kavak’ın (2007) geliştirdiği “Algılanan Aile Yakınları Destek Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, YGB tanısı almış çocukları olan annelerin kendi ebeveynlerinden algıladıkları destek; YGB tanısı almış çocukların cinsiyetine, yaşına, YGB tanısı aldığı yaşa göre farklılık göstermemektedir. Ailenin fonksiyonelliğine göre ise; YGB tanısı almış çocuğun cinsiyetine ve tanıyı aldığı yaşa göre farklılık göstermemektedir. Araştırma bulguları Aile Değerlendirme Ölçeği alt ölçekleri ve Algılanan Aile Yakınları Destek Ölçeği Anne ve Baba toplam puanları; ebeveynlerin yaşları, öğrenim durumları, çalışma durumları, akraba olmaları, annelerin algıladıkları sosyo - ekonomik düzeyleri, sahip oldukları çocuk sayısı, YGB tanısı almış çocuğun doğum sırası, çocuğun eğitimiyle kimin ilgilendiği, YGB tanısı almış bir yakına sahip olmaları, aynı evde ya da aynı apartmanda yaşayan ebeveynlerinin olması ve aynı evde ya da aynı apartmanda olmamakla birlikte aynı şehirde yaşayan ebeveynlerin olması değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca ailelerin fonksiyonelliği ile Algılanan Aile Yakınları Desteği Anne Toplam Puan ve Baba Toplam Puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif yönde bir ilişki bulunmuştur. Annelerin algıladıkları destek arttıkça aile fonksiyonellik açısından daha sağlıklı bir yapı göstermektedir. Yaygın Gelişimsel Bozukluk, sosyal destek, aile desteği, ailenin fonksiyonelliği, aile işlevleri

THE RELATIONSHIP BETWEEN FUNCTIONALITY OF FAMILY AND THE MOTHERS’ PERCEPTİON OF THE SUPPORTS OF THEIR RELATIVES WHO HAVE DEFECTIVE CHILDREN The fundamental goal of this research is to define functionality of family and mothers’ perception of the support of their relatives who have children with Persasive Developmental Disorders (PDD) between the ages of 0-6. In addition, in this research, the goal is to define the relationship between perception of the support and functionality of family. The sample of the research is constituted by 120 mothers who have children with PDD between the ages of 0-6 who attend the programs in rehabitation centers that are affiliated with MEB and live in Istanbul. To obtain personal information about the mothers who have children with PDD, “the personal information form” that developed by the researcher was used. “Family Evaluation Scale”, which was developed by Epstein, Bolwin and Bishop (1983) and adapted into Turkish by Bulut (1990) was used to measure the functionality of families, and the mothers’ perception of their relatives’ supports is evaluated using the “Perceived Relative Support Measure” that was developed by Kavak (2007). The results of statistical analysis indicate that the mothers’ perception of their relatives’ support has not varied with the sex and the age of the child with PDD andthe age of the child’s diagnosis. In terms of functionnality of the families, it has not varied with the sex of the child with PDD and the age of the child’s diagnosis. It is observed that the mother’s educational status and ages, the mother’s who go to work, the father’s educational status and ages, the father’s who go to work, the number of the children they have, the person who looks after the child’s education, the mother’s who is to be relative with her husband, the mother’s who have a relative with PDD, their evaluation about their economical situation, the row of the birth of the child with PDD, the relative who live together in the same apartmant or house, the relative who live in the same city are variables that affect the perception of the relatives’ supports and functionality of family. Also a statistically meaningful and negative relation was found between functionality quality of families and the perception of the support. As the mothers’ perceived support of their relatives becomes less, funcionality of family is to become unhealthy. Key words: Persasive Developmental Disorders, Social support, family support, functionality of family, family functions
Keywords: Aile_Psikoloji; Engelli Çocuklar; Gelişimsel Bozukluklar